I SA/Rz 22/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Jarosław Szaro Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska WSA Kazimierz Włoch / spr./ Protokolant ref. staż. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2017 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego S. S. kwotę 274 (dwieście siedemdziesiąt cztery) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA/Rz 22/17 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa uchylił decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2015r. nr [...] w całości w sprawie ustalenia S. S. kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego i ustalił mu kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego w łącznej wysokości 6840 zł. Jak wynika z akt sprawy, w dniu 11 maja 2012r. S. S. złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2012 rok. W pierwszym roku płatności 5 - letniego zobowiązania zadeklarował realizację Pakietu 2 - Rolnictwo ekologiczne a w jego ramach realizację: wariantu 2.2 - Uprawy rolnicze na powierzchni 0,10 ha; wariantu 2.4 - Trwałe użytki zielone na powierzchni 2,26 ha; wariantu 2.6 - Uprawy warzywne na powierzchni 0,27 ha; wariantu 2.10 - Uprawy sadownicze i jagodowe na powierzchni 4,33 ha. Następnie tożsamy wniosek złożył w dniu 9 maja 2013r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR po rozpoznaniu wniosków, decyzjami z dnia [...] grudnia 2012r. nr [...] i z dnia [...] listopada 2013r. nr [...] przyznał Beneficjentowi płatność rolnośrodowiskową na 2012 i 2013 rok do pakietu 2 - Rolnictwo ekologiczne w łącznej kwocie 9.042,30 zł. Po złożeniu przez Beneficjenta wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2014 rok, w dniach 11-12 sierpnia 2014r. w gospodarstwie Wnioskodawcy odbyła się kompleksowa kontrola na miejscu w zakresie: wzajemnej zgodności, kwalifikowalności powierzchni oraz kontrola w zakresie programu rolnośrodowiskowego. Jak wynika ze sporządzonego w toku kontroli raportu w odniesieniu do zadeklarowanego wariantu 2.10 - uprawy sadownicze i jagodowe ujawniono nieprawidłowość o kodzie E7 - Nieutrzymywanie minimalnej obsady drzew i krzewów. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR na podstawie kontroli administracyjnej wniosku oraz kontroli na miejscu, decyzją z dnia [...] lutego 2015r. nr[...], przyznał Stronie płatność rolnośrodowiskową w pomniejszonej wysokości na 2014 rok w łącznej kwocie 5414,60zł. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia [...] maja 2015r. nr [...] i nie została zaskarżona. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w dniu 21 sierpnia 2015r. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia nienależnie pobranych środków finansowych za 2012 i 2013 rok. Następnie organ I instancji decyzją z dnia [...] października 2015r. nr [...] ustalił S. S. kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego, rozpoczętego w dniu 15 marca 2012r. za lata 2012 i 2013 w łącznej wysokości 6.840zł. Beneficjent złożył od tej decyzji odwołanie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie prowadzonego postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Odwołujący zarzucił naruszenie art. 7, art. 77, art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016r., poz. 23 ze zm.), dalej k.p.a., przez dokonanie błędnych ustaleń faktycznych, że kwota 6.840zł wypłacona z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego stanowiła kwotę nienależnie pobranych płatności, a także naruszenie art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., przez lakoniczne i niezrozumiałe uzasadnienie decyzji, a także brak odniesienia się do zarzutów strony zgłaszanych w toku prowadzonego postępowania, oraz określenie kwoty nienależnie pobranych płatności w sposób dowolny i nie poddający się kontroli. Odwołujący zarzucił również naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011, przez jego niezastosowanie - pominięcie kwestii rozmiaru, zasięgu oraz trwałości niezgodności skutkujących powstaniem obowiązku zwrotu kwot otrzymanych z tytułu płatności rolnośrodowiskowych za rok 2012 i 2013. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w decyzji z dnia [...] grudnia 2015r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego w wysokości 6.840zł. Na wstępie organ odwoławczy wyjaśnił powody uchylenia decyzji organu I instancji. Wyjaśnił, że określenie rozstrzygnięcia jest niepoprawne, ponieważ kwota podana przez organ w części sentencji wskazującej numer konta wpłaty nienależnie pobranych środków nie jest tą samą kwotą, jaką organ określił w części sentencji ustalającej nienależnie pobraną kwotę, która jednocześnie została poparta w uzasadnieniu przedmiotowej decyzji, co stanowi naruszenie treści art. 107 § 1 k.p.a. Organ odwoławczy wskazał, że podstawę do żądania zwrotu nienależnie pobranych płatności stanowi art. 28 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (t. j. Dz. U. z 2013r., poz. 173) oraz art. 29 ust. 1 pkt 2a ustawy z dnia 9 maja 2008r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t.j. Dz. U. z 2014r., poz. 1438), dalej ustawa o Agencji. Organ odwoławczy uznał, że kwota nienależnie pobranych płatności z tytułu programu rolnośrodowiskowego wynosi 6.840zł, co stanowi sumę kwoty do zwrotu z tytułu niedotrzymania zobowiązania rolnośrodowiskowego za rok 2012 w wysokości 3.420zł i za rok 2013 w wysokości 3.420zł. Powodem obliczenia kwoty nienależnie pobranych płatności było ujawnienie w wyniku kontroli na miejscu z zakresu programu rolnośrodowiskowego, że na działkach rolnych A (nr 1592/5) oraz W (nr 2550/1, 2550/3 i 2550/4) stwierdzono nieutrzymanie minimalnej obsady drzew - E7. Wymogi pakietowe do realizowanego przez Beneficjenta zobowiązania rolnośrodowiskowego w wariancie 2.10 - Uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania) zostały określone w załączniku nr 3 dział II ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262, ze zm.), dalej stare rozporządzenie rolnośrodowiskowe. Wymogiem dodatkowym wariantu 2.10 jest utrzymywanie minimalnej obsady drzew i krzewów, która dla jabłoni domowej (działka rolna A) wynosi 125 sztuk/ha – z granicą błędu do 5% wymaganej obsady, co stanowi 119 sztuk/ha, zaś dla śliwy (działka rolna W) wynosi 300 sztuk/ha - z granicą błędu do 5% wymaganej obsady, co stanowi 285 sztuk/ha. Zgodnie z załącznikiem nr 7 do ww. rozporządzenia, sankcja za nieutrzymanie minimalnej obsady drzew i krzewów (z uwzględnieniem 5% tolerancji) wynosi 100% płatności przyznanej do działki na której nieprawidłowość wystąpiła. Stare rozporządzenie rolnośrodowiskowe utraciło moc na podstawie § 58 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013r., poz. 361, ze zm.), dalej rozporządzenie rolnośrodowiskowe. Jak stanowi § 39 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, płatność rolnośrodowiskową podlega zwrotowi, jeżeli rolnik nie realizuje całego zobowiązania rolnośrodowiskowego, w szczególności w związku z niesporządzeniem planu działalności rolnośrodowiskowej albo sporządzeniem go niezgodnie z wymogami określonymi w rozporządzeniu, lub nie spełnia innych warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej określonych w rozporządzeniu. Jednocześnie zgodnie z § 50 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, rolnik który podjął zobowiązanie rolnośrodowiskowe na podstawie starego rozporządzenia rolnośrodowiskowego, w zakresie wariantu dziewiątego, dziesiątego, jedenastego lub dwunastego pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne, może kontynuować realizację tego zobowiązania zgodnie z wymogami określonymi dla tych wariantów w przepisach starego rozporządzenia. Organ w swoim rozstrzygnięciu uwzględnił przepisy rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE Nr L 25, z 28.01.2011 ze zm.), dalej rozporządzenie nr 65/2011. Rozporządzenie to straciło moc z dniem 1 stycznia 2015r. na podstawie art. 43 Rozporządzenia Delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. U. UE L 181 z dnia 20.06.2014r., str. 48). Jednak stosuje się je w stosunku do wniosków o płatności złożonych w odniesieniu do okresów premiowych rozpoczynających się przed dniem 1 stycznia 2015r. Zgodnie z art. 18 ust. 1 Rozporządzenia nr 65/2011, pomoc objęta wnioskiem ulega zmniejszeniu lub nie jest przyznawana, jeżeli nie spełniono określonych obowiązków i kryteriów. W przypadku zobowiązań wieloletnich, zmniejszenia pomocy, wykluczenia i odzyskiwania mają zastosowanie również do kwot wypłaconych już z tytułu tego zobowiązania w latach wcześniejszych, zatem w niniejszym przypadku za lata 2012 i 2013. Organ odwoławczy wskazał, że art. 18 rozporządzenia Nr 65/2011 będzie stosował się do płatności rolnośrodowiskowych przyznanych na 2012 i 2013r. Zdaniem organu, z przepisu tego wynika, że jeżeli w latach poprzednich tj. od 2011r., kiedy rozporządzenie weszło w życie, dla działki rolnej, na której stwierdzono nieprawidłowość, była przyznana płatność rolnośrodowiskowa za realizację danego wariantu lub pakietu, rolnik będzie zobowiązany zwrócić przyznaną za dany wariant lub pakiet kwotę płatności do tej działki rolnej w wysokości, jaka odpowiada procentowi zmniejszenia za daną nieprawidłowość, zgodną z załącznikiem nr 7 do starego rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Z art. 18 rozporządzenia Komisji Nr 65/2011 wynika, że sankcje wobec beneficjentów muszą być stosowane w przypadku zobowiązań wieloletnich także w stosunku do lat ubiegłych w których wypłacono pomoc. Mając na względzie powyższe organ odwoławczy stwierdził, że nieprawidłowość E7 - oznaczająca niezachowanie minimalnej obsady drzew/krzewów zgodnie z załącznikiem nr 7 do starego rozporządzenia rolnośrodowiskowego skutkuje zmniejszeniem płatności rolnośrodowiskowej przypadającej do działki, na której stwierdzono niezgodność o 100 %, a w myśl § 27 ust. 1 starego rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Organ odwoławczy zaznaczył również, że kwoty ustalone za lata 2012 i 2013 przekraczają kwotę stanowiąca równowartość 100 euro, przeliczoną na złote według kursu euro, ustalonego zgodnie z art. 7 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 883/2006 z dnia 21 czerwca 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 w odniesieniu do prowadzenia kont przez agencje płatnicze, deklaracji wydatków i dochodów oraz warunków zwrotu wydatków w ramach EFRG i EFRROW (Dz. Urz. UE L 171 z 23.06.2006, ze zm.). Tym samym nie zachodzi przesłanka uzasadniająca odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności. Dyrektor Oddziału Agencji nie znalazł również podstaw do uwzględnienia zarzutów naruszenia przepisów postępowania, podniesionych odwołaniu. Ustosunkowując się do kwestii zniszczenia nasadzeń przez zwierzyną łowną, organ odwoławczy wskazał, że zarzut ten nie dotyczy tego postępowania. Kwestia przyznania rolnikowi płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014 w pomniejszonej wysokości stanowiła przedmiot odrębnego postępowania zakończonego ostateczną decyzją organu II instancji. Ponadto, Strona powinna była dokonać formalnego zgłoszenie przypadku siły wyższej wraz ze stosownymi dowodami do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba byli w stanie dokonać tej czynności – zgodnie z art. 47 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. U. UE L Nr 368 z 2006r. ze zm.). Organ odwoławczy uznał, że w sprawie nie zaszły przesłanki z art. 5 ust. 3 Rozporządzenia Nr 65/2011, skutkujące brakiem obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności. Przekazane płatności rolnośrodowiskowe za rok 2012 i 2013 nie wynikały z pomyłki organu. Ponadto nie nastąpiło przedawnienie obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności z tytułu programu rolnośrodowiskowego, o którym mowa w art. 3 ust 1 rozporządzenia Rady (WE, EUROTOM) Nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. UE Nr L 312 z 23.12.1995r. ze zm.). Za datę dopuszczenia nieprawidłowości organ uznał dzień złożenia pierwszego wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, tj. 11 maja 2012r. Ponieważ program rolnośrodowiskowy jest programem wieloletnim organ przyjął, że okres przedawnienia biegnie do momentu ostatecznego zakończenia programu tj. do 31 grudnia 2015r. W sprawie nastąpiło przerwanie biegu przedawnienia gdyż w dniu 21 października 2015r. Stronie została skutecznie doręczona decyzja z dnia [...] października 2015r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu programu rolnośrodowiskowego. W konsekwencji nie zostały spełnione przesłanki wykluczające obowiązek zwrotu przez Beneficjenta kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych za lata 2012 i 2013, określone w art. 5 ust. 3 Rozporządzenia Nr 65/2011 oraz art. 3 ust 1 rozporządzenia Rady (WE, EUROTOM) Nr 2988/95. S. S. zaskarżył powyższą decyzję, wnosząc o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARIMR, a także o zasądzenie kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 7, 77, 80 k.p.a. przez niewłaściwe zastosowanie a w konsekwencji podzielenie błędnie ustalonego stanu faktycznego sprawy, sprowadzające się do stwierdzenia, że kwota w wysokości 6.840zł stanowiła kwotę nienależnie pobranych płatności. Skarżący zarzucił również naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: - art. 18 ust. 2 rozporządzenia Nr 65/2011, przez jego niezastosowanie, tj. pominięcie kwestii rozmiaru, zasięgu oraz trwałości niezgodności skutkujących powstaniem obowiązku zwrotu kwot otrzymanych z tytułu płatności rolnośrodowiskowych za rok 2012 i 2013. - § 39 ust. 1 starego rozporządzenia rolnośrodowiskowego, przez jego zastosowanie przy obliczaniu kwoty zwrotu należności w sytuacji, gdy przesłanki z tego przepisu nie wystąpiły w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu Skarżący zarzucił, że organy oparły ustalenia faktyczne na kontroli na miejscu, prowadzonej w 2014r. Organy nie dysponowały jakimkolwiek dowodem, pozwalającym na poczynienie podobnych ustaleń w odniesieniu do lat 2012-2013. Art. 18 ust. 1 akapit 2 rozporządzenia nr 65/2011 jest wyłącznie normą prawa materialnego, która nie pozwala na tworzenie domniemań faktycznych, polegających na ustaleniu podstaw do zmniejszenia i odzyskania pomocy w danym roku bez przeprowadzenia dowodów wskazujących, że podstawy ku temu zaistniały już wcześniej. Zdaniem Skarżącego ustalenie stanu na rok 2014 nie daje podstaw aby stwierdzić, że stan działek w dwóch latach poprzednich był taki sam. Art. 18 ust. 1 akapit 2 rozporządzenia nr 65/2011 nie stanowi podstawy do automatycznego przeniesienia ustaleń faktycznych z roku kontroli na lata poprzednie i nie zwalnia organów administracji publicznej od zgromadzenia materiału dowodowego, dotyczącego stanu zagospodarowania działek w tym okresie. Skarżący podniósł, że § 39 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego stanowi podstawę zwrotu płatności, jeżeli rolnik nie realizuje całego zobowiązania rolnośrodowiskowego, a więc gdy również we wcześniejszych latach występowały uchybienia. W związku z powyższym, organ wydając zaskarżoną decyzję, powinien wykazać, że również w latach 2012 i 2013 Skarżący nie realizował zobowiązania rolnośrodowiskowego. Jeżeli natomiast program rolnośrodowiskowy był realizowany prawidłowo we wcześniejszych latach, zarzut można postawić jedynie w zakresie częściowym, który dotyczył konkretnego roku. Skarżący wskazał, że płatności przyznane na podstawie decyzji z dnia 7 grudnia 2012r. i 13 listopada 2013r. były należne, ponieważ w tych latach liczebność nasadzeń była zgodna z przepisami. Skarżący nie ponosi winy w tym, że na skutek zniszczeń dokonanych przez zwierzynę łowną, liczebność nasadzeń zmalała. Organ powinien był wziąć pod uwagę, że obecnie liczebność nasadzeń jest zgodna z przepisami prawa. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2016r. sygn. akt I SA/Rz 123/16 uchylił decyzję organu odwoławczego z dnia [...] grudnia 2015r. nr [...]. Sąd uznał, że słuszne jest stanowisko organu, że występuje podstawa prawna do zwrotu nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych za lata poprzedzające rok w którym wykryto nieprawidłowości na podstawie prawa krajowego jak i wspólnotowego. W tym drugim porządku prawnym jest to przepis art. 18 ust. 1 zd. drugie Rozporządzenia nr 65/2011, z którego wynika, że w przypadku zobowiązań wieloletnich, zmniejszenia pomocy, wykluczenia i odzyskiwanie mają zastosowanie również do kwot wypłaconych już z tytułu tego zobowiązania w latach wcześniejszych. Jednocześnie w myśl art. 18 ust. 2 tegoż rozporządzenia, państwo członkowskie odzyskuje wsparcie lub nie przyznaje go, lub określa kwotę zmniejszenia pomocy, w szczególności na podstawie rozmiaru, zasięgu i trwałości stwierdzonej niezgodności. Rozmiar niezgodności zależy w szczególności od ciężaru skutków niezgodności, przy uwzględnieniu celów, którym miały służyć niespełnione kryteria. Zasięg niezgodności zależy w szczególności od skutków, jakie niezgodność wywiera na całość operacji. Przepis ten stanowi normę kompetencyjną dla państw członkowskich do uregulowania w krajowym porządku prawnym zasad i metod określania kwot, podlegających zwrotowi w przypadku programów rolnośrodowiskowych w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w realizacji tych programów przez rolnika. Aktualnie, w tym zakresie, aktem określającym problematykę realizowania zobowiązań rolnośrodowiskowych jest rozporządzenie rolnośrodowiskowe z dnia 13 marca 2013 roku. Reguluje ono zasady przyznawania pomocy z tytułu zobowiązania rolnośrodowiskowego, wymogi jakie musi spełnić rolnik przy realizacji takiego zobowiązania, a także sankcje, jakie są przewidziane przy powstaniu nieprawidłowości w realizacji w postaci zmniejszenia tychże płatności, czy też w końcu obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności. Przepisy tego rozporządzenia zawierają cały szereg przepisów przejściowych, regulujących kwestie stosowania starego rozporządzenia rolnośrodowiskowego, jak też aktualnie omawianego aktu prawnego. W tym zakresie kluczowe znaczenie ma przepis art. 46 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, który stanowi, że do przyznawania i zwrotu płatności rolnośrodowiskowych w sprawach objętych postępowaniami wszczętymi i niezakończonymi ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, zastosowanie mają przepisy starego rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Przepis ten obejmuje swoim zakresem przedmiotowym dwie kategorie spraw, a więc sprawy dotyczące przyznania płatności (zarówno w pełnej, jak i w pomniejszonej wysokości) oraz sprawy dotyczące zwrotu należności. Ustanawia pewną regułę stosowania prawa, wskazując na konieczność stosowania przepisów nowych. Postępowanie w sprawie będącej aktualnie przedmiotem rozpoznania przez sąd zostało wszczęte w dniu 24.08.2015r. (data doręczenia rolnikowi postanowienia o wszczęciu postępowania). Data wszczęcia tego postępowania wskazuje, że powinno ono toczyć się w trybie i na zasadach określonych w przepisach rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Przepisy starego rozporządzenia rolnośrodowiskowego nie mogą mieć do niego zastosowania. Sprawa niniejsza jest bowiem sprawą o zwrot płatności rolnośrodowiskowej, a wiec zarówno podstawy do zwrotu, jak i wysokość sankcji muszą być ustalone na podstawie tego aktu prawnego. Sankcje w postaci nałożenia obowiązku zwrotu płatności w przypadku pakietu rolnośrodowiskowego 2.10 muszą więc opierać się tylko i wyłącznie na przepisach tego rozporządzenia, a w szczególności § 39. Przepis ten w sposób zupełny reguluje zastosowanie instytucji obowiązku zwrotu płatności. Do obowiązku tego nie będzie miał zastosowania przepis § 38, który określa jedynie zasady zmniejszania płatności w roku, w którym wykryto nieprawidłowości. Wyłączną podstawą do orzekania o obowiązku zwrotu będzie przepis art. 39 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. W pakiecie rolnośrodowiskowym, którego nieprawidłową realizacje zarzucono rolnikowi, a więc 2.10, w tym aspekcie stosowania tego przepisu nie wyłączają kolejne przepisy przejściowe rozporządzenia. O słuszności takiego twierdzenia przekonuje treść przepisu § 49 ust. 1 rozporządzenia, który wyłącza stosowanie przepisów art. 38 ust. 2 i art. 39 ust. 2 pkt 2a przy zmniejszaniu i określaniu obowiązku zwrotu płatności w przypadku pakietu 2 wariant 3 i 4 (2.3 i 2.4), z czego wynika wniosek, że żadne odstępstwa od rozporządzenia rolnośrodowiskowego w przypadku wariantu 2.10 nie występują. Przepis § 49 ust.2 rozporządzenia nakazuje stosowanie sankcji zawartych w starym rozporządzeniu odnośnie tych wariantów. To kolejna okoliczność, że do wariantu 2.10 stare rozporządzenie nie ma zastosowania. Za odmiennym wnioskiem nie przemawia również treść przepisu § 50 ust. 1 i § 50 ust.3 pkt 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Przepis § 50 ust.1 stanowi, że rolnik realizujący zobowiązanie rolnośrodowiskowe na podstawie rozporządzenia z 2009 roku w pakiecie 2 wariant 9, 10, 11 i 12 może kontynuować realizacje tego zobowiązania zgodnie z wymogami określonymi dla tych wariantów w tym rozporządzeniu. Należy wskazać, że przepis ten stanowi odstępstwo od zasad nowego rozporządzenia rolnośrodowiskowego jedynie w zakresie wymogów, jakie musi spełnić rolnik kontynuując zobowiązanie rolnośrodowiskowe. Przepis wprost stanowi o wymogach. Należy przez to rozumieć wymogi sprecyzowane w załączniku nr 3 do tego rozporządzenia. Nie stanowi on o zasadach określonych w tym rozporządzeniu. Gdyby posługiwał się takim sformułowaniem to wówczas stare rozporządzenie można by stosować zarówno do określenia wymogów, jak też sankcji za naruszenie tychże wymogów. Sankcji dotyczy drugi z omawianych przepisów, który wskazuje, że jeżeli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów przewidzianych w rozporządzeniu z 2009 roku, to wówczas do zmniejszenia płatności stosuje się przepisy tego rozporządzenia. Regulacja ta przewiduje więc po pierwsze, stosowanie starych zasad do przyznania płatności, jak również stosowanie starych zasad do pomniejszenia płatności. Nie zawiera jednak przepisu, który pozwalałby na stosowanie starych zasad do nakładania obowiązku zwrotu płatności pobranych w latach ubiegłych, choć jak wyżej wskazano, rozporządzenie to rozróżnia sankcje w postaci zmniejszenia płatności (§ 38) i obowiązku zwrotu (§ 39). Twórcy rozporządzenia nie zawarli jednak normy przejściowej, na mocy której do stosowania instytucji zwrotu świadczeń należałoby stosować przepisy starego rozporządzenia. Zestawienie przepisów § 46, § 50 ust. 1 i § 50 ust.3 pkt 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego jednoznacznie wskazuje, że obowiązek zwrotu może nastąpić tylko w oparciu o nowe rozporządzenie. W tej sytuacji nie można zaakceptować posłużenia się przez organy przepisami starego rozporządzenia przy określaniu wysokości kwoty przypadającej do zwrotu z tytułu nieprawidłowości w obsadzie drzewek, a szczególności wysokości sankcji za tę nieprawidłowość. Podkreślić przy tym należy, że załącznik nr 7 do starego rozporządzenia rolnośrodowiskowego dotyczy zmniejszenia płatności (instytucji z § 27 starego rozporządzenia – odpowiednika § 38 aktualnego rozporządzenia), a więc instytucji nie mającej zastosowania w niniejszym postępowaniu. Załącznik ten przewiduje przy tym odmienne zasady pomniejszania płatności niż aktualny załącznik VII do rozporządzenia rolnośrodowiskowego, który jest względniejszy dla rolnika. O ile jednak stary załącznik, w myśl powyżej wskazanych przepisów, może być stosowany w sprawie o przyznanie świadczenia w pomniejszonej wysokości, o tyle nie znajdzie zastosowania przy postępowaniu o zwrot wypłaconych świadczeń za lata ubiegłe. Wykazane uchybienie jest tego rodzaju, że musi skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Organ uznając, że zachodzą podstawy do nałożenia obowiązku zwrotu w oparciu o aktualne rozporządzenie rolnośrodowiskowe powinien podjąć czynności mogące pozwolić na ustalenie, czy zachodzą okoliczności wskazane w § 39 ust.2 pkt 2a rozporządzenia rolnośrodowiskowego i ewentualnie w oparciu o kryteria przewidziane w tym przepisie przeprowadzić obliczenia kwoty podlegającej zwrotowi na jego rzecz. Należy przy tym zauważyć, że przepis art. 39 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego dotyczy sytuacji, gdy cała płatność jest nienależna, bowiem rolnik nie realizuje zobowiązania w całości, albo też nie spełnia warunków do przyznania mu tej pomocy w ogóle. W takim przypadku orzeka się o zwrocie całości otrzymanej pomocy. Mając to na uwadze, w tym konieczność przeprowadzenia ponownych ustaleń faktycznych, mogących służyć określeniu zwrotu należności, Sąd nie odniósł się do pozostałych zarzutów, albowiem byłoby to bezprzedmiotowe, przy czym należy wskazać, że w przedmiotowej sprawie większość tych zarzutów nie będzie miała znaczenia z uwagi na to, że fakty ustalone w czasie kontroli i objęte ostateczną decyzją o zmniejszeniu świadczeń w niniejszym postępowaniu nie mogą być kwestionowane. Rozpoznając sprawę ponownie, po uchyleniu wyżej opisanej decyzji organu odwoławczego z dnia [...] grudnia 2015r., Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, wyżej opisaną decyzję z dnia [...] listopada 2016r. uchylił decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] X 2015r. nr [...] w całości i ustalił S. S., kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego w łącznej wysokości 6840 zł. W uzasadnieniu organ odwoławczy w szczególności podkreślił, iż za nieuzasadniony należy uznać zarzut naruszenia art. 18 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011, zgodnie z którym państwo członkowskie odzyskuje wsparcie lub nie przyznaje go lub określa kwotę zmniejszenia pomocy w szczególności na podstawie rozmiaru, zasięgu i trwałości stwierdzonej niezgodności. Rozmiar niezgodności zależy w szczególności od ciężaru skutków niezgodności, przy uwzględnieniu celów, którym miały służyć niespełnione kryteria. Zasięg niezgodności zależy w szczególności od skutków, jakie niezgodność ta wywiera na całość operacji. Organ odwoławczy podniósł, że w dacie składania wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych na 2012 rok obowiązywało rozporządzenie odnośnie płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego za 2009r., natomiast z dniem 15 marca 2013 r. weszło w życie Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361, z późn. zm. – zwanego dalej rozporządzeniem PRŚ 2013), traci moc Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262, z późn. zm.) zwanego dalej rozporządzeniem PRŚ 2009. Jedną ze zmian wprowadzonych w rozporządzeniu PRŚ 2013, odróżniających aktualne przepisy od poprzednich, jest zmienione podejście do stosowania sankcji w programie rolnośrodowiskowym. Powyższa zmiana wynikała z konieczności dostosowania przepisów krajowych do przepisów unijnych – w szczególności art. 18 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011. Zaistniała więc konieczność wprowadzenia sankcji w odniesieniu nie tylko roku, w którym stwierdzono uchybienie, ale także do lat ubiegłych wprowadzono odejście za powtarzalność uchybień. Zgodnie z treścią § 46 rozporządzenia PRŚ 2013, do przyznawania i zwrotu płatności rolnośrodowiskowej w sprawach objętych postępowaniami: 1) wszczętymi i niezakończonymi ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, 2) zakończonymi ostateczną decyzją wydaną na podstawie dotychczasowych przepisów, które zostały wznowione od dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia stosuje się przepisy rozporządzenia, o którym mowa w § 58 tj. rozporządzenia PRŚ 2009. Zgodnie z § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2014 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z dnia 14 marca 2014 r. poz. 324), zwanego dalej rozporządzeniem PRŚ 2014, do przyznawania i zwrotu pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" w sprawach objętych postępowaniami: 1) wszczętymi i niezakończonymi ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, 2) zakończonymi ostateczną decyzją wydaną na podstawie przepisów dotychczasowych, w przypadku gdy zostały wznowione od dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia - stosuje się przepisy dotychczasowe, z tym że w postępowaniu w sprawie zwrotu tej pomocy przepis § 45 rozporządzenia, o którym mowa w § 1, stosuje się w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem. Zgodnie z § 3 ust. 3 rozporządzenia PRS 2014 do pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" przyznawanej na realizację zobowiązań o których mowa w ust. 1, tj. zobowiązania pieniężnego na podstawie przepisów dotychczasowych, albo nowego zobowiązania, określonego w ust. 2, tj. nowego zobowiązania wynikającego z przepisu zobowiązania od innego rolnika, w kolejnych latach jego realizacji stosuje się przepisy dotychczasowe. Wobec tego, iż zobowiązanie rolnośrodowiskowe S. S., podjęte zostało w dniu 15 marca 2012r., tj. przed wejściem w życie rozporządzenia PRS 2014, organ odwoławczy przyjął, że w kwestii ustalenia kwoty należności w niniejszej sprawie, zastosowanie będzie miało wyżej cyt. Rozporządzenie Ministra Rolnictwa Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2014 r., w brzmieniu obowiązującym w 2013r. Organ odwoławczy podniósł, iż Sąd w wyroku z dnia 14 kwietnia 2016 r. wskazał, że zestawienie przepisów § 46, § 50 ust. 1 i 3 rozporządzenia PRŚ 2013 wskazują na obowiązek zwrotu w oparciu o nowe przepisy rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Jednakże Sąd w powyższym wyroku nie uwzględnił przepisów prawa wynikających z rozporządzenia PRŚ 2014 z którego jednoznacznie wynika, iż w niniejszej sprawie zastosowanie będą miały przepisy rozporządzenia PRŚ 2013 w brzmieniu obowiązującym przed datą wejścia w życie rozporządzenia PRŚ 2014. Stosowanie przepisów rozporządzenia PRŚ 2013 w brzmieniu obowiązującym w dacie wszczęcia przedmiotowego postępowania jest bezpodstawne a ustalenie kwoty należności wręcz niemożliwe. Trafnie zauważył Sąd, że zasady pomniejszania wskazane w załączniku nr 7 nowego rozporządzenia PRŚ 2013 są odmienne od wskazanych w załączniku nr 7 do rozporządzenia PRŚ 2009, jednakże pomniejszenia wynikające z nowego rozporządzenia odnoszą się do innych wymogów niż te do których zostały podjęte zobowiązania rolnośrodowiskowe. Ponadto organ odwoławczy argumentował z powołaniem się na przepisy, identycznie jak w uzasadnieniu decyzji z [...] grudnia 2015r., iż nie spełnione zostały przesłanki wykluczające obowiązek zwrotu należnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych. Na powyższą decyzję organu II instancji z dnia [...] listopada 2016r., Skarżący S. S. wniósł skargę do WSA w Rzeszowie, w której zarzucił naruszenie prawa procesowego które mogło mieć wpływ na wynik sprawy w postaci art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż organ II instancji wydając zaskarżoną decyzję nie zastosował się do wskazań i zaleceń zawartych w wyroku z dnia 14 kwietnia 2016r. sygn. akt I SA/Rz 123/16. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że według wskazań Sądu, z uwagi na datę wszczęcia postępowania powinno się ono toczyć według nowego rozporządzenia PRŚ 2013, a nie według rozporządzenia PRŚ z 2009r. Skarżący zarzucił, iż organ odwoławczy w żaden sposób nie zastosował się do wskazań i oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu powyższego wyroku. Skarżący podniósł, iż organ I instancji podstawę do ustalenia kwoty podlegającej zwrotowi uczynił w dalszym ciągu przepisy rozporządzenia rolnośrodowiskowego z dnia 26 lutego 2009 r., a nie z dnia 13 marca 2013 r. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. W uzasadnieniu do wyżej cyt. wyroku z dnia 14 kwietnia 2016r. Sąd podniósł, że kluczowe znaczenie ma przepis art. 46 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 13 marca 2013r., który stanowi, że do przyznawania i zwrotu płatności rolnośrodowiskowych w sprawach objętych postępowaniami wszczętymi i niezakończonymi ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, zastosowanie mają przepisy starego rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Przepis ten obejmuje swoim zakresem przedmiotowym dwie kategorie spraw, a więc sprawy dotyczące przyznania płatności (zarówno w pełnej, jak i w pomniejszonej wysokości) oraz sprawy dotyczące zwrotu należności. Ustanawia pewną regułę stosowania prawa, wskazując na konieczność stosowania przepisów nowych. Postępowanie w sprawie będącej aktualnie przedmiotem rozpoznania przez sąd zostało wszczęte w dniu 24 sierpnia 2015r. i ta wskazuje, że powinno się ono toczyć w trybie i na zasadach określonych w przepisach nowego rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Przepisy starego rozporządzenia nie mogą mieć do niego zastosowania. Sankcje w postaci nałożenia obowiązku zwrotu płatności w przypadku pakietu rolnośrodowiskowego 2.10 muszą się opierać wyłącznie na przepisach nowego rozporządzenia, a w szczególności § 39. Zdaniem Sądu o słuszności takiego twierdzenia przekonuje treść przepisu § 49 ust. 1 rozporządzenia, który wyłącza stosowanie przepisów art. 38 ust. 2 i art. 39 ust. 2 pkt 2a przy zmniejszaniu i określaniu obowiązku zwrotu płatności w przypadku pakietu 2 wariant 3 i 4 (2.3 i 2.4), z czego wynika, że żadne odstępstwa od rozporządzenia rolnośrodowiskowego w przypadku wariantu 2.10 nie występują. Przepis § 49 ust.2 rozporządzenia nakazuje stosowanie sankcji zawartych w starym rozporządzeniu odnośnie tych wariantów. To okoliczność wskazuje, że do wariantu 2.10 stare rozporządzenie nie ma zastosowania. Za odmiennym wnioskiem nie przemawia treść § 50 ust. 1 i § 50 ust.3 pkt 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Przepis § 50 ust.1 stanowi, że rolnik realizujący zobowiązanie rolnośrodowiskowe na podstawie rozporządzenia z 2009 r. w pakiecie 2 wariant 9, 10, 11 i 12 może kontynuować realizacje tego zobowiązania zgodnie z wymogami określonymi dla tych wariantów w tym rozporządzeniu. Przepis ten stanowi odstępstwo od zasad nowego rozporządzenia rolnośrodowiskowego jedynie w zakresie wymogów, jakie musi spełnić rolnik kontynuując zobowiązanie rolnośrodowiskowe. Przepis stanowi o wymogach, przez które należy rozumieć wymogi określone w załączniku nr 3, a nie stanowi o zasadach. Sankcji dotyczy drugi z omawianych przepisów, który wskazuje, że jeżeli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów przewidzianych w rozporządzeniu z 2009 r., to do zmniejszenia płatności stosuje się przepisy tego rozporządzenia. Regulacja ta przewiduje więc stosowanie starych zasad do przyznania płatności, jak również starych zasad do pomniejszenia płatności. Nie zawiera jednak przepisu, który pozwalałby na stosowanie starych zasad do nakładania obowiązku zwrotu płatności pobranych w latach ubiegłych. Zestawienie przepisów § 46, § 50 ust. 1 i § 50 ust.3 pkt 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego jednoznacznie wskazuje, że obowiązek zwrotu może nastąpić tylko w oparciu o nowe rozporządzenie. Sąd podkreślił, że w załączniku nr 7 do starego rozporządzenia rolnośrodowiskowego dotyczy instytucji nie mającej zastosowania w niniejszym postępowaniu. Załącznik ten przewiduje też odmienne zasady pomniejszania płatności niż aktualny załącznik nr VII do rozporządzenia rolnośrodowiskowego, który jest względniejszy dla rolnika. Natomiast organ II instancji powołał się na treść § 46 rozporządzenia PRŚ 2013, z którego wynika jego zdaniem, że do przyznawania i zwrotu płatności rolnośrodowiskowej w sprawach wszczętych i niezakończonych ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, stosuje się przepisy rozporządzenia, o którym mowa w § 58 tj. rozporządzenia PRŚ 2009r. Ponadto organ II instancji naprowadził na treść § 3 ust. 3 wyżej cyt. rozporządzenia PRŚ z 2014r., według którego jego zdaniem do pomocy finansowej w ramach działania "Programu rolnośrodowiskowego" przyznawanej za realizację zobowiązania o którym mowa w ust. 1, tj. zobowiązania podjętego na podstawie przepisów dotychczasowych, albo nowego zobowiązania, określonego w ust. 2, tj. nowego zobowiązania wynikającego z przejęcia zobowiązania od innego rolnika, w kolejnych latach jego realizacji stosuje się przepisy dotychczasowe. Wobec faktu ,że zobowiązanie rolnośrodowiskowe skarżącego zostało podjęte w dniu 15 marca 2012r. tj. przed datą wejścia rozporządzenia PRŚ 2014, zatem mając na względzie treść, paragrafu 3 ust. 3 rozporządzenia PRŚ 2014,organ II instancji przyjął ,że w kwestii ustalenia kwoty należnej w niniejszej sprawie będzie miało zastosowanie rozporządzenia PRŚ 2013, ale w dacie obowiązującej w 2013 r. Organ II instancji ostatecznie nie zgodził się z oceną prawną i zaskarżył sentencję wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 14 kwietnia 2016r. podkreślił, że Sąd w uzasadnieniu do przedstawionego wyroku wskazał ,że zaskarżenie przepisów paragrafu 46 , paragrafu 50 ust. 1 i 3 rozporządzenia PRŚ 2013 wskazują na obowiązek zwrotu w oparciu o nowe przepisy rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Jednakże Sąd nie wziął pod uwagę przepisów prawa wynikających z rozporządzenia PRŚ 2014 z których jednoznacznie wynika ,że w niniejszej sprawie będą miały zastosowanie przepisy RPŚ 2013 w brzmieniu obowiązującym przed datą wzejścia w życie PRŚ 2014 Stasowanie przepisów PRŚ 2013 w brzmieniu obowiązującym w dacie wszczęcia przedmiotowego postępowania jest bezpodstawne a ustalenie kwoty należności wręcz niemożliwe. Trafnie zaznaczył Sąd, że pomniejszenia wskazane w załączniku nr 7 nowego rozporządzenia PRŚ 2013 są odmienne od wskazanych w załączniku nr 7 do rozporządzenia PRŚ 2009. Jednak pomniejszenia wynikające z nowego rozporządzenia odnosiły się do innych wymogów, niż te do których zostały podjęte zobowiązania rolnośrodowiskowe. Reasumując organ II instancji nie ustosunkował się o do oceny prawnej zawartej w wyroku z dnia 14 kwietnia 2016r. , ani też nie wykonania zaleceń wynikających z tego wyroku , wskutek czego doszło do naruszenia treści art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Art. 153 powyższej ustawy stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu są wiążące w tej sprawie dla sądu oraz dla organu, którego działanie lub bezprawność było przedmiotem zaskarżenia. Regulacje art. 153 P.p.s.a. oznaczają, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wynikające poza zakres postępowania administracyjnego w którym zostało wydane. Zasięgiem jego działania objęte zostają przyszłe postępowania administracyjne. Zasada związania organu administracyjnego wiąże się również z zaleceniami wynikającymi z wyroku. Związanie organu oceną prawna sądu obejmuje nie tylko organ, którego działanie było bezpośrednio przedmiotem rozstrzygnięcia ale także każdy organ orzekając w danej sprawie aż do jej zakończenia ostatecznym rozstrzygnięciem – wyrok NSA z dnia 22 września 1999r.II SA 2019/18. Zarówno organ administracji jaki i sąd rozpoznający sprawę ponownie zobowiązani są do zastosowania się do tej oceny prawnej zawartej w uzasadnianiu wyroku bez względu na poglądy wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. Nie zastosowanie się przez organ administracji publicznej przy ponownym wydaniu decyzji do oceny prawnej wyrażonej przez sąd wyroku, narusza zasadę związania organu z ocena prawna i powoduje, że decyzja jest wadliwa, jest to stanowisko konsekwentnie przyjmowane w orzecznictwie. W orzecznictwie NSA zgodnie przejmuje się ,że naruszanie przez organ administracyjny zasady związania oceną prawną wyrażoną w wyroku sądu, powoduje konieczność uchylenia decyzji – wyrok WSA z 21.10.1999r. IV SA 1681/97. Wiążący charakter wskazań co do dalszego postępowania jest to drugi element związany. Między oceną prawną a wskazaniami zachodzi ścisły immanentny związek. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że ocena prawna traci swój wiążący charakter, gdy po jej wdrożeniu następuje zmiana stanu prawnego. Zważywszy na powyższe, ponieważ przy wydaniu zaskrzonej decyzji doszło do naruszenia prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu w oparciu o art. 145 paragraf 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. W oparciu o art 200 P.p.s.a. zasądzono od Dyrektora Oddziału Regionalnego AR i MR kwotę 274 zł na rzecz skarżącego, która odpowiada uiszczonemu wpisowi.