I SA/Rz 23/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 20 października 2016 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku G. K. o zmianę postanowienia referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie, z dnia 29 lutego 2016 r., w przedmiocie odmowy przyznania mu prawa pomocy, poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie dla niego radcy prawnego, w sprawie ze skargi G. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) listopada 2014 r., nr (...), w przedmiocie podatku od towarów i usług za czerwiec 2011 r. - postanawia – odmówić zmiany postanowienia. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie, postanowieniem z dnia 29 lutego 2016 r., sygn. I SA/Rz 23/16, odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy, w zakresie zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Jak wynika z uzasadnienia przedmiotowego orzeczenia rozpoznający wniosek stanął na stanowisku, że skarżący nie wykazał spełnienia przez siebie ustawowych przesłanek uzyskania tego rodzaju ulgi, albowiem złożone przez niego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym przedstawiły jego sytuację w sposób niejasny i niepełny, w dodatku budzący uzasadnione wątpliwości, co do ich wiarygodności. Rozpoznający wniosek podkreślił, że na podstawie przedmiotowych oświadczeń nie sposób jest stwierdzić gdzie w istocie skarżący mieszka, gdyż w oświadczeniach przewija się kilka adresów, a jako adres do korespondencji, skarżący wskazał adres swojego pracodawcy. Podobnie, kierując się informacjami złożonymi przez skarżącego nie można ustalić, w jaki sposób wykorzystuje on swoją nieruchomość, wskazywaną jako adres zamieszkania. Niezależnie od powyższego referendarz zauważył, że skarżący, wraz z małżonką, kierują, jako prezes i prokurent, spółką z o.o., deklarując dochody z tej działalności, kształtujące się na poziomie minimalnego wynagrodzenia za pracę. Okoliczność ta, w ocenie rozpoznającego wniosek, budzi wątpliwości, co do wiarygodności podanych informacji, poza tym, zakładając nawet, że dane o dochodach odpowiadają rzeczywistości, to świadczyć to może jedynie o tym, że skarżący nie wykorzystuje w pełni możliwości zarobkowych, jakie stwarza mu wykonywanie funkcji menadżerskich, a w związku z tym nie może on zasadnie domagać się udzielenia mu wsparcia ze środków publicznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, po rozpoznaniu sprzeciwu skarżącego od wyżej opisanego postanowienia referendarza, postanowieniem z dnia 17 marca 2016 r., utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Sąd podzielił pogląd referendarza, że wątpliwości, co do rzeczywistego miejsca zamieszkania skarżącego, ponoszonych przez niego kosztów bytowych, są uzasadnione. Jednocześnie uznał przytaczane w sprzeciwie wyjaśnienia skarżącego za gołosłowne i niewiarygodne. Podobnie Sąd zgodził się ze stanowiskiem zawartym w zaskarżonym postanowieniu, co do możliwości zarobkowych skarżącego, w związku z wykonywaniem przez niego oraz jego małżonkę funkcji menedżerskich. W tej kwestii zauważył także, że skarżący wzywany do przedłożenia dokumentów dotyczących obrotów kierowanej przez niego firmy, które mogłyby podważyć przyjęty przez referendarza pogląd, uchylił się od wykonania wezwania w tym przedmiocie. Skarżący wnioskami z 14 czerwca 2016 r. i 24 sierpnia 2016 r. zwracał się o zmianę postanowienia referendarza o odmowie przyznania mu prawa pomocy, jednakże wnioski te nie zostały uwzględnione, gdyż skarżący w obu przypadkach nie przytoczył żadnych nowych i istotnych, z punktu widzenia przesłanek prawa pomocy okoliczności, które zmianę taką by uzasadniały. Wnioskiem z dnia 6 października 2016 r. skarżący ponownie wystąpił o zmianę postanowienia referendarza sądowego z 29 lutego 2016 r., odmawiającego przyznania mu prawa pomocy. W związku z tym złożył oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym, które nie różni się w sposób znaczący od poprzednio składanych oświadczeń tego typu. Składając ostatnie oświadczenie skarżący praktycznie powielił wszystkie informacje zawarte w oświadczeniu z 24 sierpnia 2016 r., także jeżeli chodzi o układ graficzny. Zgodnie z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. W myśl natomiast art. 167 a § 1 P.p.s.a., do zarządzeń oraz postanowień referendarza sądowego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące zarządzeń przewodniczącego oraz postanowień sądu, tak więc możliwość zastosowania art. 165 P.p.s.a. leży również w zakresie kompetencji referendarza. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o zmianę prawomocnego postanowienia referendarza sądowego z dnia 29 lutego 2016 r., którym odmówiono mu przyznania prawa pomocy, jednakże, jak stanowi art. 165 P.p.s.a., zmiana ta możliwa jest wyłącznie w następstwie zmiany okoliczności, które towarzyszyły wydaniu postanowienia. Mając na względzie powyższe stwierdzić należy, że taka zmiana okoliczności w niniejszym przypadku nie nastąpiła. Ocena taka wynika przede wszystkim z tego, że podstawą odmowy przyznania skarżącemu prawa pomocy było złożenie przez niego niejasnego, wybiórczego i niewiarygodnego oświadczenia o stanie majątkowym oraz stwierdzenie niewykorzystania istniejących możliwości zarobkowych. W tej sytuacji skarżący, występując o zmianę niekorzystnego dla siebie orzeczenia, złożył niemalże identyczne oświadczenie jak uprzednio. Nie uzupełnił też żadnego z braków, wytkniętych mu przez referendarza i Sąd, rozpoznający jego sprzeciw. Wobec tego brak jest podstaw do zmiany postanowienia o odmowie przyznania mu prawa pomocy. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 165, w zw. z art. 167 a § 1 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.