I SA/Rz 231/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie - Grzegorz Panek po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi W. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] grudnia 2008r. [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec 2004r. - p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy Skarżący W. M. w złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku podał, iż nie ma możliwości uiszczenia kosztów sądowych ponieważ uzyskuje niewielkie dochody z tytułu prac dorywczych w wysokości 200zł miesięcznie. W 2008r. osiągnął dochód w wysokości 2.950zł. Referendarz sądowy, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - powoływanej dalej w skrócie jako p.p.s.a.), wezwaniem z dnia 14 kwietnia 2009r. wezwał do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez podanie czy skarżący jest zarejerstrowany jako bezrobotny i pobiera z tego tytułu zasiłek dla bezrobotnych, podanie i udokumentowanie wysokości wydatków związanych z kosztami codziennego utrzymania (energia elektryczna, gaz, telefony, wyżywienie itp.), informacji o ewentualnych dodatkach, zapomogach, pomocy w utrzymaniu od osób trzecich itp. i przedłożenia dokumentów wskazujących na trudną sytuację materialną jeśli takowe są w posiadaniu skarżącego, tytułu prawnego do zajmowanego lokalu (mieszkania), wysokości dochodów uzyskiwanych przez rodziców skarżącego jeżeli prowadzi on z nimi wspólne gospodarstwo domowe oraz do złożenia wyciągów lub wykazów z wszystkich posiadanych rachunków bankowych za okres trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku. W odpowiedzi na to wezwanie skarżący podał, iż mieszka w mieszkaniu stanowiącym własność jego babci C. M., które to mieszkanie zostało mu użyczone wraz z wyposażeniem. Babcia pokrywa wszelkie koszty związane z jego codziennym utrzymaniem. Skarżący oświadczył także, iż nie posiada żadnych rachunków bankowych oraz cennych przedmiotów i oszczędności. Nie korzysta z pomocy osób trzecich, nie otrzymuje zasiłków i zapomóg. Od dnia 22 kwietnia 2009r. jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna, nie posiada prawa do zasiłku. Na poparcie przytoczonych przez siebie okoliczności skarżący przedłożył zaświadczenie PUP w P. z dnia 22 kwietnia 2009r., oświadczenie C. M. z dnia 21 kwietnia 2009r. oraz umowę użyczenia lokalu mieszkalnego z dnia 1 stycznia 2004r. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Intencją skarżącego było uzyskanie w rozpoznawanej sprawie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Rozstrzygnięcie wniosku sprowadzało się więc do zbadania, czy spełniona została przesłanka wynikająca z treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie bowiem do jego brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym - obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w tym opłat i wydatków (art. 245 § 3 p.p.s.a.) - uzależnione jest od wykazania przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Badanie, czy w danym przypadku spełnione zostały przesłanki przyznania prawa pomocy następuje w oparciu o oświadczenie złożone na stosownym formularzu. Składane oświadczenie zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne" (art. 252 § 1 p.p.s.a.), a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem Sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący. W takim bowiem znaczeniu pojawiło się w tym przepisie sformułowanie "wykazać", które oznacza udowodnić, przedstawić coś w sposób przekonywający; pokazać, unaocznić (por. Słownik języka polskiego pod red. naukową prof. dr Mieczysława Szymczaka, tom III, Wydawnictwo Naukowe PWN Sp. z o.o. Warszawa 1978, wydanie IX 1994 r.). Innymi słowy, na skutek wskazanych przez stronę wnioskującą dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Trzeba w tym miejscu podkreślić, iż przy ocenie spełnienia przesłanek prawa pomocy należy brać pod uwagę nie tylko wysokość osiąganych dochodów czy też wartość majątku przedstawioną przez stronę, ale także jej możliwości zaspokojenia potrzeb koniecznych przy wykorzystaniu potencjału dochodowego związanego między innymi z cechami osobistymi do których można zaliczyć np. zdolność wykonywania pracy zarobkowej. Od strony należy wymagać przynajmniej minimalnej zapobiegliwości w podejmowaniu działań zarobkowych. Niewykorzystanie istniejącego obiektywnie potencjału może być usprawiedliwione ważnymi powodami, które strona powinna wykazać w toku postępowania rozpoznawczego. Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy należy zauważyć, iż z nadesłanego przez skarżącego formularza oraz oświadczenia i dodatkowych dokumentów wyłania się obraz osoby, która uzyskując niewielkie dochody z tytułu dorywczych prac, egzystuje przede wszystkim dzięki pomocy babci która pokrywa koszty jego utrzymania (energia elektryczna, gaz, telefon, woda itp.), a która - mimo bardzo trudnej, jak podnosi, sytuacji - nie korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej. Sam skarżący, co podkreślić należy przede wszystkim, nie podejmuje stałego zatrudnienia mimo, iż z naprowadzonych przez niego okoliczności nie wynika jakoby był osobą niezdolną z jakichkolwiek powodów do jego podjęcia. Aktywnie zaczął poszukiwać stałej pracy i zarejestrował się jako bezrobotny dopiero po wezwaniu referendarza sądowego w dniu 22 kwietnia 2009r. Nie wykazał on także stosowną argumentacją, iż podejmował jakiekolwiek próby zmiany swojej sytuacji, podejmując próbę podjęcia pracy czy choćby jej poszukując, co pozwoliłoby mu bez wątpienia na poprawę zdolności finansowej i osiągnięcie choćby minimalnych stałych dochodów. Mając na uwadze przedstawione okoliczności referendarz sądowy na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.