I SA/Rz 230/16

PostanowienieWSA w Rzeszowie2016-04-18

Skład orzekający: Jacek Boratyn

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółce prawa handlowego, której kapitał zakładowy znacznie przewyższa koszt wpisu od skargi, można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych), mimo że wykazuje ona stratę z działalności i posiada zadłużenie?
Ratio decidendi
Spółce prawa handlowego, która nie realizuje celów o szczególnej doniosłości społecznej, nie można przyznać prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych), nawet jeśli wykaże brak środków na pokrycie tych kosztów. Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej pozostawione jest uznaniu sądu, który powinien wziąć pod uwagę nie tylko sytuację majątkową, ale także cel funkcjonowania podmiotu w obrocie prawnym oraz zasadność udzielenia wsparcia ze środków publicznych.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka z o.o. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie dotyczącej odmowy rozłożenia na raty zaległości podatkowych. Spółka wykazała wysoki kapitał zakładowy, stratę z działalności za poprzedni rok, zerowy stan konta, wysokie zobowiązania oraz sparaliżowaną działalność na skutek postępowań egzekucyjnych. Wpis od skargi wynosił 500 zł.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania skarżącej prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2016 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku "A" sp. z o.o., z siedzibą w R., o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) stycznia 2016, nr (...), w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zaległości podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za II, III i IV kwartał 2013 r. oraz I kwartał 2014 r. - postanawia – odmówić przyznania skarżącej prawa pomocy. Skarżąca wystąpiła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego przez nią, na urzędowym formularzu PPPr, oświadczenia o stanie majątkowym wynika, że kapitał zakładowy spółki wynosi 2 236 000 zł, a wartość jej środków trwałych 0 zł. Za ubiegły rok obrotowy (2015) spółka odnotowała stratę w wysokości 2 972,18 zł, natomiast stan konta spółki, wynosi 0 zł. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podkreśliła, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych jakie wiążą się z przedmiotową sprawą, gdyż od kilku lat ponosi wyłącznie stratę z prowadzonej działalności. Oprócz tego dodała, że jej bieżąca działalność jest całkowicie sparaliżowana, na skutek zajęć wierzytelności, w ramach prowadzonych w stosunku do niej postępowań egzekucyjnych. Ze złożonego oświadczenia wynika także, że wartość zaciągniętych przez skarżącą zobowiązań wynosi 12 697 369,80 zł. Wpis od skargi wynosi 500 zł. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2, ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, w zakresie częściowym, może nastąpić, gdy wykaże ona że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Jakkolwiek warunkiem sine qua non przyznania osobie prawnej prawa pomocy jest wykazanie przez nią braku środków na pokrycie określonych kosztów postępowania, to przyznanie tego prawa pozostawione zostało jednak, z woli ustawodawcy, uznaniu sądu, lub referendarza rozpoznającego taki wniosek. Jak bowiem wynika z przytoczonej wyżej regulacji art. 246 § 2 P.p.s.a., samo wykazanie przez osobę prawną tego, że nie posiada środków na opłacenia określonych kosztów postępowania, nie rodzi po jej stronie swoistego rodzaju roszczenia o przyznanie jej tego typu ulgi. Świadczy o tym fakt, że w powołanym przepisie użyte zostało sformułowanie "prawo pomocy może być przyznane". Tak więc rozpoznając wniosek tej kategorii podmiotów o przyznanie wsparcia ze środków publicznych, niezależnie od ich sytuacji majątkowej oraz wysokości dochodów, należy wziąć pod uwagę także konieczność i zasadność przyznania tego prawa, w świetle takich okoliczności jak jego charakter i struktura oraz cel powołania i funkcjonowania w obrocie prawnym. W niniejszym przypadku z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy wystąpiła osoba prawna – spółka prawa handlowego, o kapitale zakładowym wielokrotnie przewyższającym wysokość, stosunkowo niewysokiego, wpisu od skargi, której celem działania jako przedsiębiorcy jest pomnażanie majątku jej udziałowców. Jest to więc podmiot, który nie został powołany w celu realizacji celów o szczególnej doniosłości i użyteczności społecznej. Brak jest więc podstaw do jego szczególnego traktowania, w porównaniu do innych podmiotów tego rodzaju. Zauważyć też należy, że w niniejszym przypadku mamy do czynienie ze spółka z o.o., której jedynym udziałowcem jest osoba pełniąca jednocześnie funkcję prezesa jej zarządu. Tak więc w sensie ekonomicznym to właśnie ta osoba jest właścicielem spółki i to jej interesy spółka realizuje. Skoro więc, z woli tej osoby, spółka funkcjonuje w obrocie prawnym, a jej działalność nie generuje dostatecznych dochodów na pokrycie kosztów funkcjonowania, to właśnie ona winna dostarczyć spółce środków koniecznych do uzupełnienia tego niedoboru. Przyznanie skarżącej prawa pomocy oznaczałoby natomiast udzielenie jej wsparcia ze środków publicznych, co w praktyce równałoby się przerzuceniu części kosztów związanych z funkcjonowaniem spółki na podatników. Trudno zaś znaleźć racjonalne i przekonujące uzasadnienie dla takiego działania, gdyż skarżąca nie realizuje celów społecznie użytecznych. Niezależnie od powyższego dodać należy, że argumentem za zasadnością wniosku nie może być również podawana w oświadczeniu wysokość straty za ostatnie lata, gdyż strata w rozumieniu przepisów podatkowych nie oznacza rzeczywistego wyniku finansowego. Stanowi ona bowiem jedynie różnicę pomiędzy wielkością przychodów, a kosztami ich uzyskania, które obejmują między innymi wartości poczynionych inwestycji oraz dokonanych odpisów amortyzacyjnych. Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło