I SA/Rz 208/17
PostanowienieWSA w Rzeszowie2017-07-10
Skład orzekający: Małgorzata Futera
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która wykazała stratę w poprzednim roku obrotowym, może zostać częściowo zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym, mimo posiadania znacznego majątku niematerialnego i prawnego?Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego może zostać częściowo zwolniona z kosztów sądowych, jeśli wykaże brak dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania, nawet jeśli posiada majątek o znacznej wartości, pod warunkiem że ten majątek ma charakter niematerialny i prawny, a jego doraźne wykorzystanie jest ograniczone. Ujemny wynik finansowy nie przesądza o braku środków finansowych, ale może stanowić podstawę do częściowego zwolnienia, zapewniając dostęp do sądu.Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku VAT. Spółka wykazała stratę za 2016 rok, problemy z płynnością finansową i ograniczone możliwości uzyskania kredytu. Mimo posiadania znacznego majątku niematerialnego i prawnego, spółka nie była w stanie pokryć pełnych kosztów sądowych. Sąd rozpoznał wniosek, biorąc pod uwagę przedstawione dokumenty finansowe i prawne.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił częściowo zwolnić skarżącą spółkę od kosztów sądowych, powyżej kwoty 10.000 złotych, a w pozostałej części odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" sp. z o.o. w [...]. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik 2015 r. postanawia I. zwolnić skarżącą spółkę od uiszczenia kosztów sądowych powyżej kwoty 10.000 (słownie: dziesięć tysięcy) złotych, II. w pozostałej części odmówić przyznania prawa pomocy.
Sygn. I SA/Rz 208/17
U Z A S A D N I E N I E
Skarżąca spółka wniosła o przyznanie jej prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawczyni opisała szczegółowo strukturę organizacyjną, istotę sporu w sprawie oraz podniosła, że toczące się postępowanie podatkowe spowodowało spadek wiarygodności kredytowej skarżącej, a w konsekwencji zostały wypowiedziane i nieprzedłużone umowy kredytowe dla spółek całej Grupy. Powstały tym samym zaległości płatnicze wobec kontrahentów skarżącej. Majątek spółki uniemożliwia osiągniecie przychodu w kwocie potrzebnej do uiszczenia wpisu, nie jest możliwe uzyskanie kredytu na ten cel.
Odnośnie danych ekonomicznych spółka podała, że za 2016 rok wygenerowała 407.146,42 zł straty, wartość jej środków trwałych to 29.955.996,07 zł i są to wartości niematerialne i prawne, na rachunku bankowym znajduje się kwota 598,59 zł, kapitał zakładowy spółki wynosi 5000 zł .
Spółka wezwana do złożenia dodatkowych dokumentów i wyjaśnień, w tym deklaracji dla podatku od towarów i usług za ostatnie sześć okresów rozliczeniowych poprzedzających złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, zeznania podatkowego CIT-8 za 2016 r., chronologicznych wyciągów z posiadanych rachunków bankowych z ostatnich trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, bilansu spółki za 2016 r. i informacji dodatkowych do tego sprawozdania finansowego, rachunku przepływów pieniężnych, ewidencji środków trwałych i wartości niematerialnych, rachunku zysku i strat, udzielenia informacji /i potwierdzenia/ ewentualnych czynności egzekucyjnych podejmowanych przez organ i zastosowanych środkach egzekucyjnych, udzielenia informacji odnośnie obowiązku dokonywania dopłat przez wspólników, złożyła kopie deklaracji VAT- 7 za styczeń, luty 2017 r., wrzesień-grudzień 2016 r., wyciągi z rachunku bankowego za okres od 1 grudnia 2016 r. do 28 lutego 2017 r., bilans wraz z dodatkowymi objaśnieniami.
Rozpoznając wniosek stwierdzono, co następuje:
Przepis na podstawie którego zawarto przesłanki jakie musi spełnić osoba prawna (jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej), by uzyskać preferencje w postaci zwolnienia o jakie ubiega się skarżąca spółka tj. art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016, poz. 718 ze zm.- dalej w skrócie: P.p.s.a.) oparty jest na konstrukcji ograniczonego uznania, co oznacza, że ostatecznie spełnienie przesłanek ekonomicznych (w zakresie częściowym, o jaki ubiega się skarżąca – jest to brak dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania), uprawnia jedynie do udzielenia takiej pomocy. Warunek wykazania przez osobę prawną podstaw, na których opiera swój wniosek o przyznanie prawa pomocy, nakłada na nią obowiązek przedstawienia odpowiednich dowodów potwierdzających niemożność pokrycia tych kosztów postępowania.
Z nadesłanych informacji w postaci bilansu, ewidencji: środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych oraz zeznań podatkowych, deklaracji VAT-7, wyciągów z rachunku bankowego wynika, że skarżąca prowadzi działalność bieżącą, uzyskując przychody i tym samym umożliwiając realizację celów gospodarczych spółki. Według CIT- 8 za 2016 r. spółka osiągnęła przychody w kwocie 569.265,39 zł, koszty uzyskania przychodów – 2.847.855,66 zł, strata – 2.278.590,27 zł, przy czym z deklaracji VAT-7 za poszczególne okresy rozliczeniowe 2016 r. wynika, że spółka zarówno rozliczała dostawę towarów i świadczenie usług, jak i nabywała towary i usługi pozostałe, rozliczając nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia (luty 2017 – 92.540 zł, styczeń 104.690 zł). Dlatego należy zaznaczyć, że strata (a taką spółka deklaruje) nie koniecznie musi oznaczać faktycznie złej sytuacji finansowej; strata powstaje wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, skutkując brakiem dochodu do opodatkowania, tj. brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego i w żadnym wypadku nie stanowi automatycznie o braku środków. W sytuacji spółki może być spowodowana np. amortyzacją w związku z inwestycją w rozwój zakresu działalności spółki.
Pomimo, że wartość majątku spółki jest w realiach ekonomicznych regionu, a nawet kraju wysoka; majątek skarżącej opiera się na aktywach niematerialnych i prawnych (prawa do znaku towarowego), to faktycznie ekonomiczne możliwości jego wykorzystania, są ograniczone- przynajmniej doraźnie. Wpis od skargi w niniejszej sprawie liczony na podstawie § 1pkt 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U nr 221, poz. 2193 ze zm.), zatem jest obiektywnie kwotą wysoką. Dlatego w oparciu o dane zawarte we wniosku i na podstawie akt sprawy oraz nadesłanych dokumentów, uznać należało, że istnieje podstawa do przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym, w postaci zwolnienia od kosztów sądowych powyżej kwoty 10.000 zł. Ujemny wynik finansowy, co jak wskazano nie oznacza faktycznego braku środków finansowych. Zdaniem rozpoznającego wniosek częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, pozostaje na poziomie zapewniającym skarżącej dostęp do sądu. Częściowe uiszczenie opłaty sądowej w kwocie 10.000 zł nie spowoduje negatywnych konsekwencji dla skarżącej, która jak wykazała nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Mając powyższe na uwadze, działając na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło