I SA/Rz 218/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S.WSA Piotr Popek, Sędzia WSA Jacek Boratyn, Sędzia WSA Grzegorz Panek /spr./, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 maja 2022 r. sprawy ze skargi B. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 3 lutego 2022 r., nr 1801-I E W.4263.13.2021 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania oddala skargę. B. W. (dalej: skarżący/podatnik) poddał kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 3 lutego 2022 r. nr 1801-IEW.4263.13.2021. Stwierdzono nim uchybienie przez podatnika terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z 21 października 2021 r. nr 1817-SEW.4263.29.2021 o odmowie rozłożenia na raty zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za II kwartał 2021 r. wraz z odsetkami w ramach ulgi stanowiącej pomoc de minimis. Z zaskarżonego postanowienia wynikało, że decyzja z dnia 21 października 2021 r. została skierowana do doręczenia pełnomocnikowi podatnika poprzez środki komunikacji elektronicznej i doręczona mu dnia 25 października 2021 r. Odwołanie zostało nadane w placówce pocztowej dnia 19 listopada 2021 r. (samo pismo opatrzone było datą 5 listopada 2021 r.), czym uchybiono dyspozycji art. 223 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (dalej zwanej: Ordynacja podatkowa), ponieważ czynności tej należało dokonać w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji organu I instancji. Pełnomocnik nie przedstawił dowodów na potwierdzenie stanowiska, że dostęp do dokumentu decyzji uzyskał dopiero dnia 5 listopada 2021 r. Nie zgłaszał też organowi kłopotów z odbiorem decyzji, nie zgłaszał reklamacji operatorowi e-PUAP. Dysponując zatem dokumentem UPD z datą odbioru decyzji organu I instancji 25 października 2021 r. przyjęto, że termin do wniesienia odwołania upłynął bezskutecznie dnia 8 listopada 2021 r. W skardze zarzucono naruszenie przez organ odwoławczy art. 144 oraz art. 12 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, że decyzja została skutecznie doręczona pełnomocnikowi dnia 25 października 2021 r., podczas gdy decyzja organu I instancji pojawiła się w portalu e-PUAP w dniu 5 listopada 2021 r. i dopiero z tą datą pełnomocnik mógł zaznajomić się z jej treścią W ocenie skarżącego, funkcjonalność portalu e-PUAP jest taka, że jeżeli w skrzynce odbiorczej znajduje się kilka dokumentów otrzymanych od tego samego nadawcy, to poprzez odbiór jednego z nich zbiorczo następuje odbiór wszystkich pism otrzymanych od tego samego nadawcy. Nie można wybiórczo odebrać tylko jednego dokumentu, pozostawiając inne nieodebrane. W związku z powyższym doszło najprawdopodobniej do zbiorczego odbioru korespondencji od Urzędu Skarbowego w [...] Zaś sama przesyłka zawierająca decyzję stała się widoczna dnia 5 listopada 2021 r., kiedy to nastąpiło ponowne logowanie na portal ePUAP i dopiero z tą datą pełnomocnik mógł się z nią zaznajomić. Nie mógł wskazać organowi wcześniej, że miał problemy z odbiorem decyzji, ponieważ o fakcie istnienia takiej decyzji dowiedział się dopiero dnia 5 listopada 2021 r. Nie wiedział, że decyzja ta została umieszczona wcześniej i w samej treści odwołania nie mógł podnieść tej okoliczności. Nie jest również prawdą, że nie zgłaszał wcześniej problemów z doręczaniem, ponieważ sytuacje, że korespondencja nie była dla niego widoczna, miały już miejsce. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej, podtrzymując argumentację zawartą w postanowieniu. W piśmie z dnia 12 kwietnia 2022 r. podał natomiast, że powiadomił skarżącego, na zasadach określonych w art. 15zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095) o uchybieniu terminu i prawie zgłoszenia wniosku o jego przywrócenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna, a przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonego postanowienia nie wykazała, aby wydane zostało z naruszeniem przepisów określonych w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), wymagającym zastosowania środków w nim określonych. Nie było sporne między skarżącym i organem odwoławczym, że w przypadku gdy strona postępowania podatkowego jest reprezentowana przez pełnomocnika będącego adwokatem, doręczeń pism takiemu pełnomocnikowi organ podatkowy dokonuje na zasadach określonych w przepisach art. 144 § 5 Ordynacji podatkowej, tj. poprzez środki komunikacji elektronicznej (na adres wskazany zgodnie z art. 138c § 1 Ordyancji podatkowej) albo w siedzibie organu podatkowego. Podatnik korzystał z usług pełnomocnika - adwokata, a organ I instancji skierował wydana przez siebie decyzję do doręczenia środkami komunikacji elektronicznej. Do akt dołączono, potwierdzający doręczenie, dokument UPD. Nie budziła również wątpliwości data złożenia przez pełnomocnika odwołania - miało to miejsce dnia 19 listopada 2021 r., ani prawidłowość adresu elektronicznego pełnomocnika. Rozbieżności sprowadzały się do oceny prawidłowości i skuteczności doręczenia decyzji. Organ odwoławczy, powołując się na treść dokumentu UPD przyjął, że do doręczenia decyzji doszło dnia 25 października 2021 r., podczas gdy pełnomocnik wskazywał, że do dnia 5 listopada 2021 r. nie miał dostępu do treści dokumentu, który wyświetlił mu się dopiero tego dnia. Analiza akt sprawy przemawiała za uznaniem stanowiska organu odwoławczego za prawidłowe. Treść dokumentu doręczenia (UPD) decyzji organu I instancji nie budziła zastrzeżeń Sądu. Została przez organ odwoławczy poprawnie odczytana. Widnieje na nim data doręczenia 25 października 2021 r. Awizacji doręczenia dokonano 22 października 2021 r., po czym nastąpił odbiór pisma. Treść dokumentu nie wskazuje, aby dokonywała była druga awizacja, zaś widniejąca na tym dokumencie data 5 listopada 2021 r. stanowi wygenerowaną automatycznie informację systemową wskazującą końcowy termin okresu 14-dni, do którego można było odebrać awizowaną korespondencję elektroniczną. Nie jest to jednak data odbioru. Na dokumencie tym widnieje jednoznaczna informacja, że odbioru korespondencji dokonano 25 października 2021 r. Organ I instancji dopełnił wymagań określonych w art. 144a § 1 i 145 § 2 Ordynacji podatkowej, a organ odwoławczy w prawidłowy sposób przeanalizował powyższe zdarzenia w kontekście odnośnych przepisów proceduralnych, w szczególności art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej i art. 12 § 1 i § 6 Ordynacji podatkowej. Pełnomocnik skarżącego nie dostarczył zaś dowodów, które podważyłyby treść dokumentu UPD. Odwołanie, w toku postępowania podatkowego, można wnieść w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a dnia odbioru nie wlicza się do biegu tego terminu. Zestawienie daty 25 października 2021 r. z terminem 14 dni wskazuje jednoznacznie, że termin otwarty do wniesienia odwołania upłynął 8 listopada 2021 r., tak jak przyjął organ odwoławczy. Pełnomocnik skarżącego (adresat decyzji doręczanej środkami komunikacji elektronicznej) nie zgłaszał nieprawidłowości w działaniu systemu doręczeń elektronicznych i nie składał reklamacji, ani do organu podatkowego, ani operatora systemu e-PUAP. Wszak dla potwierdzenia zasadności skargi czynności takich mógłby dokonać także w terminie późniejszym niż w październiku lub listopadzie 2021 r., ponieważ od doręczenia mu kontrolowanego postanowienia upłynął już dłuższy czas. Nie było wykluczone zgłoszenie wniosku dowodowego na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. w celu wykazania lub uprawdopodobnienia przed Sądem, że jednego dnia pełnomocnik otrzymał od tego samego organu więcej niż jedną przesyłkę i że złożył tylko jeden podpis autoryzujący potwierdzenie odbioru korespondencji elektronicznej w liczbie większej niż jedna. Takie tezy zostały przez niego sformułowane w skardze. Dokumenty elektroniczne, a takim jest UPD, mają tę cechę, że są automatycznie znakowane czasem, dzięki czemu wykazanie okoliczności przywołanych przez pełnomocnika nie powinno stanowić poważnej trudności. Ograniczenie się do słownej (pisemnej) polemiki było niewystarczające do uznania, że zaskarżone postanowienie wydano z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, w tym że wydano je przedwcześnie, bez wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności faktycznych związanych z doręczaniem decyzji. W świetle powyższego, wobec jednoznaczności dat odbioru decyzji oraz nadania odwołania, organ odwoławczy prawidłowo stwierdził, że odwołanie wniesione zostało z uchybieniem ustawowego terminu, jak tego wymagała dyspozycja art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Należało je wnieść w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji (art. 223 § 2 pkt 1 oraz art. 12 § 1 i § 6 Ordynacji podatkowej). Kontrolowane postanowienie okazało się zatem zgodne z prawem. Z podanych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalono jako niezasadną. Nie miało wpływu na wynik oceny Sądu zawiadomienie, jakie organ odwoławczy skierował do strony skarżącej w piśmie z dnia 11 kwietnia 2022 r. Okoliczność ta miała miejsce już po wydaniu kontrolowanego postanowienia, a ponadto wiąże się z autonomiczną procedurą ubiegania się przez stronę postępowania o przywrócenie uchybionego terminu, na zasadach określonych w ustawie z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. Nie ma ona jednak wpływu na to, czy termin taki został zachowany, a tej kwestii dotyczyło kontrolowane przez Sąd postanowienie.