I SA/Rz 210/12

PostanowienieWSA w Rzeszowie2012-06-21

Skład orzekający: Jacek Surmacz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółce cywilnej przysługuje zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym, jeśli mimo straty bilansowej wykazuje wysokie przychody i posiada środki na pokrycie opłat sądowych?
Ratio decidendi
Spółce cywilnej nie przysługuje zwolnienie od kosztów sądowych, jeśli mimo wykazanej straty bilansowej, jej wysokie przychody i przeprowadzane operacje finansowe wskazują na możliwość pokrycia opłat sądowych. Sąd ocenia sytuację finansową strony w kontekście wysokości kosztów postępowania i jej możliwości płatniczych, a nie tylko na podstawie wyniku finansowego.
Stan faktyczny
Spółka cywilna wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w skardze na decyzję Dyrektora Izby Celnej dotyczącą podatku akcyzowego. Spółka wykazała stratę za ostatni rok podatkowy i niskie saldo na rachunku bankowym. Po wezwaniu do złożenia dodatkowych wyjaśnień, przedłożyła dokumenty finansowe. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, a spółka wniosła sprzeciw. Sąd rozpoznał wniosek, oceniając sytuację finansową spółki.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Surmacz po rozpoznaniu w Wydziale I w dniu 21 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" spółka cywilna T.P., A.S., A. H. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "A" spółka cywilna T.P., A.S., A.H. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] stycznia 2012 r. Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego - postanawia – oddalić wniosek. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Wnosząc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na decyzję wymienioną w sentencji niniejszego postanowienia "A" spółka cywilna T.P., A.S., A.H. (dalej: spółka/skarżąca) - reprezentowana przez pełnomocnika radcę prawnego - zawnioskowała o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, motywując wniosek brakiem majątku pozwalającego na uiszczenie opłaty od wniesionej skargi. Z oświadczenia o majątku wynika, że spółka zakończyła ostatni rok podatkowy stratą w wysokości 4.469,67 zł, a na rachunku bankowym na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku znajdowała się kwota 100 zł. Wezwana do złożenia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270) dalej zwaną w skrócie P.p.s.a., dotyczących możliwości płatniczych, skarżąca przedłożyła kserokopie: wyciągów bankowych z rachunku firmowego, deklaracji dla podatku od towarów i usług, zeznań podatkowych wszystkich wspólników za ostatnie dwa lata, informacji nazwanej bilansem z księgi, a także udzieliła informacji, że nie posiada żadnych wierzytelności, środków trwałych, zaś zobowiązania uwidaczniają operacje na rachunku bankowym. Oceniając zebrany materiał dowodowy, referendarz sądowy nie stwierdził zaistnienia przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy. Spółka złożyła sprzeciw od postanowienia referendarza. Wniesiony sprzeciw nie został odrzucony, zatem zgodnie z art. 260 P.p.s.a.- postanowienie, od którego wniesiono sprzeciw utraciło moc, a sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Rozpoznając wniosek o prawo pomocy Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - tj., takim o jaki wnioskowała skarżąca spółka- gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zwrócić w tym miejscu należy uwagę, że rozstrzygnięcie w zakresie prawa pomocy ma charakter uznaniowy, co oznacza, że nawet jeżeli zostałaby spełniona przesłanka braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, rozpoznający wniosek sąd nie musi się przychylić do zgłoszonego żądania, a jedynie może przyznać przywilej w postaci prawa pomocy jeżeli uzna, że zachodzi taka potrzeba. Przepisy przenoszą na stronę (wnioskodawcę) obowiązek wykazania wyżej wymienionych przesłanek. W ocenie rozpoznającego sprawę Sądu brak jest przesłanek przyznania prawa pomocy spółce w jakimkolwiek zakresie jej żądania, a poniesienie przez skarżącą ciężaru opłat sądowych w rozmiarze wynikającym z akt sprawy, jest możliwe; zasadność wniosku rozpatrywana jest bowiem w konfrontacji z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych jakie strona musi ponieść w tym konkretnym postępowaniu, a z drugiej strony jej możliwości finansowych, te ostatnie z kolei nie wskazują by spółka nie była w stanie uiścić wpisu od skargi w wysokości 132 zł (zaskarżona decyzja rozstrzyga o wysokości należności pieniężnej, co oznacza, że należny w sprawie jest wpis stosunkowy, a wartość przedmiotu zaskarżania wynosi 3.280 zł i nie jest sporna) i ewentualnych późniejszych kosztów, np. w postaci opłaty kancelaryjnej, wpisu od skargi kasacyjnej czy zażalenia- każdorazowo opłaty te nie przekroczą kwoty 100 zł, tj. najniższej przewidzianej w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm. ). Skarżąca spółka prowadzi działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży samochodów. Z danych przedłożonych na wezwanie wynika, że spółka uzyskuje wysokie przychody; za 2011 r. wyniosły one 1.251.919,46 zł. Ostatecznie jej wynik finansowy za ubiegły rok zamknął się wartością ujemną (strata: 4.469,67 zł), ale należy zaznaczyć, że strata to często wynik bilansowy nadwyżki kosztów nad przychodami i co więcej, poniesioną w wyniku prowadzonej działalności gospodarczej stratę każdy podatnik ma prawo rozliczyć w ciągu pięciu kolejnych lat, poprzez zmniejszenie wykazanego zysku za dany rok, i w konsekwencji podatku, a co za tym idzie okoliczność ta nie zawsze warunkuje potrzebę udzielenia pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Wspólnicy w pierwotnych wnioskach, wniesionych na nieprawidłowych formularzach, poza majątkiem osobistym, zadeklarowali uzyskiwanie dochodów, a także posiadanie oszczędności (k.16-27) Natomiast w deklaracjach dla podatku od towarów i usług VAT-7 (dane za okres od października 2011 r. do marca 2012 r.) spółka wykazuje każdorazowo podatek naliczony do odliczenia, deklarując nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy. Nie obciążają ją zatem należności publicznoprawne z tego tytułu. Podobnie ocena zgromadzonych w aktach dokumentów bankowych w postaci wyciągów z rachunku - zdaniem Sądu – potwierdza, że sytuacja skarżącej nie stanowi przeszkody w jej partycypowaniu w kosztach niniejszego postępowania sądowego. Z pewnością sum sald końcowych z wyciągów spółki za luty, marzec, kwiecień i połowę maja 2012 r., tj. odpowiednio: 0 zł, 0 zł, 1,60 zł, 794,49 zł, nie można uwzględniać jako miarodajnych i świadczących, że sytuacja skarżącej mieści się w hipotezie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., ale przede wszystkim z uwzględnieniem przeprowadzanych na nim operacji finansowych. Z analizy przepływów pieniężnych na tym rachunku wynika, że spółka dokonuje wpłat gotówkowych (w lutym, marcu- 8.000 zł, kwietniu – łącznie 8.100 zł, maju – 12.000 zł ) jedynie w celu zapewnienia środków na regulację zobowiązań w postaci składek na ubezpieczenia w ZUS (1 osoba), opłat związanych z działalnością gospodarczą m.in. za internet, emisję ogłoszeń, ubezpieczenia komunikacyjne, spłatę kredytu spółki – ok. 6.000 zł miesięcznie, a ewentualne nadwyżki środków pieniężnych są wypłacane; saldo operacji:10.794,49 zł na dzień 14 maja 2012 r. zostało tego samego dnia zmniejszone (wypłata) do kwoty 794,49 zł. W przypadku zatem spółki, rachunek bankowy nie stanowi pełnego odzwierciedlenia jej sytuacji finansowej. W działalności gospodarczej strony dokonują przecież obrotu gotówkowego środkami pieniężnymi, co w stanie konta nie znajduje odzwierciedlenia, i tak, z uwagi na wysokość przychodów i braku wyciągów z innych rachunków, zapewne jest w przypadku spółki. Wiarygodność twierdzeń spółki o jej złej sytuacji finansowej poddaje w wątpliwość złożone na wezwanie oświadczenie (k.77) o braku jakichkolwiek środków trwałych, w konfrontacji z treścią wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (k.53). Skarżąca jako swojego majątku nie wykazała choćby tylko pojazdów, będących towarami handlowymi w jej działalności. Majątek ten, jak nadmienia pełnomocnik spółki w przedmiotowym wniosku, "mógłby stanowić podstawę do ustanowienia zabezpieczenia wykonania zobowiązania w postaci zastawu skarbowego (składnikami majątku są m.in. pojazdy)". Podany we wniosku PPPr stan konta na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku, tj. marca 2012 r. (rubryka 9.3. urzędowego formularza ) także nie pokrywa się z tym stanem środków, jaki widnieje na wyciągu (k.68); spółka podała 100 zł, zgodnie z wyciągiem jest 0 zł. W świetle powyższego nie broni się argument skarżącej o braku majątku na uiszczenie opłat sądowych w związku z zainicjowanym sporem, a sytuacja skarżącej nie stanowi przeszkody w jej partycypowaniu w kosztach niniejszego postępowania sądowego. Nie zasługuje na szczególne traktowanie postawa skarżącej, która stara się przerzucić na Skarb Państwa, a faktycznie na współobywateli, koszty sporu wszczętego na jej żądanie w sytuacji, gdy obiektywna ocena jej sytuacji majątkowej bezspornie na to pozwala W konkluzji skonstatować należy, że skarżąca nie wykazała, że jej sytuacja finansowa uzasadnia przyznanie prawa pomocy i dlatego, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło