I SA/Rz 22/14

PostanowienieWSA w Rzeszowie2014-01-29

Skład orzekający: Jacek Boratyn

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie prawnej, która wykaże brak dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania, można odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych)?
Ratio decidendi
Odmówiono przyznania prawa pomocy spółce, mimo wykazania braku środków na pokrycie kosztów sądowych, ponieważ przyznanie prawa pomocy osobie prawnej ma charakter uznaniowy. Sąd uznał, że spółka posiada znaczny majątek trwały i wysoki kapitał zakładowy, a strata podatkowa nie jest równoznaczna z brakiem środków finansowych. Ponadto, sąd uznał, że przedsiębiorca powinien być finansowany przez swoich wspólników, a przerzucanie kosztów jego funkcjonowania na podatników byłoby nieuzasadnione.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka "A" sp. z o.o. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie dotyczącej zobowiązania podatkowego w podatku od gier. Spółka wykazała, że jej kapitał zakładowy wynosi 4 mln zł, wartość środków trwałych 5,8 mln zł, a ostatni rok obrotowy zamknęła stratą 4,3 mln zł. Podniosła, że nie posiada środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych, ponieważ jej majątek został zajęty decyzjami administracyjnymi. Wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi 26 632 zł.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy spółce "A" sp. z o.o.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2014 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku "A" sp. z o.o., z siedzibą w W., o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi spółki na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...], w przedmiocie określenia spółce zobowiązania podatkowego w podatku od gier za grudzień 2012 r. - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca spółka wystąpiła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego przez nią oświadczenia o stanie majątkowym wynika, że jej kapitał zakładowy wynosi 4 000 000 zł, wartość środków trwałych 5 841 741,70 zł, a ostatni rok obrotowy zamknęła stratą w wysokości 4 341 561,56 zł. Z podanych w oświadczeniu informacji wynika również, że saldo obydwóch rachunków bankowych spółki wynosi 0 zł. W uzasadnieniu wniosku skarżąca zaznaczyła, że w obecnej chwili nie posiada żadnych środków finansowych, z których możliwe byłoby pokrycie kosztów sądowych. Wynika to głównie z tego, że decyzjami administracyjnymi pozbawiona została całego swojego majątku, zamknięte zostały prowadzone przez nią salony gier, a znajdujące się w nich automaty, wraz z gotówką zostały zabezpieczone. W związku z powyższym spółka nie prowadzi aktualnie żadnej działalności gospodarczej. Wartość przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie wynosi 26 632 zł. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2, ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, w zakresie częściowym, może nastąpić, gdy wykaże ona że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z literalnego brzmienia tego przepisu wynika, że rozpoznawanie wniosków o przyznanie prawa pomocy, pochodzących między innymi od osób prawnych, chociaż uwarunkowane brakiem środków, z woli ustawodawcy ma charakter uznaniowy o czym świadczy posłużenie się w treści art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. zwrotem "przyznanie prawa pomocy może nastąpić". W odróżnieniu więc od osób fizycznych, wykazanie przez podmioty korporacyjne braku dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania, nie przesądza pozytywnego załatwienia ich wniosków, tj. nie rodzi po ich stronie swoistego "roszczenia" w tym zakresie. Mając na uwadze treść złożonego przez spółkę oświadczenia należy stwierdzić, że choć nie prowadzi ona działalności gospodarczej, to wartość zgromadzonego przez nią majątku jest znaczna, o czym świadczy chociażby wartość pozostających w jej dyspozycji środków trwałych. Oprócz tego, wysokość jej kapitału zakładowego wielokrotnie przewyższa wartość nie tylko potencjalnych kosztów postępowania w niniejszej sprawie, ale także wartość przedmiotu zaskarżenia. Skarżąca podnosi co prawda, że za ubiegły rok odnotowała stratę, lecz w tym miejscu należy podkreślić, że strata podatkowa nie może być wprost utożsamiana z wynikiem finansowym działalności spółki, gdyż stanowi on jedynie różnicę przychodów i kosztów ich uzyskania, wyliczoną dla potrzeb podatkowych, dlatego też nie sposób jest na tej podstawie stawiać jednoznacznych wniosków co do efektywności prowadzonej działalności. W złożonym oświadczeniu podkreślono, że cały majątek spółki został zajęty, nie udokumentowano tego jednak w sposób dostateczny, ponadto samo zajęcie ruchomości i gotówki, o których jest mowa we wniosku, nie jest tożsame z utratą całego majątku. Tak więc brak jest podstaw do przyjęcia, że spółka takowego w ogóle nie posiada. Niezależnie od sytuacji majątkowej spółki, która aktualnie może być trudna, nie sposób jednak pominąć tego, że jest ona przedsiębiorcą, czyli podmiotem nastawionym na pomnażaniem zysków dla swoich wspólników, w związku z tym, w przypadku wystąpienia problemów finansowych, to właśnie ci wspólnicy powinni zapewnić jej środki na pokrycie podstawowych potrzeb, do których niewątpliwie należy zaliczyć koszty prowadzenia postępowań sądowych. Dodać także należy, że trudno byłoby znaleźć przekonujące uzasadnienie dla przyznania dofinansowania ze środków publicznych (w postaci prawa pomocy) tej kategorii podmiotom, do jakiej zaliczają się przedsiębiorcy, gdyż oznaczałoby to w praktyce przerzucenie kosztów ich funkcjonowania na podatników, którzy nie są beneficjentami ich działalności. Działalność spółki jest przedsięwzięciem czysto komercyjnym, w której nie sposób upatrywać urzeczywistniania społecznie istotnych celów, dlatego też jej wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło