I SA/Rz 225/17

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Andrzej Tokarz po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku DD – Syndyka Masy Upadłości [.] sp. z o.o. sp. k. z/s w [.] w upadłości likwidacyjnej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skarg DD – Syndyka Masy Upadłości [.] sp. z o.o. sp. k. z/s w [.] w upadłości likwidacyjnej na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w [.] z dnia [.] lutego 2017 r. - nr [.] w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2010 r., - nr [.] w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty 2011 r. , - nr [.] w przedmiocie podatku od towarów i usług za marzec 2011 r. - p o s t a n a w i a - I. przyznać DD – Syndykowi Masy Upadłości [.] sp. z o.o. sp. k. z/s w [.] w upadłości likwidacyjnej prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej ponad kwotę 9 000 zł /słownie: dziewięć tysięcy złotych/, II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Postanowieniem z 20 października 2017 r. przyznałem DD – Syndykowi Masy Upadłości [.] sp. z o.o. sp. k. z/s w [.] w upadłości likwidacyjnej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi ponad kwotę 4030 zł; wobec bowiem zweryfikowania przez Sąd na rozprawie w dniu 5 października 2017 r. wartości przedmiotu zaskarżenia, należny wpis od skargi w sprawie dotyczącej decyzji z [.] lutego 2017 r. nr [.] w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2010 r. winien wynieść 100 000 zł, a nie jak pobrano 4030 zł. Wyrokiem z 28 listopada 2017 r. sygn. I SA/Rz 225/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w punkcie 1) uchylił opisane w sentencji decyzje o nr [.] oraz [.] wraz z decyzjami pierwszej instancji, umarzając postępowania nimi zakończone, w punkcie 2) oddalił skargę na decyzję nr [.], a w punkcie 3) orzekł o kosztach postępowania. Występując ze skargą kasacyjną od ww. wyroku w zakresie rozstrzygnięcia z punktu 2 Syndyk wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych, precyzując w treści skargi kasacyjnej, że chodzi o zwolnienie od wpisu. Ze złożonego oświadczenia wynika, że masa upadłości posiada bieżące niepokryte zobowiązania wobec pracowników upadłego (123 037,38 zł), zaległości podatkowe i opłaty z tytułu wieczystego użytkowania oraz zaległości w opłatach za wyłączenie gruntów z produkcji rolnej (4 160 151,57 zł), zaległe koszty sądowe (19 799,91 zł), w łącznej kwocie przekraczającej 4 300 000 zł. Posiadane środki na rachunku bankowym (87 892 zł) wystarczyłyby na pokrycie zaledwie około 2 % wymagalnych zobowiązań. W ostatnim czasie Syndyk nie mógł zbyć składników masy w postaci nieruchomości w związku z działaniami podjętymi przez jednego z wierzycieli blokującego uchwały rady wierzycieli zezwalające na sprzedaż. Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) zwanej dalej: "Ppsa", osobie prawnej prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Nie ulega wątpliwości, że Spółka postawiona została w stan upadłości. Pomimo tego, że o prawo pomocy ubiega się Syndyk, oceny wniosku dokonać należało przez pryzmat sytuacji materialnej masy upadłości. Syndyk winien zatem przedstawić sytuację materialną i zdolności płatnicze reprezentowanej Spółki, które w obiektywny sposób wykazałyby, że nie będzie w stanie ponieść kosztów postępowania związanych z udziałem w nim, czyniąc zadość dyspozycji art. 199 Ppsa. Ponadto w niniejszej sprawie jest to już kolejny wniosek o prawo pomocy, a zatem przy jego rozpoznaniu należało mieć na uwadze dyspozycję art. 165 Ppsa. Zgodnie z nim, postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Tak więc w obecnym stadium postępowania ocenie podlega to, czy od dnia 20 października 2017 r. w sytuacji wnioskodawcy nastąpiły na tyle istotne zmiany, które uzasadniałyby zmianę wcześniejszego orzeczenia w przedmiocie prawa pomocy i zwolnienia Syndyka od kosztów sądowych w szerszym niż dotychczas zakresie. Analiza wniosku w niniejszej sprawie przemawia za jego uwzględnieniem w części. Nie w pełni wykazano bowiem, że Syndyk nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania sądowego. Już tylko środki zgromadzone na rachunku bankowym pozwalają na ich poniesienie. Do czasu więc dysponowania takimi aktywami uwzględnienie wniosku w całości nie jest możliwe, ponieważ oznaczałoby ochronę majątku strony, a jedynym kryterium oceny wniosku o prawo pomocy jest stan finansowy. Upadły nie korzysta zaś z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych; regulacji takich nie przewiduje nie tylko Ppsa, ale także ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 2344). Wydatek na ten cel można natomiast zaliczyć do kosztów postępowania upadłościowego na mocy art. 230 ust. 2 Prawa upadłościowego. Wpis od skargi kasacyjnej w sprawie dotyczącej decyzji nr [.], wynieść powinien 50 000 zł. Kwota ta w znacznej mierze pochłonęłaby jednak posiadane zasoby gotówkowe (87 892 zł), choć te aktualnie są wyższe, niż deklarowane w maju 2017 r. (84 360,42 zł), ale niższe niż w październiku 2017 r. (125 111,88 zł). W tym okresie poniesiono m.in. koszty sądowe (wpisy od skarg w sprawach I SA/Rz 225-226-227/17) w łącznej kwocie 17 697 zł. Oznacza to, że do masy upadłości na bieżąco wpływają pewne należności, choć w dość znacznym stopniu wzrosły także niepokryte wydatki przypadające za czas po ogłoszeniu upadłości. Niemniej, masa upadłości dysponuje jeszcze innym majątkiem, w tym nieruchomościami przeznaczonymi do eksploatowania kruszywa, tyle że nie został one jeszcze (w całości) spieniężony. Przysługuje mu także, choć nieprawomocna, a więc niepewna, wierzytelność z tytułu kosztów sądowych określona w wyroku z 28 listopada 2017 r. I SA/Rz 225/17 w kwocie 28 701 zł. Uwzględniając wniosek miałem na uwadze, aby nie pozbawić Syndyka środków, dzięki którym postępowanie upadłościowe może się toczyć i możliwe będzie pokrywanie innych bieżących wydatków związanych z likwidacją i prowadzeniem przedsiębiorstwa upadłego (kosztów postępowania upadłościowego), co leży również w interesie wierzycieli upadłego, w tym Skarbu Państwa. Dlatego zwolniłem go od wpisu od skargi kasacyjnej ponad kwotę 9 000 zł, co stanowi mniej więcej połowę dotychczas poniesionych kosztów, mając na uwadze także to, że wobec ograniczonego zakresu skargi kasacyjnej na obecnym etapie procedowania nie będzie ona już obowiązana do poniesienia innych kosztów sądowych w tej sprawie. Ta częściowa wartość wpisu znajduje pokrycie w posiadanych środkach, a Syndyk będzie zapewne w stanie wzbogacić masę upadłości o kolejne bieżące wpływy, być może także ze sprzedaży nieruchomości o znacznej wartości. Wobec pozytywnej prognozy w tym zakresie przyznanie wsparcia w szerszym zakresie niż odnoszącym się do skargi kasacyjnej nie jest zatem konieczne. Dlatego w pozostałym zakresie wniosek oddaliłem. Podkreślić jeszcze należy, że stan niewypłacalności nie oznacza braku jakichkolwiek środków albo majątku, a ogłoszenie upadłości – w świetle art. 13 ust. 1 i art. 361 ust. 1 Prawa upadłościowego oznaczać musi, że majątek niewypłacalnego dłużnika wystarcza na więcej aniżeli tylko zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego. W toku tego postępowania Syndyk powinien realizować obowiązki określone m.in. w art. 173, 306, 308, 331 Prawa upadłościowego, w tym podejmować czynności zmierzające do likwidacji majątku upadłego. Inicjując zaś postępowanie, które ma zmierzać do zwiększenia aktywów masy upadłości winien podjąć wszelkie możliwe działania, aby zabezpieczyć na ten cel stosowne środki w granicach możliwości. W razie braku dostatecznych środków może skorzystać z instrumentu określonego w art. 232 Prawa upadłościowego, zwłaszcza że w sprawie chodzi o zasilenie masy upadłości niebagatelną sumą 21 639 344 zł. Koszty postępowania sądowego należy zaś traktować na równi z innymi wydatkami ponoszonymi w toku postępowania upadłościowego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 165 Ppsa, orzekłem jak w sentencji postanowienia.