I SA/Rz 215/11

PostanowienieWSA w Rzeszowie2011-06-08

Skład orzekający: Tomasz Smoleń

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba prawna może zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jeśli nie wykaże braku wystarczających środków na ich pokrycie, pomimo posiadania majątku o znacznej wartości i kontynuowania działalności gospodarczej?
Ratio decidendi
Osoba prawna nie może zostać zwolniona z kosztów sądowych, jeśli nie wykaże braku wystarczających środków na ich pokrycie, zwłaszcza gdy dysponuje majątkiem o znacznej wartości, który może stanowić źródło pokrycia tych kosztów. Kontynuowanie działalności gospodarczej i poszukiwanie oszczędności nie uzasadnia przerzucania kosztów postępowania sądowego na podatników poprzez środki publiczne, a odmowa uwzględnienia wniosku nie pozbawia strony prawa do sądu.
Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej dotyczącą zobowiązania podatkowego w podatku od gier. Spółka wykazała znaczący kapitał zakładowy, wartość środków trwałych, ale jednocześnie stratę za ubiegły rok i ujemne saldo rachunku bankowego. Jako przyczyny trudnej sytuacji finansowej wskazała zmiany przepisów dotyczących podatku od gier i zajęcie rachunków bankowych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Smoleń po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2011 r., w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym, sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia (...) lutego 2011 r., nr (...), w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od gier za kwiecień 2010 r., w związku z wnioskiem skarżącej o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych - postanawia - oddalić wniosek. Skarżąca – "A" Sp. z o.o., z siedzibą w W. – zwana dalej: Spółką – zwróciła się do Sądu o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia (...) lutego 2011 r., w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od gier za kwiecień 2010 r. Ze złożonego przez nią, na urzędowym formularzu, oświadczenia o stanie majątkowym wynika, że Spółka, której kapitał zakładowy wynosi 1 000 000 zł, a wartość będących w jej dyspozycji środków trwałych 13 545 277,28 zł, za ubiegły rok obrotowy odnotowała stratę w wysokości 2 344 896,11 zł, a saldo jej rachunku bankowego, na dzień złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy wynosi – 6 595,63 zł. Skarżąca uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy podała, że prowadzi działalność gospodarczą obejmującą działalność wydawniczą, produkcję gier, zabawek, działalność związaną z grami losowymi oraz zakładami wzajemnymi, działalność rozrywkową, sportowa, rekreacyjną, transportową, handlową (zarówno hurtową jak i detaliczną), działalność związaną z zatrudnieniem. Podkreśliła przy tym, że aktualnie znajduje się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, co wynika głównie ze zmiany przepisów dotyczących podatku od gier, albowiem w związku z wejściem w życie nowych regulacji w tym zakresie Spółka nie była w stanie regulować na bieżąco swoich zobowiązań podatkowych z tytułu podatku od gier, zaś w następstwie wszczętych postępowań egzekucyjnych zajęte zostały jej rachunki bankowe, a także posiadane przez nią udziały w innej spółce kapitałowej. Skarżąca zaznaczyła również, że obecnie czyni starania mające na celu zmniejszenie kosztów własnych, dlatego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest, jej w jej ocenie, uzasadniony. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2, ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) wynika, że przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym może nastąpić gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Gramatyczna wykładnia wyżej przytoczonego przepisu prowadzi do wniosku, że rozpatrywanie wniosków osób prawnych o przyznanie im prawa pomocy odbywa się niejako dwuetapowo. Na wstępie bowiem badana jest przesłanka w postaci braku środków na pokrycie kosztów postępowania, po czym Sąd podejmuje decyzję w przedmiocie przyznania bądź odmowy przyznania prawa pomocy, w ramach przyznanego mu uznania, ograniczonego jedynie zasadą poszanowania przysługującego stronie prawa do sądu. Mając na uwadze powyższe oraz okoliczności wynikające ze złożonego przez Spółkę oświadczenia o stanie majątkowym należy stwierdzić, że nie sposób jest przyjąć, że jej wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie. Po pierwsze bowiem Spółka nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na pokrycie kosztów związanych z postępowaniem sądowoadministracyjnym, gdyż, jak wynika ze złożonego przez nią oświadczenia o stanie majątkowym, dysponuje ona majątkiem o znacznej wartości, o czym świadczy wartość zgromadzonych przez nią środków trwałych, wynosząca 13 545 277,28 zł, który to majątek może stanowić źródło pokrycia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w którym wpis od skargi wynosi 1 500 zł. Niezależnie od powyższego, w tym miejscu należy zwrócić uwagę na to, że Spółka nie wykazała również, że podjęła działania zmierzające do pozyskania środków niezbędnych do prowadzenia postępowania, chociażby w drodze podwyższenia kapitału zakładowego lub zaciągnięcia kredytu lub pożyczki. Co więcej, nadal kontynuuje prowadzoną działalność gospodarczą, podejmując kroki zmierzające do zmniejszenia kosztów własnych. Trudno zaś jest przyjąć, że źródła oszczędności w tym zakresie powinna poszukiwać przede wszystkim poprzez czynienie starań mających na celu uzyskanie prawa pomocy. W zaistniałej sytuacji należy więc stwierdzić, że skarżąca nie może domagać się przerzucenia części kosztów związanych z funkcjonowaniem w obrocie gospodarczym, do których to kosztów zaliczyć należy koszty postępowań sądowych, na podatników, poprzez pokrycie ich ze środków publicznych, zaś odmowa uwzględnienia jej wniosku w tym przedmiocie nie będzie skutkować pozbawieniem strony prawa do sądu. W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło