I SA/Rz 214/11
PostanowienieWSA w Rzeszowie2011-06-08
Skład orzekający: Tomasz Smoleń
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba prawna może zostać częściowo zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jeśli posiada majątek o znacznej wartości, mimo poniesienia straty i zajęcia rachunków bankowych?Ratio decidendi
Osoba prawna może zostać częściowo zwolniona z kosztów sądowych, jeśli wykaże brak wystarczających środków na ich pokrycie. Jednakże, posiadanie majątku o znacznej wartości, który może stanowić źródło pokrycia kosztów, a także brak wykazania działań zmierzających do pozyskania środków (np. poprzez kredyt czy podwyższenie kapitału), uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy. Odmowa taka nie pozbawia strony prawa do sądu.Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie dotyczącej zobowiązania podatkowego w podatku od gier. Mimo poniesienia straty i zajęcia rachunków bankowych, spółka dysponuje majątkiem o znacznej wartości (środki trwałe o wartości ponad 13 mln zł). Sąd rozpatrywał wniosek na podstawie oświadczenia o stanie majątkowym spółki.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Smoleń po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2011 r., w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym, sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia (...) lutego 2011 r., nr (...), w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od gier za marzec 2010 r., w związku z wnioskiem skarżącej o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych - postanawia - oddalić wniosek.
Skarżąca – "A" Sp. z o.o., z siedzibą w W. – zwana dalej: Spółką – zwróciła się do Sądu o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia (...) lutego 2011 r., w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od gier za marzec 2010 r.
Ze złożonego przez nią, na urzędowym formularzu, oświadczenia o stanie majątkowym wynika, że Spółka, której kapitał zakładowy wynosi 1 000 000 zł, a wartość będących w jej dyspozycji środków trwałych 13 545 277,28 zł, za ubiegły rok obrotowy odnotowała stratę w wysokości 2 344 896,11 zł, a saldo jej rachunku bankowego, na dzień złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy wynosi – 6 595,63 zł.
Skarżąca uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy podała, że prowadzi działalność gospodarczą obejmującą działalność wydawniczą, produkcję gier, zabawek, działalność związaną z grami losowymi oraz zakładami wzajemnymi, działalność rozrywkową, sportowa, rekreacyjną, transportową, handlową (zarówno hurtową jak i detaliczną), działalność związaną z zatrudnieniem. Podkreśliła przy tym, że aktualnie znajduje się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, co wynika głównie ze zmiany przepisów dotyczących podatku od gier, albowiem w związku z wejściem w życie nowych regulacji w tym zakresie Spółka nie była w stanie regulować na bieżąco swoich zobowiązań podatkowych z tytułu podatku od gier, zaś w następstwie wszczętych postępowań egzekucyjnych zajęte zostały jej rachunki bankowe, a także posiadane przez nią udziały w innej spółce kapitałowej. Skarżąca zaznaczyła również, że obecnie czyni starania mające na celu zmniejszenie kosztów własnych, dlatego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest, jej w jej ocenie, uzasadniony.
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2, ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) wynika, że przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym może nastąpić gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Gramatyczna wykładnia wyżej przytoczonego przepisu prowadzi do wniosku, że rozpatrywanie wniosków osób prawnych o przyznanie im prawa pomocy odbywa się niejako dwuetapowo. Na wstępie bowiem badana jest przesłanka w postaci braku środków na pokrycie kosztów postępowania, po czym Sąd podejmuje decyzję w przedmiocie przyznania bądź odmowy przyznania prawa pomocy, w ramach przyznanego mu uznania, ograniczonego jedynie zasadą poszanowania przysługującego stronie prawa do sądu.
Mając na uwadze powyższe oraz okoliczności wynikające ze złożonego przez Spółkę oświadczenia o stanie majątkowym należy stwierdzić, że nie sposób jest przyjąć, że jej wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie.
Po pierwsze bowiem Spółka nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na pokrycie kosztów związanych z postępowaniem sądowoadministracyjnym, gdyż, jak wynika ze złożonego przez nią oświadczenia o stanie majątkowym, dysponuje ona majątkiem o znacznej wartości, o czym świadczy wartość zgromadzonych przez nią środków trwałych, wynosząca 13 545 277,28 zł, który to majątek może stanowić źródło pokrycia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w którym wpis od skargi wynosi 1 500 zł.
Niezależnie od powyższego, w tym miejscu należy zwrócić uwagę na to, że Spółka nie wykazała również, że podjęła działania zmierzające do pozyskania środków niezbędnych do prowadzenia postępowania, chociażby w drodze podwyższenia kapitału zakładowego lub zaciągnięcia kredytu lub pożyczki. Co więcej, nadal kontynuuje prowadzoną działalność gospodarczą, podejmując kroki zmierzające do zmniejszenia kosztów własnych. Trudno zaś jest przyjąć, że źródła oszczędności w tym zakresie powinna poszukiwać przede wszystkim poprzez czynienie starań mających na celu uzyskanie prawa pomocy. W zaistniałej sytuacji należy więc stwierdzić, że skarżąca nie może domagać się przerzucenia części kosztów związanych z funkcjonowaniem w obrocie gospodarczym, do których to kosztów zaliczyć należy koszty postępowań sądowych, na podatników, poprzez pokrycie ich ze środków publicznych, zaś odmowa uwzględnienia jej wniosku w tym przedmiocie nie będzie skutkować pozbawieniem strony prawa do sądu.
W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło