I SA/Rz 210/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2012 r. w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" spółka cywilna T.P., A.S., A.H. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "A" spółka cywilna T.P., A.S., A.H. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] stycznia 2012 r. Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. WSA/post.1 - sentencja postanowienia I SA/Rz 210/12 U Z A S A D N I E N I E "A" spółka cywilna T.P., A.S., A.H. (dalej: spółka) - reprezentowana przez pełnomocnika radcę prawnego – w sprawie ze skargi opisanej w sentencji niniejszego postanowienia, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, powołując się na brak majątku, pozwalającego na uiszczenie opłaty od wniesionej skargi, dodając w uzasadnieniu, że za ostatni rok obrotowy spółka odnotowała stratę podatkową w wysokości 4.469,67 zł. Z oświadczenia o majątku wynika, że na rachunku bankowym spółki na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku znajdowała się kwota 100 zł. Na wezwanie spółka przedłożyła kserokopie wyciągów bankowych z konta firmowego, a także deklaracji dla podatku od towarów i usług, zeznań podatkowych za ostatnie dwa lata wszystkich wspólników, informację nazwaną bilansem z księgi, udzieliła informacji, że nie posiada żadnych wierzytelności, środków trwałych, a zobowiązania uwidaczniają operacje na rachunku bankowym. Na wstępie wyjaśnić należy to, że trzy jednobrzmiące wnioski PPPr, każdy podpisany przez innego wspólnika, potraktowano jako jeden wniosek pochodzący od spółki. Na gruncie prawa publicznego, w tym ustawy o podatku akcyzowym, spółka cywilna jest podmiotem praw i obowiązków. Druk PPPr przeznaczony został dla wszystkich wnioskodawców niebędących osobami fizycznymi, w tym dla spółek cywilnych, co wynika z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz.U. Nr 227, poz. 2245). Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2012, poz. 270) – dalej zwana P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane osobie prawnej w zakresie częściowym, tj w takim o jaki wnioskowała spółka, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Podkreślenia wymaga to, że prawo pomocy stanowi instytucję wyjątkową; zasadą jest bowiem ponoszenie przez strony kosztów postępowania sądowoadministracyjnego (art. 199 P.p.s.a.). Ustawodawca pozostawił uznaniu ocenę przytoczonych przez wnioskodawcę okoliczności, uzasadniających - jego zdaniem - owo wyjątkowe traktowanie, wynikające z art. 246 P.p.s.a., zaś osoba prawna ma obowiązek wykazać okoliczności, które uzasadniałyby przyznanie prawa pomocy. Analiza treści wniosku oraz przedłożonych w niniejszej sprawie dokumentów mających świadczyć o okolicznościach o jakich mowa w ww. przepisie pozwala stwierdzić, że w przypadku skarżącej spółki, której przedmiotem działalności jest sprzedaż używanych samochodów, nie zachodzą przesłanki uzasadniające zwolnienie od kosztów sądowych zarówno w całości jak i w części. Przekonanie to oparto na całokształcie zgromadzonego w sprawie materiału, tj. na dokumentach przesłanych przez spółkę. Przede wszystkim interpretacji przedłożonych wyciągów z rachunku bankowego nie można dokonywać wyłącznie biorąc pod uwagę saldo końcowe, ale ze zwróceniem uwagi na przeprowadzane na nim operacje. Z analizy przepływów pieniężnych na rachunku za okres objęty wezwaniem (ostatnie trzy miesiące) wynika, że spółka, poza jednym przypadkiem sprzedaży bezgotówkowej na kwotę 11.000 zł, uzyskuje środki ze sprzedaży gotówkowej, na co wskazują wpłaty własne: w lutym, marcu- 8.000 zł, kwietniu – łącznie 8.100 zł, maju – 12.000 zł (oczywiście 2012 r.). Środki te planowane są tak, że pokrywają zobowiązania w postaci składek na ubezpieczenia w ZUS (1 osoba), stosunkowo niewysokie opłaty związane z działalnością gospodarczą (m.in. internet, emisja ogłoszeń, płatności internetowe, ubezpieczenia komunikacyjne), spłatę kredytu spółki – ok. 6.000 zł miesięcznie, należności celne objęte tytułem wykonawczym (w kwietniu 2012 r. – 420 zł, w maju 2012 r. – 4.295 zł). Nie może ujść uwadze, że stosunkowo wysokie saldo operacji:10.794,49 zł na dzień 14 maja 2012 r., zostało tego samego dnia zmniejszone (wypłata) do kwoty 794,49 zł (dotyczy to miesiąca, w którym wystąpiła sprzedaż bezgotówkowa). Wynika z powyższego, że spółka obraca kwotami pieniężnymi znacznie przekraczającymi należny w sprawie wpis od skargi, a także inne ewentualne później powstałe koszty sądowe. Stosownie bowiem do treści rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm. ) wysokość wpisu w zaskarżonej sprawie wynika z § 1 pkt 1 rozporządzenia i biorąc pod uwagę wartość przedmiotu zaskarżania (3.280 zł) wynosić powinna 132 zł. Z całą pewnością nie jest to kwota przekraczająca możliwości finansowe spółki. Podobnie argument w postaci odnotowanej straty podatkowej należy ocenić jako nietrafny; trzeba bowiem mieć na uwadze, że wystąpienie straty nie koniecznie oznacza fiasko prowadzonej działalności gospodarczej. Jest ona przecież wynikiem bilansowym nadwyżki kosztów nad przychodami, np. gdy podmiot ponosi nakłady inwestycyjne, strata może być spowodowana wielkością odpisów amortyzacyjnych będących kosztami uzyskania przychodu, może być wykorzystana do obniżenia dochodu z tego źródła i nie oznacza braku środków finansowych, a co za tym idzie ta okoliczność nie warunkuje potrzeby udzielenia pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Gdyby przyjąć, że działalność spółki w rzeczywistości nie generuje dochodu, a stratę, to stałoby to w sprzeczności z celem określonym w umowie spółki (§ 4 umowy spółki, k. 44), jako, że działalność gospodarcza ma charakter zarobkowy i oświadczeniami wspólników o ich dochodach, zalegającymi w aktach (k.16-27), pomimo, że udział w spółce dla dwóch z nich nie jest jedynym źródłem dochodu. Z informacji udzielonej na wezwanie wynika, że spółka uzyskuje wysokie przychody; za 2011 r. wyniosły 1.251.919,46 zł, w deklaracjach dla podatku od towarów i usług VAT-7 (za okres od października 2011 r. do marca 2012 r.) spółka wykazuje każdorazowo podatek naliczony do odliczenia, deklarując nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy. Z wyciągów wynika, że reguluje swoje zobowiązania, ale traktując je preferencyjnie w stosunku do należnych kosztów sądowych, nie może skutecznie podnosić zarzutu, że odmowa zwolnienia od ich ponoszenia jest ograniczeniem dostępu do realizacji jej praw przed sądem.. Występując o zwolnienie od kosztów Spółka nie powołuje się, że nie posiada zdolności kredytowej w celu zaciągnięcia zobowiązania, co pozwoliłoby na uzyskanie środków finansowych z przeznaczeniem na uiszczenie kosztów sądowych, ani, że żaden ze wspólników nie może udzielić spółce pożyczki na wydatki sądowe (każdy ze wspólników w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania, będącym załącznikiem do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 15 kwietnia 2010 r. (poz.419) zadeklarował oszczędności, k. 16-27). Konkludując, wobec wątpliwości co do wiarygodności oświadczenia zawartego we wniosku o prawo pomocy, należy uznać, że skarżąca nie wykazała przesłanek do zwolnienia od kosztów sądowych w jakimkolwiek zakresie. Społeczna funkcja instytucji prawa pomocy nie powinna być nadużywana, w sytuacji gdy możliwości finansowe zobowiązanego na to pozwalają. Mając powyższe na uwadze należało, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzec jak w sentencji.