I SA/Rz 21/14
PostanowienieWSA w Rzeszowie2014-02-10
Skład orzekający: Tomasz Smoleń
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, posiadająca znaczny kapitał zakładowy i środki trwałe, może zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, mimo poniesienia straty w ostatnim roku obrotowym i zerowego stanu rachunków bankowych?Ratio decidendi
Sąd oddalił wniosek spółki o zwolnienie z kosztów sądowych, uznając, że mimo straty i zerowych środków na rachunkach bankowych, spółka posiada znaczne środki trwałe, których wartość przekracza koszty postępowania. Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej jest subsydiarne i wymaga wykazania braku dostatecznych środków na poniesienie kosztów, a także podlega uznaniu sądu, który musi uwzględnić cel działania przedsiębiorcy i interes publiczny. Udzielenie wsparcia publicznego przedsiębiorcy realizującemu własne interesy partykularne byłoby nieuzasadnione.Stan faktyczny
Skarżąca spółka z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie z kosztów sądowych w sprawie dotyczącej określenia zobowiązania podatkowego w podatku od gier. Spółka wykazała wysoki kapitał zakładowy i wartość środków trwałych, ale jednocześnie stratę w ostatnim roku obrotowym i zerowe środki na rachunkach bankowych. Argumentowała, że działania organów celnych pozbawiły ją majątku i uniemożliwiły dalsze inwestycje.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Smoleń po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2014 r. w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym, sprawy ze skargi "A" sp. z o.o., z siedzibą w W., na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...], w przedmiocie określenia spółce zobowiązania podatkowego w podatku od gier za listopad 2012 r., w związku z wnioskiem skarżącej o przyznanie jej prawa pomocy, w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych - postanawia - oddalić wniosek.
Skarżąca zwróciła się do Sądu z wnioskiem o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym na urzędowym formularzu PPPr oświadczeniu o stanie majątkowym podała, że jej kapitał zakładowy wynosi 4 000 000 zł, wartość zgromadzonych środków trwałych 5 841 741,70 zł, a za ostatni rok obrotowy zanotowała stratę w wysokości 4 341 561,56 zł. Z złożonego przez skarżącą oświadczenia wynika ponadto, że stan jej rachunków bankowych, na dzień złożenia wniosku, wynosił 0 zł.
W uzasadnieniu wniosku skarżąca podkreśliła, że na skutek działań organów celnych została pozbawiona prawie całego majątku, nie prowadzi też działalności gospodarczej. W związku z tym nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych, związanych z przedmiotową sprawą.
W sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego skarżąca skoncentrowała się na zasadności wydanych w stosunku do niej decyzji podatkowych, zwracając szczególną uwagę na ich niesprawiedliwy charakter i negatywne konsekwencje, które niosą za sobą przedmiotowe rozstrzygnięcia. Zaznaczyła także, że jej udziałowcy, którzy zainwestowali w spółkę ponad 4 miliony złotych, nie są skłonni do dalszych inwestycji, gdyż spółka znajduje się w trudnej sytuacji, w związku z czym nie przynosi im oczekiwanych zysków.
Wpis od skargi w przedmiotowej sprawie wynosi 1 523 zł.
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2, ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, w zakresie częściowym, może nastąpić, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Jak wynika z powołanego wyżej przepisu, przyznanie prawa pomocy osobom prawnym odbywa się niejako w dwóch etapach. Na wstępie bowiem badana jest przesłanka w postaci braku po stronie wnioskodawcy środków na poniesienie wskazanych kosztów postępowania, a dopiero później, w przypadku stwierdzenia tych okoliczności, sąd podejmuje decyzję w przedmiocie przyznania prawa pomocy bądź oddalenia wniosku, w ramach przysługującego mu z mocy ustawy uznania.
W okolicznościach przedmiotowej sprawy nie sposób jest stwierdzić, że poniesienie przez skarżącą kosztów związanych z przedmiotową sprawą wykracza poza zakres jej możliwości finansowych. Wynika to przede wszystkim z porównania tych, potencjalnych kosztów (wpis od skargi wynosi 1 523 zł), z wartością chociażby jej środków trwałych, która przekracza kwotę 5 milionów złotych. Co prawda skarżąca twierdzi, że będące w jej dyspozycji środki trwałe obejmują automaty to gry, których wartość rynkowa jest niewielka, jednakże, jak to trafnie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, w przedmiocie odmowy przyznania skarżącej spółce prawa pomocy w innej sprawie (postanowienie NSA z dnia 14 stycznia 2014 r., sygn. II FZ 1217/13, dostępne w CBOiS – http://www.orzeczenia.nsa.gov.pl ), do środków trwałych spółki zalicza się także inne urządzenia techniczne i maszyny, a nie tylko same automaty. Tak więc argument ten nie może świadczyć sam w sobie o konieczności udzielenia skarżącej wsparcia ze środków publicznych.
Jak to już wyżej zostało zasygnalizowane, przyznanie prawa pomocy osobom prawnym nie jest jedynie związane z oceną ich sytuacji materialnej, jak to ma miejsce w stosunku do osób fizycznych. W tym zakresie ustawodawca pozostawił przyznawanie im tego rodzaju ulg od uznania sądu, ograniczonego jedynie zasadą poszanowania prawa do sądu tego rodzaju podmiotów i ogólnym interesem społecznym, wyrażającym się w celach działania tego typu podmiotów.
W niniejszej sprawie mamy do czynienia z przedsiębiorcą - spółką o bardzo wysokim kapitale zakładowym, której celem działania jest generowanie zysków dla swoich udziałowców. Z tego też względu trudno jest znaleźć racjonalne uzasadnienie dla przyznania jej dofinansowania ze środków publicznych. Byłoby to bowiem de facto (w sensie ekonomicznym) przysporzenie majątku wspólników spółki, którzy nie działają w tym wypadku w interesie publicznym, a jedynie realizują własne, partykularne interesy.
W sprzeciwie od postanowienia referendarza skarżąca podkreśliła, że jej udziałowcy, inwestując w spółkę kwotę 4 milinów zł, nie są skłoni do czynienia na nią dalszych nakładów, jednakże okoliczność ta nie może przemawiać za tym, że dalsze środki, niezbędne do jej funkcjonowania, winny pochodzić od podatników. To bowiem właśnie wspólnicy, których decyzją spółka powstała i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym powinni dostarczyć jej niezbędne środki, na pokrycie kosztów jej działalności.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło