I SA/Rz 220/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Kazimierz Włoch /spr./ Sędziowie WSA Tomasz Smoleń SO del. Jarosław Szaro Protokolant sekr. sąd. Eliza Kaplita- Wójcik po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 7 maja 2013 r. sprawy ze skargi ‘A" T. P. sp. z o.o. z siedzibą w R na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] grudnia 2012r. nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) określa, że postanowienie wymienione w pkt. 1) nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej "A" T. P. sp. z o.o. z siedzibą w R. kwotę 357 (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego . I SA/Rz 220/13 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej, na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej w skrócie o.p.), utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...].10.2012 r., nr [...] o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. z dnia [...].07.2012 r., nr [...], określającej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 2006 r. w wysokości 2.197.092 zł. Z akt sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ł., decyzją z dnia [...] października 2012 r., nr [...], określił "A" T.P. sp. z o.o. z siedzibą w R. zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 2006 r. w wysokości 2.197.092 zł. Od powyższej decyzji spółka złożyła odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. Postanowieniem z dnia [...] października 2012 r., nr [...], Naczelnik Urzędu Skarbowego, jako właściwy organ podatkowy I instancji, nadał ww. decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 239b § 1 pkt 1 o.p. W uzasadnieniu ww. postanowienia wskazano, iż wobec spółki "A" T.P. Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadzi postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych, wystawionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. Łączna kwota zaległości objętych tytułami wykonawczymi na dzień [...].10.2012 r. w kwocie głównej wynosi 155.813,80 zł. Powyższe okoliczności, w ocenie organu I instancji stwarzają uzasadnioną obawę, że wyczerpane zostały możliwości dobrowolnego zaspokojenia wierzyciela a zobowiązanie podatkowe, określone wskazaną powyżej decyzją nie zostanie wykonane. Na powyższe postanowienie "A" T.P. sp. z o.o., reprezentowana przez radcę prawnego D.T. złożyła zażalenie, wnosząc o jego uchylenie w całości i zarzucając naruszenie: - art. 239b § 2 o. p., poprzez nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności pomimo niespełnienia warunków ustawowych, a w szczególności przesłanki wskazanej w § 2 tego artykułu, - art. 8 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej w skrócie k.p.a.) w związku z art. 18 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm., dalej w skrócie p.e.a.), poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie pogłębiający zaufania do organów państwa, - art. 124 k.p.a. w związku z art. 18 p.e.a., poprzez nieuzasadnienie w zaskarżonym postanowieniu spełnienia przesłanki zastosowania rygoru natychmiastowej wykonalności, opisanej w art. 239b § 2 o. p. W zażaleniu zarzucono, że Naczelnik Urzędu Skarbowego uzasadnił wydane postanowienie jedynie wysokością zaległości Spółki, podczas gdy zaległość ta wynika z faktu prowadzenia wobec podatnika szeregu postępowań podatkowych, w których decyzje zostały zaskarżone i nie mają charakteru ostatecznego. Wobec zaskarżenia decyzji organu podatkowego, spółka nie dokonała zapłaty ustalonej przez organy kwoty podatku. Nie oznacza to jednak, że spółka, po zakończeniu postępowań na jej niekorzyść nie uiści tych zobowiązań. Nie można także wywieść wniosku, że spółka jest niewypłacalna i nie posiada środków na zapłatę ewentualnych zobowiązań podatkowych. Podniesiono więc, że organ I instancji nie przeprowadził postępowania, które winno poprzedzić wydanie zaskarżonego postanowienia, polegającego na zbadaniu majątku spółki, jej przepływów finansowych a zatem możliwości zapłaty zobowiązania podatkowego. W konsekwencji organ podatkowy nie uprawdopodobnił istnienia warunku opisanego w art. 239b § 2 o.p. tj., że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Dyrektor Izby Skarbowej, opisanym wyżej postanowieniem z dnia [...] grudnia 2012 r. nie uwzględnił zażalenia i utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu wskazał, że dla nadania nieostatecznej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności konieczne jest zaistnienie przynajmniej jednej z czterech przesłanek wymienionych w art. 239b § 1 o.p., przy równoczesnym uprawdopodobnieniu, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. W ocenie organu odwoławczego nie budzi wątpliwości spełnienie przesłanki określonej w art. 239b § 1 pkt 1 o.p., gdyż prowadzone jest postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...].09.2012 r., nr [...] i nr [...], wystawionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. Łączna kwota zaległości objętej tytułami wykonawczymi występującymi w Urzędzie Skarbowym na dzień [...].10.2012 r. wynosiła 155.813,80 zł. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w rozpatrywanej sprawie spełniona została również przesłanka wynikająca z art. 239b § 2 o.p. Określone zobowiązanie spółki z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2006 r. wynosi 2.197.092 zł, zaś kwota zaległości podatkowej to 612.301 zł, co wobec istniejącej w dniu wydania zaskarżonego postanowienia zaległości podatkowej z innego tytułu (155.813,80 zł) wskazuje, że wyczerpane zostały możliwości dobrowolnego zaspokojenia wierzyciela. Ponadto postępowanie odwoławcze od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł z dnia [...].10.2012 r. nie zostało zakończone, a skoro w zakresie innych należności zostały wyczerpane możliwości dobrowolnego zaspokojenia wierzyciela należy przypuszczać, że spółka również w przypadku obowiązków wynikających z decyzji nieostatecznej nie będzie chciała ich dobrowolnie wykonać. Zatem prawdopodobnym jest, że zobowiązanie wynikające z ww. decyzji z dnia [...].10.2012 r. nie zostanie wykonane. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji, na którym spoczywał ciężar uprawdopodobnienia, nie był zobowiązany do dowodzenia określonego stanu przyszłego. Nie jest także zasadne twierdzenie, że organ I instancji uzasadnił swoje stanowisko jedynie wielkością zaległości podatkowej. Wyjaśniono również, że do okoliczności dotyczących aktualnego stanu majątkowego podatnika oraz ewentualnego dysponowania jego majątkiem odnosi się wyłącznie art. 239b § 1 pkt 2 i 3 o.p., nie zaś pkt 1 tego przepisu. Skoro organ I instancji orzekał na podstawie art. 239b § 1 pkt 1, § 2 i § 3 o.p., nie mógł odnosić się do pozostałych przesłanek i nie był uprawniony ani zobowiązany do badania majątku spółki i przepływów finansowych. W ocenie organu odwoławczego, fakt nieuregulowania, do dnia wydania decyzji przez organ odwoławczy zaległości podatkowych potwierdza zaistnienie przesłanki z art. 239b § 2 o.p., tj. prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania podatkowego a wobec terminu przedawnienia zobowiązania, o którym mowa w art. 70 § 1 o.p. pozwala wątpić w zapewnienia spółki. Odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 8 i art. 124 k.p.a. w związku z art. 18 p.e.a., organ odwoławczy wskazał, że zarzuty te są niezrozumiałe, bowiem podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowiły wyłącznie odpowiednie przepisy Ordynacji podatkowej. Jednak wskazując na treść art. 121 § 1 o.p. organ odwoławczy podniósł, że stwierdzenie przez organ I instancji ustawowych przesłanek nadania nieostatecznej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności nie może być odczytywane jako naruszenie zasady zaufania. Zaskarżone postanowienie spełnia także wymogi określone w art. 217 o.p., gdyż wynika z niego jaki był stan faktyczny sprawy, jakie przesłanki zadecydowały o podjętym rozstrzygnięciu oraz jakie zastosowano przepisy. Pomimo lakonicznego uzasadnienia w zaskarżonym postanowieniu niewątpliwie wykazano spełnienie przesłanek wynikających z art. 239b § 1 pkt 1 w zw. z § 2 o.p., czego spółka nie kwestionowała. "A" T.P. sp. z o.o., reprezentowana przez radcę prawnego D.T. zaskarżyła postanowienie do tutejszego Sądu wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie: - art. 239b § 2 o.p., poprzez nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności pomimo niespełnienia ustawowych warunków, - art. 8 k.p.a., w zw. z art. 18 p.e.a., poprzez prowadzenie postępowania w sposób niepogłębiający zaufania obywateli do organów państwa, - art. 124 k.p.a. w zw. z art. 18 p.e.a., poprzez nieuzasadnienie zaistnienia przesłanki, opisanej w art. 239b § 2 o.p. Skarżąca spółka podniosła, że wystąpienie jednej z przesłanek wskazanych w art. 239b § 1 o.p. jest niewystarczające do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, gdyż z art. 239b § 2 o.p. wynika, że zawsze należy uprawdopodobnić, iż zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Zgodnie z licznym orzecznictwem, uprawdopodobnienie to musi zaś wiązać się z wykazaniem, że pomiędzy sytuacją majątkową zobowiązanego a brakiem możliwości wyegzekwowania należności musi istnieć związek przyczynowy, który wskazuje na bezskuteczność egzekucji. Zatem skarżąca podkreśliła, że do nadania przedmiotowego rygoru nie jest wystarczający fakt prowadzenia wobec spółki egzekucji. Konieczne jest bowiem uprawdopodobnienie, że fakt ten w powiązaniu z sytuacją spółki rodzi obawę niewykonania zobowiązania. W niniejszej sprawie organ nie odniósł się natomiast do spełnienia tej drugiej przesłanki. Mimo, że uprawdopodobnienie nie oznacza konieczności udowodnienia, to jednak wymaga wskazania konkretnych okoliczności, na podstawie których organ uważa, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane. W zaskarżonej decyzji brak jest odniesienia do konkretnych okoliczności. W ocenie skarżącej, uzasadnienie zaskarżonego postanowienia jedynie wysokością zobowiązania podatkowego nie oznacza spełnienia przesłanki z art. 239b § 2 o.p. i uprawdopodobnienia tym samym zagrożenia niewykonania zobowiązania przez spółkę. Takie uzasadnienie nie spełnia także wymogów określonych w art. 124 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona ale z innych przyczyn niż w niej określone. Postanowieniem z dnia [...] X 2012r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego nadał rygor natychmiastowej wykonalności decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł z dnia [...] lipca 2011r. znak [...]. Tymczasem w uzasadnieniu zażalenia z dnia 22 X 2012r. pełn. "A" T.P. Sp. z o.o., wskazuje jako decyzję której nadano rygor natychmiastowej wykonalności decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] XII 2011r. nr [...], podając jednocześnie, iż przedmiotowej decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] XII 2011r. nr [...]. Dyrektor Izby Skarbowej bez wezwania pełnomocnika do wyjaśnienia rozbieżności domniemuje, że jednak chodzi o wyżej opisane postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] X 2012r. i rozpoznaje zażalenie. Zdaniem Sądu takie postępowanie było niedopuszczalne, gdyż konieczne było wyjaśnienie rozbieżności czy w istocie zażalenie dotyczyło wyżej określonego postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] X 2012r., czy też postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] XII 2011r. Wyjaśnienie tych okoliczności miało niebagatelne znaczenie dla prawidłowego określenia właściwości organu odwoławczego do rozpatrzenia zażalenia, mając również na względzie, że "A" T.P. Spółka z o.o. przeniosła swą siedzibę z Ł. do R. z dniem 14 lutego 2012r. Zważywszy na powyższe ponieważ naruszono prawo procesowe które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa uchylono zaskarżone postanowienie. W oparciu o art. 152 Ppsa orzeczono że uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się postanowienia. W oparciu o art. 200 Ppsa zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej Spółki zwrot kosztów postępowania sądowego w kwocie 357 zł, na którą to kwotę składa się dotychczas uiszczony wpis w kwocie 100zł, koszty zastępstwa procesowego w wysokości 240zł oraz opłata od pełnomocnictwa w kwocie 17zł.