I SA/Rz 230/16

PostanowienieWSA w Rzeszowie2016-09-02

Skład orzekający: Jacek Boratyn

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wszczęcie kolejnych postępowań egzekucyjnych wobec spółki stanowi nową okoliczność uzasadniającą zmianę prawomocnego postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Wszczęcie kolejnych postępowań egzekucyjnych wobec spółki nie stanowi nowej okoliczności uzasadniającej zmianę prawomocnego postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli podstawą pierwotnej odmowy było stwierdzenie, że spółka jako przedsiębiorca, którego udziały należą do jednej osoby, nie może liczyć na wsparcie ze środków publicznych, a w razie trudności powinna zwrócić się do tej osoby. Okoliczności te pozostają aktualne.
Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o zmianę postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Pierwotnie odmowa została uzasadniona brakiem podstaw do szczególnego traktowania przedsiębiorcy, którego jedynym udziałowcem jest osoba fizyczna. Spółka argumentowała, że nową okolicznością uzasadniającą zmianę postanowienia jest wszczęcie wobec niej kolejnych postępowań egzekucyjnych. Postanowienie referendarza zostało utrzymane w mocy przez Sąd.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono zmiany postanowienia referendarza sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 2 września 2016 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku "A" sp. z o.o., z siedzibą w R., o zmianę postanowienia referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie, z dnia 18 kwietnia 2016 r., sygn. I SA/Rz 230/16, w przedmiocie odmowy przyznania spółce prawa pomocy, poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi "A" sp. z o.o., z siedzibą w R., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) stycznia 2016, nr (...), w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zaległości podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za II, III i IV kwartał 2013 r. oraz I kwartał 2014 r. - postanawia – odmówić zmiany postanowienia. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie, postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2016 r., sygn. I SA/Rz 230/16, odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy, w zakresie zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy, postanowieniem Sądu z dnia 19 maja 2016 r., sygn. I SA/Rz 230/16. Powodem negatywnego załatwienia przez referendarza jej wniosku było stwierdzenie braku podstaw do szczególnego traktowania spółki, w stosunku do pozostałych przedsiębiorców. Celem działania tej kategorii podmiotów jest bowiem pomnażanie majątku udziałowców, dlatego trudno jest znaleźć powody do ich specjalnego traktowania, poprzez udzielanie wsparcia ze środków publicznych. Rozpoznający wniosek podkreślił też, że jedynym udziałowcem skarżącej jest osoba fizyczna, pełniąca jedocześnie funkcję prezesa jej zarządu. Tak więc, w sensie ekonomicznym, cała spółka stanowi jej własność, a w tej sytuacji, skoro jej decyzją skarżąca nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, to w przypadku trudności, to właśnie ta osoba powinna dostarczyć skarżącej brakujących jej środków. Występując z wnioskiem o zmianę postanowienia referendarza, w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy, skarżąca złożyła niemalże identyczne jak poprzednio oświadczenie. Dodała jedynie, że zostały wszczęte wobec niej kolejne postepowania egzekucyjne, co jej zdaniem stanowi nową okoliczność, przemawiającą za zmianą postanowienia z 18 kwietnia 2016 r. Zgodnie z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, zwanej dalej: P.p.s.a.) postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. W myśl natomiast art. 167 a § 1 P.p.s.a., do zarządzeń oraz postanowień referendarza sądowego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące zarządzeń przewodniczącego oraz postanowień sądu, tak więc możliwość zastosowania art. 165 P.p.s.a. leży również w zakresie kompetencji referendarza. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o zmianę prawomocnego postanowienia referendarza sądowego z dnia 18 kwietnia 2016 r., którym odmówiono jej przyznania prawa pomocy, jednakże, jak stanowi art. 165 P.p.s.a., zmiana ta możliwa jest wyłącznie w następstwie zmiany okoliczności, które towarzyszyły wydaniu postanowienia. Mając na względzie powyższe stwierdzić należy, że taka zmiana okoliczności w niniejszym przypadku nie nastąpiła. Ocena taka wynika przede wszystkim z tego, że podstawą odmowy przyznania skarżącej prawa pomocy było stwierdzenie, że jako przedsiębiorca, którego wszystkie udziały należą do jednej osoby, pełniącej w dodatku funkcję prezesa jej zarządu, nie może ona liczyć na wsparcie ze środków publicznych, a w razie kłopotów, w pierwszej kolejności winna zwrócić się do tej właśnie osoby. W tym stanie rzeczy nic nie uległo zmianie. Okoliczności te są nadal aktualne, a fakt wszczęcia wobec skarżącej kolejnych postępowań egzekucji pozostaje bez wpływu na taką ocenę. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 165, w zw. z art. 167 a § 1 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło