I SA/Rz 231/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.S. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2011 r. Nr [...] w przedmiocie nadpłaty w podatku rolnym za 2010 r. - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi kwocie 100 zł, na decyzję opisaną w sentencji niniejszego postanowienia, J.S. (dalej: skarżący) zwrócił się pismem z dnia 14 maja 2011 r. o zwolnienie od opłaty sądowej. W złożonym na wezwanie referendarza sądowego urzędowym formularzu PPF wskazał, że wnioskuje o prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podał, że pobiera rentę w kwocie 1373,24 zł brutto, ponosi stałe wydatki na lekarstwa w kwocie 270 zł, pozostałe opłaty, w tym podatki, zakupy środków czystości, żywności oraz spłata pożyczki pochłaniają 1264 zł miesięcznie. Dodał, że dom wymaga remontu po powodzi z 2010 r. Żona z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe pozostaje na jego wyłącznym utrzymaniu; organ emerytalny odmówił jej prawa do emerytury. Oświadczył także, że posiada dom o pow. 123 m², mieszkanie o pow. 98 m², nieruchomość rolną o pow. 1,69 ha z gruntami V i VI klasy, nie posiada natomiast żadnych rzeczy wartościowych ani oszczędności pieniężnych, natomiast jest zadłużony (rata pożyczki wynosi 716,34 zł). Skarżący wezwany do uzupełnienia danych zawartych we wniosku podał, że utrzymanie rodziny i samochodu wynosi miesięcznie 900 zł, dodać należy do tego jeszcze koszty leczenia. Jego żona w lipcu 2011 r. osiągnie wiek emerytalny i tym samym powstanie możliwość pobierania świadczenia emerytalnego. Skarżący dołączył zaświadczenie, że nie korzysta z żadnych płatności realizowanych przez ARiMR oraz że nie korzysta z pomocy ośrodka pomocy społecznej. Udokumentował wysokość pobieranego świadczenia rentowego (stan na marzec 2010 r.), załączył kserokopie planu spłaty dwóch kredytów, orzeczenia o stopniu niepełnosprawności (umiarkowany), skierowania na zabiegi fizjoterapeutyczne, faktur za usługi komunalne (57,51 zł, 101,10 zł i 25,25 zł). Nie przedłożył natomiast zeznania podatkowego, ponieważ jak wyjaśnił jedyny egzemplarz złożył do urzędu skarbowego, a koszt zaświadczenia (40 zł) do dla niego realne koszty utrzymania ("pieniądze na chleb"). Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ – zwanej dalej P.p.s.a.- przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar dowodu spoczywa na stronie składającej taki wniosek i dlatego zwrócono się do wnioskodawcy o wyjaśnienia, które pozwoliłyby na poznanie jego sytuacji i podjęcie rozstrzygnięcia. Takie wnikliwe badanie znajduje swoje usprawiedliwione podstawy, bowiem środki pochodzące na pokrywanie kosztów pomocy prawnej przyznawanej w ramach instytucji prawa pomocy są środkami publicznymi, a zatem ich rozdysponowanie podlega pewnych ścisłym regułom. Rozpoznający wniosek referendarz sądowy zwrócił się do skarżącego o podanie informacji o sytuacji materialnej i życiowej oraz o przedłożenie dokumentów wymienionych w przedmiotowym wezwaniu. Wyjaśnienia skarżącego odnośnie kwot związanych z wydatkami na utrzymanie budzą poważne wątpliwości co do prawdziwości złożonego oświadczenia. Na podstawie tych wyjaśnień oraz z przedłożonych dokumentów wynika, że skarżący wydatkuje więcej środków pieniężnych niż wynosi jego miesięczny dochód: codzienne utrzymanie wraz z kosztami eksploatacji samochodu (Fiat 126 p z 1979 r.) – 900 zł, koszty lekarstw – 270 zł, spłata raty kredytu w kwocie 752,33 zł (za luty 2011 r.), kredytu zaciągniętego 11 stycznia 2011 r. – raty po ok. 500 zł, a dodatkowo na przedłożonym wydruku za okres od 1lipca do 31 grudnia 2011 r. dot. kredytu obrotowego widnieje napisana odręcznie informacja, że do spłaty pozostało 800 zł. Wymienione zobowiązania przekraczają kwotowo zadeklarowane dochody. W takiej sytuacji trudno dać wiarę oświadczeniu skarżącego, że jego rodzina (skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, która nie osiąga jakichkolwiek dochodów) utrzymuje się wyłącznie ze świadczenia rentowego skarżącego. Zatem dochody gospodarstwa domowego skarżącego są wyższe od deklarowanych. Przypuszczenie to można oprzeć również na tym, że skarżący wielokrotnie ubiegając się o prawo pomocy, każdorazowo był wzywany o przedłożenie zeznania podatkowego (alternatywnie zaświadczenia z urzędu skarbowego) swojego i żony (lub wspólnego) i nigdy takowego nie przedłożył. Dodać w tym miejscu należy, że w jednej ze spraw o sygn. II SA/Rz 293/08 uczestniczka postępowania nadesłała pismo, w którym przedstawiła sytuację finansową skarżącego zgoła odmiennie, podając, że żona skarżącego prowadzi działalność gospodarczą- "A" s.c. H.S. J.S., syn skarżącego L.S. z rodziną zamieszkuje z rodzicami i prowadzi firmę "B" (również odnotowano wpływ skargi od takiego podmiotu). W sprawach o przyznanie prawa pomocy, weryfikacji oświadczeń wnioskodawcy zawartych w formularzu i dodatkowym oświadczeniu, dokonywać należy z uwzględnieniem zasad logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego, informacji znanych z urzędu, a także wniosków wyprowadzonych z analizy materiału zebranego w aktach. W rozpoznawanej sprawie przedłożone dokumenty przeczą złożonemu przez skarżącego oświadczeniu. W takiej sytuacji skarżącemu należało odmówić zastosowania instytucji prawa pomocy, ponieważ brak ku temu ustawowych przesłanek. Mając na względzie przytoczone okoliczności, na postawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.