I SA/Rz 214/11

PostanowienieWSA w Rzeszowie2011-05-25

Skład orzekający: Jacek Boratyn

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba prawna może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli posiada majątek o znacznej wartości, mimo poniesienia straty w poprzednim roku obrotowym i wszczęcia postępowań egzekucyjnych?
Ratio decidendi
Osoba prawna ubiegająca się o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych musi wykazać nie tylko brak środków na ich pokrycie, ale także brak możliwości ich pozyskania. Sama strata czy postępowania egzekucyjne nie są wystarczające, jeśli spółka dysponuje majątkiem o znacznej wartości, który może stanowić źródło pokrycia kosztów sądowych, a koszty bieżącej działalności nie mają pierwszeństwa przed kosztami publicznoprawnymi.
Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku od gier. Spółka wykazała kapitał zakładowy 1 mln zł, środki trwałe o wartości ponad 13,5 mln zł, stratę za ostatni rok obrotowy w wysokości ok. 2,3 mln zł oraz stan rachunku bankowego ok. 6,6 tys. zł. Podniosła, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej z powodu straty i nowych przepisów podatkowych, co doprowadziło do zajęcia rachunków i udziałów.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy "A" Sp. z o.o. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2011 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku "A" Sp. z o.o. z siedzibą w W. o przyznanie jej prawa pomocy, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia (...) lutego 2011 r., nr (...), w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od gier za marzec 2010 r. - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. "A" Sp. z o.o., z siedzibą w W. – zwana dalej: Spółką – wystąpiła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia (...) lutego 2011 r., w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od gier za marzec 2010 r. W oświadczeniu o stanie majątkowym podała, że zakres jej działalności obejmuje: działalność wydawniczą, produkcję gier, zabawek, działalność związaną z grami losowymi oraz zakładami wzajemnymi, działalność rozrywkową, sportowa, rekreacyjną, transportową, handlową (zarówno hurtową jak i detaliczną), działalność związaną z zatrudnieniem. Jej kapitał zakładowy wynosi 1 000 000 zł, zaś wartość środków trwałych, według bilansu za ostatni rok obrotowy, opiewa na kwotę 13 545 277,28 zł. Spółka podała również że odnotowała stratę za ostatni rok obrotowy w wysokości 2 344 896,11 zł, zaś stan jej rachunku bankowego zamyka się aktualnie kwotą – 6 595,63 zł. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy podkreślono, że Spółka znajduje się obecnie w bardzo trudnej sytuacji finansowej, co wynika między innymi z poniesionej przez nią w ubiegłym roku straty, a także wprowadzenia nowych przepisów w przedmiocie podatku od gier. W związku z wejściem w życie nowych przepisów Spółka nie była w stanie regulować na bieżąco swoich zobowiązań podatkowych z tytułu podatku od gier, zaś w następstwie wszczętych postępowań egzekucyjnych zajęte zostały rachunki bankowe Spółki oraz posiadane przez nią udziały w innej spółce kapitałowej. Skarżąca zaznaczyła ponadto, że obecnie podejmuje działania zmierzające do zmniejszenia kosztów własnych, dlatego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest, jej zdaniem, uzasadniony. Z treści art. 246 § 2 pkt 2, w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) wynika, że przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym może nastąpić gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W odróżnieniu od osoby fizycznej, przyznanie prawa pomocy osobie prawnej ma charakter uznaniowy, to znaczy, że nawet w sytuacji, gdy wykaże ona że spełniła przesłanki wynikające z art. 246 § 2 pkt 1 lub pkt 2 P.p.s.a. Sąd czy też referendarz sądowy rozpoznający taki wniosek, nie jest zobligowany do jego uwzględnienia, jednakże przyznanie prawa pomocy w ramach tego uznania uwarunkowane jest wykazaniem braku odpowiedniego majątku, który mógłby stanowić źródło sfinansowania tych wydatków. Osoba prawna ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy obowiązana jest wykazać nie tylko, że nie ma odpowiednich środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także to, że nie ma ich, pomimo tego, iż podjęła wszelkie niezbędne działania, aby zdobyć fundusze na ten cel. (Jan Paweł Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2009 Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis (wydanie IV)). Oprócz obiektywnego braku środków na pokrycie kosztów postępowania liczy się tutaj więc również możliwość ich pozyskania w inny sposób, taki jak zaciągnięcie kredytu czy podwyższenie kapitału zakładowego (B. Dauter: Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego. Warszawa 2009 r.). Okoliczność ta winna więc być rozważona przy rozpoznawaniu wniosku, w granicach zakreślonego przez ustawodawcę uznania. W okolicznościach przedmiotowej sprawy, mając na uwadze treść oświadczenia Spółki o jej stanie majątkowym, złożonego na urzędowym formularzu PPPr, nie sposób jest stwierdzić, że spełnia ona przesłanki przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym, gdyż wartość posiadanych przez nią środków trwałych świadczy o tym, że dysponuje ona majątkiem o znacznej wartości, który może stanowić źródło pokrycia kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie, w której wpis od skargi wynosi 1500 zł. W tej więc sytuacji nawet fakt poniesienia straty w ubiegłym roku obrotowym czy też wszczęcia w stosunku do Spółki postępowań egzekucyjnych nie może uzasadniać przyznania jej wsparcia ze środków publicznych, w postaci prawa pomocy. W tym miejscu należy zwrócić uwagę również na fakt, że pomimo zaistnienia wyżej wymienionych okoliczności Spółka, zgodnie z jej oświadczeniem, nadal prowadzi działalność, ponosząc związane z tym koszty, odnośnie których brak jest podstaw do przyjęcia, że korzystają one z pierwszeństwa zaspokojenia przed kosztami funkcjonowania podmiotu o charakterze publicznoprawnym, do których zaliczają się koszty sądowe. Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., w związku z w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło