I SA/Rz 230/05
WyrokWSA w Rzeszowie2005-11-24
Skład orzekający: Bożena Wieczorska, Jacek Surmacz, Małgorzata Niedobylska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doręczenie zastępcze decyzji podatkowej siostrze adresatki, która nie zamieszkuje z nią pod tym samym adresem, jest skuteczne i prowadzi do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania?Ratio decidendi
Doręczenie zastępcze jest skuteczne tylko wtedy, gdy pismo zostało doręczone osobie zamieszkującej z adresatem i prowadzącej z nim wspólne gospodarstwo domowe. W sytuacji, gdy osoba odbierająca pismo nie spełnia tych kryteriów, doręczenie jest wadliwe, a stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania na tej podstawie jest nieprawidłowe. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, aby wyjaśnić kwestię prawidłowości doręczenia.Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez A.G. od decyzji Wójta Gminy W., ponieważ decyzja została doręczona zastępczo jej siostrze, E.P., w dniu 22 grudnia 2004 r. Skarżąca wniosła odwołanie w dniu 6 stycznia 2005 r., kwestionując skuteczność doręczenia zastępczego, ponieważ jej siostra nie zamieszkuje z nią pod tym samym adresem. Sąd uchylił postanowienie SKO, uznając zasadność skargi.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Wieczorska /spr./ Sędzia NSA Jacek Surmacz Asesor WSA Małgorzata Niedobylska Protokolant sek.sąd. T.Tochowicz po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2005r. na rozprawie- sprawy ze skargi A. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2005r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. określa, że powyższe postanowienie nie może być wykonane do chwili uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej A. G. kwotę 100 zł. (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Postanowieniem z dnia (...) marca 2005r. (nr ...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na podstawie art. 220 § 1 i art. 223 § 2 pkt 1 w zw. z art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U. z 2005r. nr 8, poz. 60) – stwierdziło uchybienie terminowi do wniesienia odwołania przez A.G. od decyzji Wójta Gminy W. z (...) grudnia 2004r. (nr ...) w sprawie:
1) uchylenia w całości własnej decyzji z dnia (...).02.2000r. Nr (...) w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego oraz decyzji z dnia (...) .11.2000r. Nr (...) w sprawie zmiany wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2000r. w kwocie 2.578,80zł
2) dokonania wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2000r. w ogólnej kwocie 6100,00 złotych dokonania przepisu kwoty 3.521,20 złotych płatnego w ciągu 14 dni od otrzymania decyzji.
W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wyjaśnił, iż decyzja organu I instancji adresowana do A.G. została doręczona przy wykorzystaniu doręczenia zastępczego w dniu 22 grudnia 2004r. tj. w dacie odebrania decyzji przez siostrę adresatki – E.P. Od tego też dnia biegnie termin do wniesienia odwołania, który – zgodnie z art. 223 § 1 pkt 2 o.p. – upłynął w dniu 5 stycznia 2005r.
Tymczasem podatniczka wniosła odwołanie – za pośrednictwem poczty – w dniu 6 stycznia 2005r. a więc 1 dzień po upływie ustawowego terminu do wniesienia odwołania. Wnosząc odwołanie podatniczka nie wystąpiła z wniesieniem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W związku z powyższym organ odwoławczy na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 o.p. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca A.G. wniosła o uchylenie powyższego postanowienia i przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy W. z (...) grudnia 2004r. (nr ...). W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że jej siostra E.P. zamieszkuje pod innym niż ona adresem, a mianowicie w K. Gmina W. Na dowód powyższego dołączyła zaświadczenie o zameldowaniu. W tej sytuacji przy doręczeniu decyzji I instancji nie został spełniony żaden z warunków doręczenia, o którym mowa w art. 148 § 1 i 2 o.p., tj. siostra nie zamieszkuje z nią, a zatem nie jest osobą, o której mowa w art. 148 o.p., nie odebrała też korespondencji w miejscu zamieszkania skarżącej. Doręczyciel wiedząc, że są siostrami doręczył jej korespondencję w urzędzie pocztowym, a ta z kolei przekazała korespondencję adresatce w trakcie Świąt Bożego Narodzenia, informując ją jednocześnie, że otrzymała przesyłkę w dniu 23 grudnia 2004r. Skarżąca zaufała powyższej informacji i wniosła odwołanie w terminie liczonym od dnia, który jej wskazała siostra. Dlatego też – jej zdaniem – nie może ponosić skutków wadliwości doręczenia jej korespondencji i równocześnie skarżąca wiosła, przy dokonywaniu – jak stwierdziła – pierwszej czynności prawnej jaka nastąpiła po uzyskaniu wiedzy o uchybieniu terminowi o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie z powodów przytoczonych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i dodał, iż E.P. wielokrotnie odbierała korespondencję kierowaną do skarżącej na adres jej zamieszkania tj. S., ul. P. 6 jako "dorosły domownik" i faktu tego skarżąca nie kwestionowała w toku postępowania prowadzonego przez organ I instancji, jak i przez organ odwoławczy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, a kwestią sporną między stronami jest prawidłowość doręczenia decyzji Wójta Gminy W. z dnia (...) grudnia 2004r. (nr ...). W ocenie SKO miało miejsce doręczenie zastępcze i było ono skuteczne. Odbioru decyzji dokonała w dniu (...) grudnia 2004r. E.P. – siostra podatniczki. Skarżąca kwestionuje powyższe stanowisko zarzucając, iż siostra E.P. "nie zamieszkuje z nią, ani nie jest osobą, o której mowa w § 2 art. 148 Ordynacji podatkowej, jak również nie odebrała korespondencji w miejscu zamieszkania skarżącej".
Doręczenie zastępcze polega na dostarczeniu pisma do rąk osoby innej niż adresat i zastosowanie może mieć zarówno w przypadku nieobecności adresata pisma w domu, jak i odbioru pisma z urzędu pocztowego oddawczego. Osobą taką może być – stosownie do treści art. 149 Ordynacji podatkowej – m.in. pełnoletni domownik, gdy potwierdzi odbiór pisma i zobowiąże się do oddania pisma adresatowi, którego aktualnie nie ma w domu.
Na "potwierdzeniu odbioru" – strona pierwsza (k.70) odbiór decyzji z dnia (...) grudnia 2004r. (nr ...) potwierdziła E.P. posługująca się pieczątką Przedsiębiorstwo S. Spółka z o.o. (dalsza część odcisku pieczątki nieczytelna). W dalszej części potwierdzenia odbioru – strona druga – zakreślono pkt 1 lit. c, co oznacza, iż pismo doręczono z powodu nieobecności adresata – "dorosłemu domownikowi" i dopiero E.P. – siostrze. Równocześnie w pkt 2 uzupełniono ppkt c "w Urzędzie Pocztowym w S." oraz podkreślono "o czym umieszczono zawiadomienie na drzwiach mieszkania adresata". Poniżej odciśnięto pieczątkę i potwierdzono podpisem doręczyciela, iż w dniu 21 grudniu 2004r. nie zostano adresata w domu.
Z powyższych ustaleń wynika, iż w dniu 21 grudnia 2004r. nie zastano adresatki w domu, w związku z czy pismo pozostawiono w Urzędzie Pocztowym w S. Odbiór tego pisma w dniu następnym tj. 22 grudnia 2004r., a zatem w Urzędzie Pocztowym w S. potwierdziła jej siostra E.P.. Doręczenie takie tj. doręczenie zastępcze dokonane w urzędzie pocztowym oddawczym mogłoby być skuteczne, gdyby E.P. była pełnoletnim domownikiem podatniczki, a zatem gdyby z nią zamieszkiwała w tym samym mieszkaniu i prowadziła wspólne gospodarstwo domowe i oczywiście zobowiązała się oddać pismo adresatce. Okoliczności tych nie można jednak wyjaśnić w oparciu o akta sprawy, a co więcej z przedłożonego wraz ze skargą "poświadczenia zameldowania" wydanego w dniu 14 kwietnia 2005r. przez Urząd Gminy w W. wynika, że E.P. zamieszkuje w K. od dnia 5 maja 1992r.
Przesłanki doręczenia zastępczego – o których mowa w art. 149 Ordynacji podatkowej – musza być starannie orzeczone, a w przypadkach wątpliwych winny być stwierdzone w postępowaniu dowodowym z wykorzystaniem wszystkich dostępnych środków dowodowych.
Wobec braku w aktach sprawy dowodu na to, iż doręczenie zastępcze było skuteczne Sąd – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270) uchylił zaskarżone postanowienie w celu wyjaśnienia powyższych kwestii.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło