I SA/Rz 214/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Jarosław Szaro /spr./, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska, Sędzia WSA Grzegorz Panek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 września 2023 r. sprawy ze skargi P.W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie z dnia 9 marca 2023 r., nr SKO.418.1.750.2023 w przedmiocie oddalenia zarzutów zobowiązanego zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę. Wójt Gminy Z. postanowieniem z dnia 5 stycznia 2023 r. znak: RF.3123.1.94.2022/2023 postanowił oddalić zarzuty w przedmiocie postępowania egzekucyjnego. Wójt wskazał, że skierował do egzekucji tytuł wykonawczy z dnia 14 lipca 2022 r. (SW2.65.2022) wystawiony wobec P.W. dotyczący nieuiszczonego łącznego zobowiązania pieniężnego. W dniu 5 sierpnia 2022 r. Pan P.W. złożył w Urzędzie Skarbowym w S. podanie, które zostało zakwalifikowane jako zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oparty na twierdzeniu nieistnienia obowiązku. W dniu 31 października 2022 r. P.W. został wezwany do sprecyzowania jaki konkretnie zarzut z katalogu art. 33 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zgłosił do Naczelnika US w S., a także podania konkretnych okoliczności uzasadniających ten zarzut. W odpowiedzi na to wezwanie P.W. wskazał, iż stawia zarzut wygaśnięcia obowiązku w całości zgodnie z art. 33 § 2 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Jako jego faktyczne uzasadnienie przedstawił fakt zajęcia przez organ egzekucyjny jego różnych ruchomości, które zostały sprzedane na złom, a także sprzedane na rzecz osób trzecich po kilkaset zł za sztukę. Skarżący uznał więc, iż kwota uzyskana z tych czynności zaspokoiła jego zaległości podatkowe w podatku od nieruchomości i obowiązek zapłaty wygasł w rozumieniu art. 33 § 2 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ uznał ten zarzut za nieuzasadniony. Nie kwestionował samego faktu prowadzenia czynności, w trakcie których na posesji P.W. zostały zajęte należące do niego rzeczy ruchome, jednakże naprowadził, iż miało to miejsce w czasie postępowania związanego z nakazaniem posiadaczowi usunięcia odpadów z działki, zaś w trakcie tego postępowania nie zajął przedmiotów zabytkowych, nie przeniósł własności rzeczy lub praw majątkowych i nie uzyskał pieniędzy z tego tytułu. Powołując się zatem na wielkość zaległych zobowiązań podatkowych organ stwierdził ze istnieją one w chwili rozpatrywania sprawy, zobowiązania te nie wygasły w zawiązku z tym zarzut skarżącego jest niezasadny. Od powyższego postanowienia zażalenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie złożył dłużnik P.W., który nie precyzując podstawy prawnej środka odwoławczego zarzucił, iż Wójt Gminy Z. działał w swojej sprawie, aby zacierać ślady przestępstwa administracyjnego i zabytkowej majątkowej motoryzacji. Wskazał, że organ rażąco naruszył przepisy prawne, nie był wyznaczony kurator opieki nad zabytkami oraz całą jego majętnością. Podniósł że do dnia dzisiejszego nie dostał zwrotnego potwierdzenia spisu towaru motoryzacyjnego oraz zabytkowego zabranego z jego posesji. Podniósł, że jest poszkodowany ze względu na istniejącą inflację a jego obowiązek podatkowy wygasł z uwagi na zajęte u niego przedmioty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krośnie postanowieniem z dnia 9 marca 2023 r. – SKO.418.1.750.2023 utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy. Organ przyjął, że zarzut stawiany przez P.W. opiera się na przepisie art. 33 § 2 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jednakże zarzut ten jest nieuzasadniony, gdyż zobowiązanie skarżącego nie wygasło. Organ wskazał na wymienione w art. 59 ordynacji podatkowej przyczyny wygaśnięcia zobowiązania podatkowego i uznał, ze brak jest podstaw do zakwestionowania stanowiska wierzyciela, że zarzut egzekucyjny nie jest zasadny. Organ podniósł że wobec P.W. prowadzone było postępowanie administracyjne w sprawie usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania będącego jego własnością, a następnie sprawa związana z nakazaniem usunięcia odpadów z działki. Organ skonstatował, że jeżeli w takim przypadku doszło do odebrania stron składowanych na jej posesji przedmiotów na podstawie decyzji nakazującej usunięcie odpadów wydanej w trybie art. 26 ust.2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, to nie można mówić o wygaśnięciu obowiązku dotyczącego przedmiotowych należności podatkowych w szczególności w wyniku potrącenia. Może ono bowiem mieć miejsce tylko w przypadku istnienia wzajemnej bezspornej i wymagalnej wierzytelności wobec podatnika gminy, a Pan P.W. nie wykazał aby miał taką wierzytelność. Organ wskazując zatem na wystawione tytuły wykonawcze uznał, że dłużnik posiada zaległości podatkowe które nie wygasły w zawiązku z czym, zażalenie nie jest zasadne. Od powyższego postanowienia skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wywiódł skarżący, który zaskarżył je w całości i zarzucił: 1. naruszenie przepisu art. 33 § 2 pkt 5 Ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji Dz. U. z 2022 r. poz. 479 z późn. zm. przez błędne przyjęcie, że jego zobowiązania w podatku od nieruchomości nie wygasły, podczas gdy Wójt Gminy Z. - organ egzekucyjny winien skompensować je z wartością zajętego na jego posesji mienia zabytkowego, 2. naruszenie przepisu art. 59, art.64 § 1 i 65 § 1 Ustawy Ordynacja podatkowa, gdyż zajęcie u niego przedmiotów zabytkowych o znacznej wartości uprawnia go do skutecznego żądania potrącenia jego wierzytelności bezspornej, wzajemnej i wymagalnej z wierzytelnością podatkową organu egzekucyjnego - Wójta Gminy Z., a jego zobowiązania wobec Wójta Gm. Z. skutecznie prawnie wygasły w rozumieniu przepisu art. 59 Ustawy Ordynacja podatkowa. Stawiając te zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i uchylenie postanowienia organu I instancji. W uzasadnieniu skargi w sposób szczegółowy opisał prowadzenie postępowania egzekucyjnego w trakcie którego doszło do zabrania z jego posesji kompletnych i sprawnych technicznie, jak twierdzi, pojazdów w postaci samochodów i motocykli. Opisał postępowanie pracowników dokonujących zabrania tych pojazdów oraz podniósł że nie otrzymał żadnych dokumentów związanych z ich zabraniem. W jego ocenie wartość zabranych mu przedmiotów wielokrotnie przekracza jego dług podatkowy z tytułu podatku od nieruchomości i winna być skompensowana właśnie z zaległością zobowiązań podatkowych. Analogiczne argumenty podniósł w piśmie procesowym pełnomocnik skarżącego z urzędu w dniu 7 sierpnia 2023 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczas przedstawioną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, zaś argumenty w niej podnoszone, a dotyczące prowadzenia postępowania na podstawie ustawy o odpadach na obecnym etapie postępowania nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Przepis art. 59 § 1 ordynacji podatkowej przewiduje przypadki wygaśnięcia zobowiązania podatkowego w całości lub części. Jedną z takich przyczyn wygaśnięcia zobowiązania wskazaną w art. 59 § 1 pkt 3 o.p. jest potrącenie. Przez potrącenie należy rozumieć taką czynność prawną, kiedy dochodzi do kompensacji długów jakie strony posiadają względem siebie. Jest to taka sytuacja kiedy obie strony występują zarówno w charakterze wierzyciela jak i dłużnika i w takiej sytuacji nie prowadzi się egzekucji z majątku poszczególnych dłużników, a jedynie dokonuje się zaliczenia długu na poczet wierzytelności. W taki sposób efektywnego wygaśnięcia zobowiązania podatkowego przewidziany został również w ordynacji podatkowej, z tym że rodzaj wierzytelności podatkowej podatnika wobec organu podatkowego, które mogą podlegać kompensacji, czyli potrąceniu został w przepisach art. 64 i 65 o.p. szczegółowo określony. Podatek którego zaległość jest przedmiotem dochodzenia przez organ podatkowy w sprawie niniejszej jest tzw. samorządowym podatkiem, gdyż podatek od nieruchomości jest płatny na rzecz gminy i organ gminy jak wójt, burmistrz lub prezydent jest organem podatkowym. Sposób dokonania potrącenia w celu wygaszenia takiego właśnie podatku został określony w art. 65 § 1 o.p. Przewiduje on możliwość potrącenia w stosunku do gminy wierzytelności podatnika przysługujących mu z tytułu: 1) prawomocnego wyroku sądowego wydanego na podstawie art. 417 lub art. 4172 Kodeksu cywilnego, 2) prawomocnej ugody sądowej zawartej w związku z zaistnieniem okoliczności przewidzianych w art. 417 lub art. 4172 Kodeksu cywilnego, 3) nabycia przez gminę, powiat lub województwo nieruchomości na cele uzasadniające jej wywłaszczenie lub wywłaszczenia nieruchomości na podstawie przepisów o gospodarce nieruchomościami, 4) odszkodowania orzeczonego w decyzji wydanej przez wójta, burmistrza (prezydenta miasta), starostę lub marszałka województwa. Z mocy tego przepisu zostały więc enumeratywnie wymienione wierzytelności jakie dłużnik podatkowy może potrącić celem kompensacji swojej zaległości podatkowej. Poza wskazanymi tutaj przypadkami inne wierzytelności nie mogą być potrącane celem zaspokojenia długu podatkowego ciążącego na podatniku względem organu samorządowego. Analiza tego przepisu wskazuje, że stan faktyczny opisany w skardze nie mieści się w żadnej z kategorii wskazanych w pkt 1-4. Pomijając zatem sam fakt, że ewentualne wierzytelności, które przysługiwałyby podatnikowi z tytułu sprzedaży jego mienia nie zostały w żaden sposób potwierdzone czy to aktem administracyjnym czy to aktem mającym swoje korzenie w prawie cywilnym, to nie mogą być one na chwilę obecną uznane za nadające się do potrącenia w rozumieniu art. 59 § 1 pkt 3 o.p. Z tego też względu rozważanie zachowania organów w trakcie prowadzenia postępowania na podstawie ustawy o odpadach leży poza granicami sprawy niniejszej albowiem nie mieści się w zakresie postępowania podatkowego czy też później sądowoadministracyjnego ustalanie należności względem organu administracyjnego osoby wobec której wykonano decyzję o przymusowym usunięciu odpadów z posesji. Z tych względów Sąd skargę oddalił w myśl art. 151 P.p.s.a.