I SA/Rz 21/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek Sędziowie SO del. Jarosław Szaro /spr./ WSA Kazimierz Włoch Protokolant ref. st. Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 5 marca 2013 r. sprawy ze skargi P. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia[...] listopada 2012r. nr [...] w przedmiocie zaliczenia wpłaty w kwocie 2.817,92 złotych na poczet zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości za 2009 i 2010r. 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Burmistrza Gminy z dnia [...] sierpnia 2012r. nr [...], 2) określa, że postanowienia wymienione w pkt. 1) nie podlegają wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego P. P. kwotę 100 ( słownie: sto ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego . I SA/Rz 21/13 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu zażalenia P.P. utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Gminy J. z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie zaliczenia kwoty 2817,92 zł na poczet zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości za 2009 r. i 2010 r. ( 2.229,92 zł) i na poczet odsetek za zwłokę (588 zł). W podstawie prawnej zaskarżonego postanowienia Kolegium powołało art. 13 § 1 pkt 3 i art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 62 § 4 i art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm.), określana dalej w skrócie - o.p. Organ I instancji w opisanym wyżej postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2012 r. wskazał, że odroczony decyzją z dnia [...].07.2011 r., nr [...] termin płatności zaległego podatku nie został dotrzymany a dokonana w dniu [...].08.2012 r. wpłata nie pokryła w całości zaległości podatkowej. Po rozliczeniu wpłat zgodnie z art. 62 § 1 i art. 55 § 2 o.p. stwierdzono, że na koncie podatkowym znajduje się zaległość podatkowa w kwocie 22 zł na dzień 22.08.2012 r. Na powyższe postanowienie zażalenie złożył P.P., który podniósł, że wpłacona kwota 2817,92 zł stanowi całkowitą spłatę wraz z odsetkami. Kwotę 29,92 zł i 47 zł uważa za odsetki za nieterminową wpłatę za podatek, płatny odpowiednio do dnia 15.11.2009 r. i do dnia 15.03.2010 r. Po rozpatrzeniu zażalenia Kolegium, opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu wskazano, że zaległości powstałe z tytułu trzech rat podatku od nieruchomości za 2010 r. po 725 zł należne były do zapłaty w terminach do 15.05.2010 r., 15.09.2010 r. i 15.11.2010 r. Od tych zaległości naliczone zostały odsetki na dzień wpłaty -13.08.2012 r., które wynosiły odpowiednio 934 zł, 910 zł i 897 zł. Okoliczności te nie zostały przez żalącego zakwestionowane. Przedmiotem sporu jest zaś naliczenie odsetek od kwot wynoszących 29,92 zł i 47 zł, które w ocenie podatnika stanowią odsetki za nieterminową wpłatę na podatek płatny do dnia 15.11.2009 r. i 15.03.2010 r., od których nie dolicza się odsetek. Kolegium stwierdziło natomiast, że kwota 29,92 zł stanowi IV ratę podatku od nieruchomości za 2009 r. a kwota 47 zł to I rata podatku za 2010 r. Nie ulega więc wątpliwości, że P.P. obciążają również odsetki od ww. zaległości, liczone do dnia dokonania zapłaty. Organ II instancji wskazał, że z art. 62 § 1 o.p. wynika, że w przypadku dokonania przez podatnika wpłaty z tytułu ciążących na nim zaległości podatkowych stosuje się odpowiednią regułę zaliczania, o której mowa w art. 55 § 2 o.p. Wpłata zaliczana jest proporcjonalnie na poczet najwcześniejszej lub wskazanej przez podatnika zaległości podatkowej oraz odsetek za zwłokę. W ocenie Kolegium, organ I instancji prawidłowo zarachował kwotę 2817,92 zł, proporcjonalnie na poczet istniejących w dniu wpłaty zaległości podatkowych za lata 2009 i 2010 i należnych od nich odsetek. Zaskarżone postanowienie zostało bowiem wydane w oparciu o prawidłową podstawę prawną i zgodnie z obowiązującymi zasadami, o których mowa w art. 55 § 2 o.p. Postanowienie to zostało zaskarżone przez P.P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Skarżący podniósł, że kwota 2817,92 zł, jaką wpłacił w dniu 13.08.2012 r. powinna całkowicie zaspokoić roszczenia Urzędu Gminy w J.. Roszczenia z tytułu IV raty podatku od nieruchomości za 2010 r. w wysokości 22 zł wynikają z nieprawidłowego zaksięgowania kwot, które wpłynęły na konto Gminy J. Błędne dane, zawarte w piśmie Burmistrza Gminy J. z dnia 10.09.2012 r. przyczyniły się natomiast do wydania zaskarżonego postanowienia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. W ocenie skarżącego, rozbieżności pomiędzy danymi zawartymi w ww. piśmie a rzeczywistą wysokością wpłat, jakich dokonał pozwalają przypuszczać, że doszło do manipulacji finansowych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sad Administracyjny miał na uwadze, co następuje: Skarga jest uzasadniona albowiem organy podatkowe przy wydawaniu przedmiotowych decyzji naruszyły prawo procesowe, w szczególności art. 217 § 2 i art. 219 w związku z art. 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm.). Przepis art. 217 § 1 ordynacji podatkowej wskazuje jakie elementy musi zawierać postanowienie wydane na jej podstawie, zaś przepis § 2 przewiduje, że postanowienie, które może być zaskarżone musi zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. Doprecyzowująca ten przepis norma zawarta w art.219 ordynacji podatkowej nakazuje stosować odpowiednio przy redagowaniu postanowień przepisy, m.in. art. 210 § 4 ordynacji, który wskazuje, że przez uzasadnienie fatyczne należy rozumieć wskazanie faktów jakie organ uznał za udowodnione, dowodów którym dał wiarę , jak także dlaczego nie uwzględnił dowodów przeciwnych. W niniejszej sprawie zapłaty podatku istotą rozstrzygnięcia organu podatkowego było odpowiednie zaliczenie na zaistniałe zaległości w podatku od nieruchomości wpłaty dokonanej przez skarżącego, z uwzględnieniem należnych odsetek, w zgodzie z regulującymi takie czynności organów podatkowych przepisami. Wobec faktu, że organ podatkowy stanął na stanowisku, (co nie budzi w niniejszej sprawie wątpliwości i nie jest kwestionowane), że doszło do uchybienia terminu do zapłaty podatku, wpłata dokonana przez podatnika powinna zostać odpowiednio zaliczona zarówno na należność główną, jak i na należność z tytułu odsetek. Dokonanie takiego rozliczenia mieści się w kategoriach pojęcia "wskazania faktów, jakie organ uznał za udowodnione". W ramach tego ustalenia organ w postanowieniu przez siebie wydanym powinien zatem wskazać, jakie były terminy płatności poszczególnych rat podatku za poszczególne lata, kiedy zostały zapłacone poszczególne raty tych podatków, jaki był okres, za który należy obliczyć odsetki, z podaniem jego początku i końca dla każdej raty i w końcu ustalona na tej podstawie wysokość odsetek, zasadniczo dla każdej zwłoki za płatność poszczególnych rat. Tylko wskazanie w uzasadnieniu postanowienia okresu, za który należne są odsetki i ich wysokości, (z podaniem stopy procentowej) oraz obliczenia dla płatności każdej z rat pozwala na uznanie, że organ w tym zakresie spełnił wymóg dokonania precyzyjnych ustaleń faktycznych. Dysponując takimi precyzyjnymi obliczeniami można dopiero dokonać kontroli poprawności obliczenia tychże odsetek pod kątem ich zgodności z prawem materialnym w zakresie zasadności ich naliczenia i prawidłowości tegoż naliczenia. Brak wykazania w taki sposób wysokości należnych odsetek narusza prawo procesowe i ma istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie postanowienie organu I instancji, poza podaniem kwot zaliczonych na poczet podatku i odsetek za zwlokę nie zawiera żadnych wskazań, z których można wywnioskować, w jaki sposób organ ustalił wysokość tych odsetek na kwotę 588 złotych. Poza zacytowaniem przez ten organ przepisów ordynacji podatkowej regulujących kwestie zaliczania wpłat dokonanych przez podatnika na poczet jego zaległości podatkowych, organ ten nie wykazuje i nie przedstawia żadnych ustaleń faktycznych uzasadniających stanowisko, że podatnik w dalszym ciągu (po dokonaniu wpłaty) zalega na kwotę 22 złotych. Ustaleń takich w swoim postanowieniu nie dokonuje również organ II instancji. Niewątpliwie motywy zaskarżonego postanowienia są o wiele szersze niż postanowienia organu I instancji, który poza określeniem wysokości kwot nie wskazał w żaden sposób metody ich obliczenia, jednakże w dalszym ciągu organ ten nie wskazuje w jaki sposób dokonał obliczenia takiej wysokości kwot odsetek, okresów za jaki są one należne dla poszczególnych zaległości w ratach i w końcu na czym polega prawidłowość zarachowania przez organ I instancji kwoty 2.817,82 złotych, proporcjonalnie na poczet zaległości podatkowych i należnych odsetek. Organ II instancji wskazuje, że do zapłaty pozostała kwota 22 złotych, powołując się na wskazanie organu I instancji, lecz w żaden sposób nie uzasadnia, w jaki sposób została ona obliczona, za jaki okres czasu są te odsetki oraz jaką wysokość stopy odsetek przyjęto do obliczenia ich wysokości. W ten sposób sporządzone uzasadnienia postanowień organów zarówno I, jak i II instancji nie czynią zadość wymogom zawartym w określonych powyżej przepisach i muszą skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego postanowienia organu I instancji. Powyższe uchybienia mają wpływ na wynik sprawy, gdyż nie pozwalają na określenie poprawności wnioskowania organów, kontrolę prawidłowości pod względem zgodności z prawem dokonanego przez nie rozliczenia. Wysokość odsetek pojawia się w pewnej ustalonej z góry wysokości, nie są ustalone okresy za jakie są one należne, stopa według której zostały obliczone. Podanie w sposób zbiorczy publikatorów, w których określono wysokość odsetek od zaległości podatkowych nie jest tutaj wystarczające. Wskazuje jedynie, że organ II instancji widział konieczność podania i obliczenia odsetek, jednak nie dokonał tego w sytuacji, gdy nie uczynił tego również organ I instancji. W ponownym rozpatrzeniu sprawy organ pierwszej instancji w sposób prawidłowy dokona ustaleń faktycznych. Wykaże jakie były terminy płatności poszczególnych rat podatku, terminy wpłat poszczególnych rat, dokładnie określi ile dni zwłoki zaistniało dla każdej raty, poda jaki poziom stopy odsetek przyjął do ich obliczenia i za ile dni odsetki te zostały obliczone. Po takim określeniu wysokości odsetek dla każdej przeterminowanej raty wykaże, w jaki sposób proporcjonalnie dokonał zaliczenia wpłaconych kwot na poczet należności głównej i odsetek. Takie dokonanie ustaleń faktycznych będzie w pełni odpowiadać wymogom powołanych powyżej przepisów, a także zasadzie prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa (art. 121 § 1 ordynacji podatkowej) oraz wyjaśniania stronom zasadności przesłanek, którymi kierują się organy przy załatwianiu sprawy (art. 124 ordynacji podatkowej). W tych okolicznościach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił zaskarżone postanowienia w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Orzeczenie w pkt 2 znajduje swoje oparcie w przepisie art. 152 p.p.s.a., zaś o kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.