I SA/Rz 22/17

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2017 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku S. S. o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi S. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) listopada 2016 r., nr (...), w przedmiocie ustalenia skarżącemu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący wystąpił o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym, złożonym na urzędowym formularzu, podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i dwójką małoletnich dzieci. Źródłem utrzymania rodziny, zgodnie z oświadczeniem, są świadczenia w postaci zasiłku rodzinnego, wynoszącego 224,25 zł miesięcznie oraz świadczenia wychowawczego, w kwocie 1 000 zł miesięcznie. Deklarując składniki zgromadzonego przez siebie i żonę majątku skarżący wymienił: nieruchomości rolne o areale 5,9 ha (dodatkowo 4 ha dzierżawione), dwie sztuki bydła, trzy sztuki trzody chlewnej, a także oszczędności w kwocie 1 000 zł. Jeżeli chodzi o ponoszone wydatki to w oświadczeniu wymieniono następujące pozycje: prąd – 187 zł miesięcznie, czynsz dzierżawny – 200 zł miesięcznie, gaz 50 zł i KRUS – 280 zł. Składając na wezwanie referendarza sądowego dodatkowe oświadczenie o stanie majątkowym skarżący podał, że dom w którym zamieszkuje wraz z rodziną należy do jego rodziców. Uzupełniając zaś listę ponoszonych wydatków dodał, że na telefon wydaje 61,16 zł miesięcznie, prąd 238 zł, gaz 100 zł, opał, 50 zł, KRUS 274 zł, odzież żywność, leki, środki czystości – 600 zł, a także utrzymanie pojazdów mechanicznych 1 200 zł miesięcznie. Do dodatkowego oświadczenie skarżący dołączył między innymi wyciągi z rachunku bankowego swojej żony, z których wynika, że saldo rachunku, na dzień 1 grudnia 2016 r. wynosiło 5 530,47 zł, 31 grudnia 2016 r. 2 256,10 zł, a 1 lutego 2017 r. 4 297,86. Na przedmiotowym rachunku odnotowane były wpływy z tytułu świadczeń wskazanych w oświadczeniu oraz dopłat rolnych. Z przedmiotowego rachunku podejmowane były natomiast okresowo środki w kwotach od 1 000 do 4 520 zł oraz opłacane składki na ubezpieczenie społeczne rolników. Wpis od skargi w przedmiotowej sprawie wynosi 274 zł. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 2016, poz. 718, ze zm. zwanej dalej: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie, o którym mowa w cytowanym przepisie, oznacza przede wszystkim złożenie pełnego, jasnego i wiarygodnego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym, a na wezwanie także dodatkowego oświadczenia, wyjaśniającego wszelkie wątpliwości i rozbieżności. Z przedmiotowych oświadczeń powinno wynikać w sposób jednoznaczny, że skarżący spełnił przesłanki, o których mowa w art. 246 § 1 P.p.s.a. Mając na względzie powyższe stwierdzić należy, że z oświadczeń skarżącego nie wynika, że spełnia on kryteria, od których ustawodawca uzależnia przyznanie wsparcia w postaci prawa pomocy, gdyż są one niepełne, niejasne i wewnętrznie sprzeczne, w związku z czym nie sposób przypisać im atrybutu wiarygodności. Ocena tak wynika przed wszystkim z tego, że skarżący zadeklarował, iż utrzymuje się jedynie ze świadczeń w postaci zasiłku rodzinnego i wychowawczego, pomijając całkowicie przychody z działalności rolniczej, którą ewidentnie prowadzi. Świadczy bowiem o tym chociażby fakt dzierżawy nieruchomości rolnych i opłacanie z tego tytułu czynszu. Wobec tego nie sposób jest ocenić, w sposób pełny i kompleksowy, jaki wpływ na jego sytuację materialną będzie miała konieczność opłacenia kosztów sądowych w sprawie. Oprócz powyższego zwrócić należy uwagę, że skarżący, wskazując wysokość miesięcznych dochodów podkreślił, iż środki pochodzące ze świadczenia wychowawczego nie są wliczane do dochodu, z czym nie sposób się nie zgodzić. W postępowaniu o przyznanie prawa pomocy ocenie nie podlega jednak ogólnie pojmowana sytuacja dochodowa skarżącego, zwłaszcza w rozumieniu jakie nadają jej przepisy podatkowe czy regulacje dotyczące przyznawania różnego rodzaju świadczeń, ale rzeczywista możliwość zaspokajania potrzeb bytowych. W niniejszej sprawie skarżący zadeklarował bardzo niskie dochody, które są niższe od deklarowanych wydatków, niemniej jednak na rachunku bankowym jego małżonki czas pozostają zdeponowane środki, wynoszące od 2 256,10 zł do 5 530,47 zł, których wartość wielokrotnie przekracza wysokość wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie, wynoszącego 274 zł. Świadczy to o tym, że skarżący dysponuje pewną rezerwą finansową, która pozwala mu na opłacenie kosztów, niestanowiących stricte wydatków bytowych. Może to być efektem tego, że skarżący dysponuje dodatkowym źródłem dochodów, które nie zostało wykazane w oświadczeniu. Ma marginesie niniejszych rozważań dodać należy, że wpis od skargi stanowi najistotniejszą pozycję wśród wszystkich kosztów sądowych jakie wiążą się lub mogą się wiązać ze sprawą, poza tym, aktualnie tylko ten wpis jest wymagalny. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.