I SA/Rz 231/18

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Andrzej Tokarz po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku JP – Syndyka Masy Upadłości U. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi JP – Syndyka Masy Upadłości U. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w z dnia [.] stycznia 2018 r. nr [.] w przedmiocie długu celnego - p o s t a n a w i a - I. przyznać JP – Syndykowi Masy Upadłości U. prawo pomocy poprzez zwolnienie od opłat sądowych w 1/2 (słownie: jednej drugiej) części, II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Występując ze skargą na opisaną w sentencji decyzję JP - Syndyk Masy Upadłości U. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym na urzędowym formularzu PPPr i skardze oświadczeniu podał, że Spółka od października 2017 r. znajduje się w stanie upadłości, co samo w sobie świadczy o złym stanie finansów masy upadłości. Podstawą ogłoszenia upadłości jest bowiem stan niewypłacalności, a celem postępowania upadłościowego spłata wierzycieli. Z udziałem Spółki, a obecnie Syndyka, toczy się wiele postępowań w różnych sądach i przed organami administracji skarbowej. Przez około 2 miesiące od ogłoszenia upadłości doręczono mu około 340 decyzji administracyjnych pierwszej instancji, dotyczących należności celno-podatkowych, przy czym nie ma pełnej wiedzy na temat liczby toczących się postępowań, ale przewidywana, według informacji uzyskanych od organów podatkowych, przekracza tysiąc. Przed WSA w Rzeszowie w listopadzie i grudniu 2017 r. zakończono postępowania w 46 sprawach. Wartość opłat sądowych we wszystkich szacuje na około milion złotych, którym nie dysponuje. Według bilansu sporządzonego dla celów postępowania upadłościowego na dzień 29 października 2017 r. strata w działalności Spółki wynosiła 438 193,22 zł. Stan rachunku bankowego wynosi około 50 000 zł, wartość kapitału zakładowego 500 000 zł. Syndyk posiada też środki zdeponowane u notariusza. W niniejszej sprawie reprezentowany jest przez zawodowego pełnomocnika, adwokata. Wartość przedmiotu zaskarżenia Przewodniczący Wydziału I ustalił na kwotę 26.624 zł. Wpis od skargi winien wynieść 799 zł. Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) zwanej dalej: "Ppsa", osobie prawnej prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W ocenie referendarza sądowego przesłanki te Syndyk wykazał tylko w części, a uwzględnienie wniosku wymagało wzięcia pod rozwagę również innych spraw toczących się z jego udziałem przez tut. Sądem, choć we wniosku nie przeprowadzono szczegółowej analizy ekonomicznej w tym zakresie. Mając to na uwadze postanowiłem w niniejszej sprawie zwolnić go od opłat sądowych w ½ części (w połowie) uznając, że stan posiadanych środków pieniężnych oraz ciężary fiskalne w innych sprawach sądowoadministracyjnych umożliwiają Syndykowi częściowe zadośćuczynienie wymaganiu określonemu w art. 199 Ppsa, tj. pokrywania kosztów postępowania związanych z udziałem w nim danej strony. Nie ulega wątpliwości, że Spółka postawiona została w stan upadłości. Wbrew jednak stanowisku Syndyka stan niewypłacalności nie oznacza braku jakichkolwiek środków albo majątku, a ogłoszenie upadłości – w świetle art. 13 ust. 1 i art. 361 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 2344), oznaczać wręcz musi, że majątek niewypłacalnego dłużnika wystarcza na więcej aniżeli tylko zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego; do takiej oceny musiał dojść Sąd Rejonowy [....] w [...] X Wydział Gospodarczy ogłaszając w dniu 30 października 2017 r. upadłość Spółki. Majątek Spółki musiał posiadać wymierną wartość, która pozwala na poniesienie także innych wydatków aniżeli koszty postępowania upadłościowego. Postępowanie to toczy się już zresztą 5 miesięcy, a więc można przypuszczać, że nie istnieją negatywne przesłanki ekonomiczne wyłączające dalszą jego dopuszczalność. W takich okolicznościach chcąc uzyskać pełne zwolnienie od kosztów sądowych Syndyk winien przedstawić sytuację materialną i zdolności płatnicze masy upadłości, które w obiektywny sposób wykazałyby, że stan posiadanych zasobów uniemożliwia poniesienie kosztów postępowania związanych z udziałem w nim. Tymczasem Syndyk deklaruje posiadanie na rachunku bankowym środków w kwocie 50.000 zł, które pozwalają na poniesienie kosztów niniejszego postępowania. Mając jednak na uwadze, że Syndyk jest uczestnikiem także wielu innych spraw przed tut. Sądem i w niektórych reguluje już opłaty sądowe w różnej wysokości, aby nie zniweczyć tak celów samego postępowania upadłościowego i zarazem zapewnić mu dostęp do sądu, postanowiłem uwzględnić wniosek w części, o czym orzekłem na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 i 4 oraz art. 258 § 2 pkt 7 Ppsa. Uiszczenie pełnych kosztów w takich okolicznościach mogłoby odbyć się bowiem z uszczerbkiem dla tych procesów, w tym wierzycieli upadłego, wśród których jest również Skarb Państwa. W pozostałym zakresie wniosek podlegał oddaleniu. Syndyk nie przedstawił bowiem jakiegokolwiek zestawienia swoich zobowiązań, które uzasadniałyby odmienną ocenę od wyrażonej wyżej. Koszty postępowania sądowego należy zaś traktować na równi z innymi wydatkami ponoszonymi przez niego w toku postępowania upadłościowego i z tej m.in. przyczyny upadły nie korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych. Regulacji takich nie przewiduje nie tylko Ppsa, ale także ustawa - Prawo upadłościowe. Wydatek na ten cel można natomiast zaliczyć do kosztów postępowania upadłościowego na mocy art. 230 ust. 2 Prawa upadłościowego. Jeżeli chodzi zaś o deklarowaną liczbę spraw prowadzonych przez organy administracji skarbowej z udziałem upadłej Spółki, to nie przekłada się ona wymiernie na aktualne obciążenia fiskalne masy upadłości zwłaszcza, że są to decyzje wydane w pierwszej instancji. Jeżeli zajdzie konieczność wniesienia w tamtych sprawach skarg do sądu administracyjnego, Syndyk rozważy wówczas potrzebę wystąpienia z należycie uzasadnionym wnioskiem o prawo pomocy.