I SA/Rz 218/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Surmacz (sprawozdawca) Sędzia NSA Stanisław Śliwa Sędzia WSA Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2016r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku W. D. o wyłączenie Sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie: Małgorzaty Niedobylskiej, Tomasza Smolenia i Grzegorza Panka od udziału w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2016r., nr [...], w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2014 rok - postanawia - oddalić wniosek I SA/Rz 218/16 Uzasadnienie Pismem z dnia 11 maja 2016 r. W. D. (dalej: skarżąca) złożyła wniosek o wyłączenie Sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie: Małgorzaty Niedobylskiej, Tomasza Smolenia i Grzegorza Panka od orzekania w sprawie ze skarg na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2016r. w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za lata: 2011, 2012, 2013, 2014 i 2015. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, że z udziałem sędziów, których wyłączenia się domaga, zapadło kilka wyroków dotyczących działalności gospodarczej "A" w R. i sędziowie ci mają ugruntowany pogląd na temat działania tego podmiotu. Wskazała, że w aktach sprawy brak jest informacji, czy sędziowie, małżonkowie, krewni lub powinowaci posiadają związki z przedsiębiorcą górniczym "B" S.A. i samorządem. Zdaniem skarżącej, stanowisko sędziów o odmowie wykorzystania dowodów innych organów państwa, jak ewidencja gruntów i budynków prowadzona przez Prezydenta Miasta, budzi uzasadnione obawy co do bezstronności i wiarygodności sędziów. Uzasadnione obawy, według skarżącej, budzi również przydzielanie spraw dotyczących "A" w wyniku losowania lub kolejności wpływu do sądu sędzi Małgorzaty Niedobylskiej oraz udział w sprawie sędziów Tomasza Smolenia i Grzegorza Panka z uwagi na aktywność w działaniach samorządu lokalnego. Ponadto w opinii skarżącej, wiarygodności bezstronnego rozpoznawania sprawy nie dają powiązania w sferze naukowej, dydaktycznej i koleżeńskiej osób z Samorządowego Kolegium Odwoławczego i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. Powyższe okoliczności, w ocenie skarżącej, świadczą o występowaniu uzasadnionych obaw co do bezstronności tych sędziów i uzasadniają wniosek o ich wyłączenie od udziału w rozpoznawaniu spraw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. 270 ze zm.) – dalej: P.p.s.a., sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki (art. 18 § 1 pkt 1); swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia (art. 18 § 1 pkt 2); osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli (art. 18 § 1 pkt 3); w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron (art. 18 § 1 pkt 4); w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą (art. 18 § 1 pkt 5); w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznawanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator (art. 18 § 1 pkt 6); dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (art. 18 § 1 pkt 6a); w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (art. 18 § 1 pkt 7). Również sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (§ 3). Zgodnie z art. 19 P.p.s.a., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Powyższy przepis zakreśla tzw. względne przesłanki wyłączenia. W orzecznictwie jednolicie wskazuje się, że wyłączenie na podstawie tego przepisu powinno odwoływać się do zobiektywizowanych przesłanek, tak aby wątpliwość co do bezstronności sędziego mogła zostać uznana za mającą realne podstawy. Nie wystarcza do zastosowania wskazanego przepisu występowanie u strony podejrzenia, co do braku bezstronności sędziego, czy subiektywne przekonanie strony, co do negatywnego nastawienia sędziego do strony (por. np. postanowienie NSA z z dnia 14 czerwca 2012r., I OZ 420/12, publ. CBOiS). Nie stanowi przy tym uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sędziego przeświadczenie strony co do tego, że sędzia prowadzi proces wadliwie, zwłaszcza nieobiektywnie, czy też stronniczo, gdyż merytoryczne kwestionowanie rozstrzygnięć sądu może odbywać się za pomocą przysługujących stronie środków odwoławczych. Wniosku o wyłączenie sędziego nie uzasadnia też prowadzenie przez niego sprawy z naruszeniem przepisów postępowania, czy wadliwe prowadzenie innej sprawy (por. postanowienie NSA z 6 sierpnia 2009r., II OZ 648/09, publ. CBOiS). Podkreślenia wymaga, że instytucja wyłączenia sędziego nie może być traktowana jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów. W konsekwencji, nie może służyć umożliwieniu stronie wybierania składów sędziowskich według jej subiektywnego odczucia (por. postanowienia NSA z dnia 22 lutego 2008 r., II FZ 60/08 oraz dnia 8 maja 2009 r., II FZ 128/09, dost. CBOiS). Przenosząc te uwagi natury ogólnej na grunt rozpatrywanej sprawy, należy stwierdzić, że stosownymi oświadczeniami z 12 maja 2016r. sędziowie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie: Małgorzata Niedobylska, Tomasz Smoleń i Grzegorz Panek, podnieśli, że nie istnieją okoliczności tego rodzaju, o których mowa w art. 18 i 19 P.p.s.a., które uzasadniałyby wyłączenie ich od udziału w sprawie. W ocenie Sądu, prawdziwość powyższych oświadczeń nie budzi żadnych wątpliwości. Zdaniem Sądu, przywołane we wniosku stwierdzenie, że sędziowie posiadają utrwalone poglądy co do prowadzenia działalności "A" w R., nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż jest to jedynie pogląd skarżącej nie poparty żądnymi obiektywnymi okolicznościami. Bezzasadne i gołosłowne są również twierdzenia skarżącej o braku wiarygodności sędziów z uwagi na działalność samorządową, czy istnienie powiązań naukowych oraz koleżeńskich między Samorządowym Kolegium Odwoławczym, a Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie oraz pomiędzy sędziami, a spółką "B" S.A. Niezasadne są również zastrzeżenia skarżącej dotyczące wyznaczenia składu sędziowskiego w niniejszej sprawie, gdyż miało ono miejsce zgodnie z obowiązującymi przepisami. Subiektywne przeświadczenie skarżącej, że sędziowie nie są bezstronni jest niewystarczające do uwzględnienia wniosku o wyłączenie sędziów. Fakt, że strona nie akceptuje rozstrzygnięć procesowych sądu, czy też pozostaje w subiektywnym przeświadczeniu o stronniczości, bądź złej woli sędziego rozpoznającego jej sprawę, nie może stanowić podstawy do wyłączenia sędziego. Przyczyny wyłączenia muszą mieć bowiem charakter obiektywny i znajdować potwierdzenie w podnoszonych przez stronę okolicznościach faktycznych. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie wystąpiła. Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żąda wyłączenia sędziego, pomimo złożenia tego oświadczenia, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, na które się powołuje. Skarżąca takich okoliczności nie wskazała, zatem jej żądanie nie może zostać uwzględnione. Z powyższych względów, na podstawie art. 18, art.19 i art. 22 § 2 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.