I SA/Rz 214/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek /spr./, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska, Sędzia WSA Jarosław Szaro, Protokolant Specjalista Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lipca 2024 r. sprawy ze skargi W. R. na decyzję Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie z dnia 1 lutego 2024 r., nr 9009-2024-114 w przedmiocie przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie na rzecz skarżącej W. R. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi W.R.jest decyzja Dyrektora {...}Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w {...} z dnia {...} lutego 2024 r., nr {...}utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w {...} z dnia {...} grudnia 2023 r. nr {...}w sprawie udzielenia pomocy finansowej producentowi rolnemu, który spełnił warunki przyznania pomocy związanej z ustanowieniem środka wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych i mimo tego nie otrzymał tej pomocy. Organ I instancji wydając decyzję przyznającą w części skarżącej pomoc finansową dla producenta rolnego, który spełnił warunki przyznania pomocy związanej z ustanowieniem środka wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych i mimo tego nie otrzymał tej pomocy uznał, że podmiot skupujący (spółka {...} spółka z o.o.) nie ujawnił w Krajowym Rejestrze Sądowym faktu prowadzenia działalności w zakresie obrotu, skupu lub przetwórstwa zbóż lub nasion oleistych. Stanowisko to podzielił Dyrektor {...}Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji Modernizacji Rolnictwa w {...}utrzymując w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w {...} Organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z § 13 zzg ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r. poz. 187 ze zm., dalej: rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r.) w 2023 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu: 1) któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku rolnym spowodowanymi agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy; 2) który spełnił warunki przyznania pomocy, o której mowa w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem środka wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych (Dz. U. poz. 762, 928 i 1320, dalej: rozporządzenie Rady Ministrów z 21 kwietnia 2023 r.), i mimo tego nie otrzymał tej pomocy. Organ podkreślił, że zgodnie z § 13 zzg ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. wysokość pomocy, o której mowa w ust. 1, ustala się zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r., a zgodnie z jego § 3 ust. 1 na podstawie art. 6c ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2157 i 2727 oraz z 2023 r. poz. 412 i 588) pomoc przyznaje się rolnikowi który dokonał sprzedaży żyta, jęczmienia, owsa, pszenżyta, mieszanek zbożowych lub nasion rzepaku lub rzepniku w okresie od dnia 1 grudnia 2022 r. do dnia 15 lipca 2023 r. lub kukurydzy w okresie od dnia 15 kwietna 2023 r. do dnia 15 lipca 2023 r. Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r., pomoc przyznaje się: 1) na wniosek rolnika złożonego za pomocą systemu teleinformatycznego Agencji; 2) w wysokości ustalonej zgodnie z § 6 3) danemu rolnikowi tylko raz. Ponadto wniosek zawiera imię i nazwisko albo nazwę rolnika, jego numer identyfikacyjny oraz oświadczenia: - o poniesieniu straty gospodarczej spowodowanej zwiększonym przewozem zbóż i nasion oleistych z Ukrainy; - o dokonaniu sprzedaży podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu, skupu lub przetwórstwa zbóż lub nasion oleistych: żyta, jęczmienia, owsa, pszenżyta, mieszanek zbożowych lub nasion rzepaku lub rzepiku w okresie od 1 grudnia 2022 r. do dnia 15 lipca 2023 r. lub kukurydzy w okresie od dnia 15 kwietnia 2023 r. do dnia 15 lipca 2023 r. Do wniosku rolnik dołączą faktury VAT potwierdzające sprzedaż: 1) żyta, jęczmienia, owsa, pszenżyta, mieszanek zbożowych lub nasion rzepaku lub rzepiku w okresie od dnia 1 grudnia 2022 r. do dnia 15 lipca 2023 r. lub 2) kukurydzy w okresie od dnia 15 kwietna 2023 r. do dnia 15 lipca 2023 r. - podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu, skupu lub przetwórstwa zbóż lub nasion oleistych. jak również podmiotom skupującym zboża lub nasiona oleiste w związku z prowadzona przez te podmioty produkcją zwierzęcą. Zdaniem organu odwoławczego kluczowym w przedmiotowej sprawie jest § 3 ust. 1, ust 2 pkt a i b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r., który mówi o tym, że pomoc przyznaje się rolnikowi, który dokonał sprzedaży żyta, jęczmienia, owsa, pszenżyta, mieszanek zbożowych lub nasion rzepaku lub rzepiku w okresie od dnia 1 grudnia 2022 r. do dnia 15 lipca 2023 r. lub kukurydzy w okresie od 15 kwietnia 2023 r. do dnia 15 lipca 2023 r. podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu, skupu lub przetwórstwa zbóż lub nasion oleistych, jak również podmiotom skupującym zboża lub nasiona oleiste w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą. W ocenie organu brzmienie w/w przepisu nie wymaga zastosowania wykładni prawa, bo ustawodawca jasno wskazał, że pomoc przyznaje się rolnikowi, który dokonał sprzedaży żyta, jęczmienia, owsa, pszenżyta, mieszanek zbożowych lub nasion rzepaku lub rzepiku w okresie od dnia 1 grudnia 2022 r. do dnia 15 lipca 2023 r. lub kukurydzy w okresie od 15 kwietnia 2023 r. do dnia 15 lipca 2023 r. podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu, skupu lub przetwórstwa zbóż lub nasion oleistych. Zgodnie zaś z § 4 ust. 3 pkt 2 w/w rozporządzenia do wniosku rolnik dołącza faktury VAT potwierdzające sprzedaż przez rolnika żyta, w danych okresach jęczmienia, owsa, pszenżyta, mieszanek zbożowych lub nasion rzepaku lub rzepiku kukurydzy podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu, skupu lub przetwórstwa zbóż lub nasion oleistych, jak również podmiotom skupującym zboża lub nasiona oleiste w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcja zwierzęcą. Tymczasem organ w oparciu o badanie w Krajowym Rejestrze Sądowym podmiotu "A" spółka z o.o. pod względem prowadzenia działalności wg PKD, nie stwierdził, aby podmiot ten na dzień sprzedaży i złożenia wniosku o pomoc prowadził działalność w zakresie obrotu, skupu lub przetwórstwa zbóż, czyli jednego z warunków kwalifikowalności do przyznania pomocy określonej w § 3 ust. 1, ust. 2 pkt b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r. Analiza danych w KRS wskazuje, że w/w podmiot prowadzi działalności wg innych kodów PKD i dopiero w dniu 7 sierpnia 2023 r. wg. złożonego przez stronę aktu notarialnego nr {...}Repertorium A {...}działalność w/w spółki została uzupełniona o kody PKD m.in {...}sprzedaż hurtowa zboża, nieprzetworzonego tytoniu, nasion i pasz dla zwierząt. W tych okolicznościach według Dyrektora POR Agencji w {...}wymienione w KRS kody nie potwierdzają, aby podmiot skupujący – "A"z o. o prowadził działalność w zakresie obrotu, skupu lub przetwórstwa zbóż, czyli jednego z warunków kwalifikowalności do przyznania płatności określonych w § 3 ust. 1 ust. 2 pkt b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r. W skardze na decyzję Dyrektora {...}Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w {...} z dnia {...} lutego 2024 r. skarżąca wnosząc o uchylenie wydanych w sprawie decyzji oraz zasądzenie kosztów postepowania zarzuciła naruszenie: - art. 10a ust. 1a pkt 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2023 r. poz. 1199 ze zm.) polegające na jego nieprawidłowym zastosowaniu, a konkretnie na błędnym przyjęciu, że wystarczająca do weryfikacji faktu prowadzenia przez podmiot "A"spółka z o.o. działalności w zakresie obrotu, skupu lub przetwórstwa zbóż lub nasion oleistych jest analiza tzw. kodów PKD przypisanych tej spółce w Rejestrze Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, - § 13 ust. 1 pkt 2 pkt b oraz § 4 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r., polegające na ich błędnej wykładni zakładającej, że wyłączne i decydujące znaczenie dla oceny czy konkretny podmiot rzeczywiście prowadzi działalność w zakresie obrotu zbożami, skupu lub przetwórstwa zbóż jest dokonanie przez ten podmiot określonego wpisu w Rejestrze Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego obejmującego tzw. kody PKD, podczas gdy w treści przedmiotowych przepisów prawa brak jest jakiegokolwiek odesłania do tzw. kodów PKD, - art. 8 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, polegające na jego nieprawidłowym zastosowaniu, które doprowadziło do naruszenia zasady równego traktowania ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego, a w konsekwencji skutkowało wydawaniem przez poszczególnych (właściwych miejscowo) Kierowników Biur Powiatowych Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa całkowicie przeciwnych rozstrzygnięć w stosunku do producentów rolnych znajdujących się w tożsamej sytuacji faktycznej, a konkretnie sprzedających zboża spółce "A" spółka z o.o., - art. 7a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, polegające na jego niezastosowaniu w sytuacji, gdy interpretacja § 3 ust. 1 pkt 2 pkt b oraz § 4 ust. 3 pkt 2 wyżej wymienionego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 roku pozostawia wątpliwości co do treści normy prawnej. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że okoliczność, że podmiot skupujący nie potwierdził w Krajowym Rejestrze Sądowym poprzez wskazanie odpowiedniego kodu Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) prowadzenia działalności w zakresie obrotu, skupu lub przetwórstwa zbóż lub nasion oleistych nie może przesądzać o fakcie, że podmiot ten w rzeczywistości działalności tej nie prowadzi. Powyższe stanowi konsekwencję zasady, że wpis w Rejestrze Przedsiębiorców KRS przedmiotu działalności przedsiębiorcy ma znaczenie jedynie ewidencyjne i niekoniecznie odzwierciedla stan rzeczywisty. W związku z tym, nie ulega wątpliwości, że dokonane przez podmiot skupujący ("A"spółka z o.o.) czynności prawne (np. umowy sprzedaży), nieobjęte zakresem przedmiotu działalności wpisanym do Krajowego Rejestru Sądowego pozostają z punktu widzenia prawa cywilnego czynnościami ważnymi i skutecznymi wobec nie tylko ich stron, ale również podmiotów trzecich. Podobnie faktury wystawione w związku z zaistnieniem powyższych zdarzeń powodują skutki na gruncie prawa podatkowego i stanowią podstawę do stosownych rozliczeń z właściwym organem podatkowym. Powyższe znajduje swoje odzwierciedlenie w treści § 3 ust. 1 pkt 2 pkt b oraz § 4 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 roku w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem środka wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych, gdzie nie zostało zawarte jakiekolwiek odesłanie do kodów PKD lub wpisów dotyczących przedmiotu działalności przedsiębiorcy w Krajowym Rejestrze Sądowym. Zatem brak odpowiedniego wpisu w Krajowym Rejestrze Sądowym nie jest wiążący, ponieważ w rzeczywistości przedmiotowy podmiot skupujący prowadził legalną działalność w zakresie skupu i obrotu zbożami, czego dowodzą znajdujące się w aktach niniejszego postępowania dokumenty (31 faktur VAT, umowa sprzedaży). Ponieważ organ drugiej instancji pominął włączone do materiału dowodowego powyższe dokumenty, więc uzasadniony jest nie tylko zarzut naruszenia ww. przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 roku, ale również zarzut naruszenia art. 10a ust. 1a pkt 1 i 2 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Na podstawie art. 135 p.p.s.a. sąd podejmuje także środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Dokonując kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz poprzedzającej decyzji organu pierwszej instancji, w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie wyżej wymienionych przepisów, Sąd uznał, że zawierają ono wady powodujące konieczność wyeliminowania ich z obrotu prawnego. W konsekwencji skarga zasługiwała na uwzględnienie. Wskazać należy, że § 4 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r. stanowi, że warunkiem przyznania wskazanego tam wsparcia jest dołączenie do wniosku o jego przyznanie faktury VAT potwierdzającej sprzedaż przez rolnika żyta, jęczmienia, owsa, pszenżyta, mieszanek zbożowych lub nasion rzepaku lub rzepiku w okresie od dnia 1 grudnia 2022 r. do dnia 15 lipca 2023 r. lub kukurydzy w okresie od 15 kwietnia 2023 r. do dnia 15 lipca 2023 r. podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu, skupu lub przetwórstwa zbóż lub nasion oleistych, jak również podmiotom skupującym zboża lub nasiona oleiste w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą. Z treści tego przepisu nie sposób wywieść wymogu by fakt prowadzenia przez podmiot skupujący określonej działalności musiał być potwierdzony odpowiednim wpisem w Rejestrze Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego obejmującego określony kody PKD. Dlatego Sąd w niniejszej sprawie podziela stanowisko skarżącej, że organy w niniejszej sprawi dopuściły się błędnej wykładni przepisu § 3 ust. 1 pkt 2 lit. b) i § 4 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21kwietnia 2023 r. w zw. z § 13zzg ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r.. uznając, że dla spełnienia wskazanej przesłanki, dany podmiot musi legitymować się posiadaniem stosownego wpisu w Rejestrze Przedsiębiorców z odpowiednim kodem PKD. Z treści komentowanego przepisu nie wynika bowiem taki wymóg, gdyż zawiera on warunek, by podmiot skupujący rzeczywiście prowadził taką działalność. Warte podkreślenia jest, że przepis art. 10 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa stanowi, że - co do zasady - w postępowaniu przed organami Agencji w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, ze wskazanymi w tym przepisie wyłączeniami. W katalogu tych wyłączeń ustawodawca nie wymienił przepisu art. 7a k.p.a., a stanowi on, że jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. Słusznie zatem strona skarżąca podnosi zarzut naruszenia tego przepisu przez organy Agencji, bowiem przepis ten stanowi ważną wskazówkę interpretacyjną przy odkodowywaniu treści normy prawnej w przepisach stanowiących podstawę dochodzonej pomocy, a organowi brakło należytej refleksji przy interpretacji i stosowaniu tych przepisów. W końcu zauważyć należy, że podmiot skupujący, z którym skarżący dokonywał transakcji podjął starania w kierunku uzgodnienia wpisów do Rejestru Przedsiębiorców z rodzajem faktycznie prowadzonej działalności i jak sam wskazał Dyrektor POR w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w dniu 7 sierpnia 2023 r. na podstawie aktu notarialnego nr {...}Repertorium A {...}działalność spółki została uzupełniona o kody PKD m.in. {...}sprzedaż hurtowa zboża, nieprzetworzonego tytoniu, nasion i pasz dla zwierząt. Skarżący zaś starał się dowieść, że podmiot ten wcześniej już taką działalność gospodarcza prowadził, na co przedstawiał stosowne dowody (faktury VAT). Podsumowując, dokonanie bądź niedokonanie określonego wpisu do rejestru nie może decydować o tym czy dana działalność jest czy też nie jest prowadzona przez określony podmiot. Oznacza to, że okoliczność prowadzenia określonego rodzaju działalności, w tym wypadku jako przesłanka do uzyskania wsparcia przez rolnika, może być wykazywana wszelkimi możliwymi dowodami, nie zaś tylko tymi do których w rozpoznawanej sprawie odwoływał się organ. Konieczne jest zatem przeprowadzenie przez organy Agencji postępowania w tym zakresie i ustalenia czy rzeczywiście podmiot, który nabył zboże od rolnika działalność taką prowadził. Nieodzowne także będzie zbadanie relacji pomiędzy dwoma postępowaniami zawisłymi przed organami Agencji w związku z związku z wystąpieniem przez skarżącego w zasadzie tej samej pomocy na podstawie tych samych zdarzeń, tyle, że dochodzonej w różnych naborach. Zakres koniecznego do przeprowadzenia postępowania dowodowego determinuje konieczność uchylenia również decyzji organu I instancji, gdyż konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Ponownie rozpatrując sprawę organ będzie miał na uwadze wywody i wskazania Sądu zawarte w tym wyroku, stosownie do art. 153 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a., na które złożyły się: wpis od skargi w kwocie 200 zł, opłata od pełnomocnictwa, a także wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika radcy prawnego w wysokości 480 zł wynikającego z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935).