I SA/Rz 211/17
PostanowienieWSA w Rzeszowie2017-12-29
Skład orzekający: Referendarz sądowy Andrzej Tokarz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która uzyskała prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych), może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu, jeśli jej sytuacja majątkowa i dochodowa nie uległa zmianie, a posiadany majątek jest obciążony hipoteką zabezpieczającą zaległość podatkową?Ratio decidendi
Osoba fizyczna może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu, nawet jeśli wcześniej przyznano jej prawo pomocy w zakresie częściowym, pod warunkiem wykazania, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sytuacja majątkowa i dochodowa wnioskodawcy, w tym posiadane nieruchomości obciążone hipoteką, mogą uzasadniać przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie, jeśli nie pozwalają na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych ani na wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru.Stan faktyczny
Skarżąca LM złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Wcześniej przyznano jej prawo pomocy w zakresie częściowym i zwolniono od kosztów sądowych. Skarżąca utrzymuje się z renty, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, ponosi koszty utrzymania i posiada znaczny zasób nieruchomości, które są jednak obciążone hipoteką przymusową zabezpieczającą zaległość podatkową. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Przyznano LM prawo pomocy w zakresie całkowitym i ustanowiono dla niej radcę prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Andrzej Tokarz po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2017 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku LM o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi LM na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [.] z dnia [.] lutego 2017 r. nr w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998 r. - p o s t a n a w i a - przyznać LM prawo pomocy i ustanowić dla niej radcę prawnego.
Postanowieniem z dnia 14 września 2017 r. przyznałem LM prawo pomocy w zakresie częściowym i zwolniłem ją od kosztów sądowych. Wyrokiem z dnia 9 listopada 2017 r. Sąd oddalił jej skargę, a następnie na jej żądanie sporządził jego uzasadnienie, których odpis doręczono skarżącej 6 grudnia 2017 r. W dniu 13 grudnia 2017 r. skarżąca zgłosiła wniosek o przyznanie prawa pomocy także w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu – radcy prawnego.
W złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej oświadczeniu podała tak jak poprzednio, że utrzymuje się z renty w kwocie 1087,57 zł, która jest jej jedynym dochodem. Mieszka w domu o pow. 157 m2, od 9 lat jest wdową, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Na energię elektryczną wydatkowała ostatnio 263,07 zł, wodę 17,34 zł, gaz 45 zł, wywóz ścieków 100 zł, podatek od nieruchomości 45 zł, odpady komunalne 10 zł. Jest właścicielką gruntu rolnego o pow. 1,946 ha, nieruchomości o pow. 2.174.000 m2 i budynku gospodarczego (niewykończonego garażu) o pow. 24 m2. Nie posiada żadnych oszczędności, wartościowych przedmiotów, wierzytelności ani zobowiązań.
Z uwagi na to, że wnioskodawczyni korzysta już z prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sadowych) rozpoznanie obecnego wniosku dotyczącego ustanowienia pełnomocnika z urzędu wymagało uwzględnienia dyspozycji art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) zwanej dalej "Ppsa". Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
W ocenie referendarza sądowego przedstawione przez wnioskodawczynię informacje pozwalały uznać, że spełnia one ww. przesłanki ustawowe. Posiadany przez nią dochód i zasób majątkowy nie uległy zmianie. Nie jest on wystarczający tak do poniesienia kosztów postępowania sądowego, jak i ustanowienia pełnomocnika z wyboru. Osiągany dochód nie pozwala na wygospodarowanie oszczędności, a jedynie zaspokajanie podstawowych potrzeb życiowych. Posiadane nieruchomości obciążone są hipoteką przymusową kaucyjną zabezpieczającą ciążącą na niej zaległość podatkową. Nie posiada zaś innego majątku, z którego mogłaby pozyskać środki na wynagrodzenie pełnomocnika, którego udział na obecnym etapie postępowania jest jak najbardziej usprawiedliwiony. Istnieją zatem podstawy do uznania jej za osobę ubogą i przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym tak zwolnienie od kosztów sądowych (które przyznałem postanowieniem z dnia 14 września 2017 r.), jak i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Radcę prawnego z nazwiska wskaże natomiast Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w Rzeszowie, stosownie do art. 253 § 1 i 2 Ppsa, o czym wnioskodawczyni zostanie odrębnie powiadomiona.
Mając na względzie powyższe, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 245 § 2 i art. 258 § 2 pkt 7 Ppsa, orzekłem jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło