I SA/Rz 232/11
PostanowienieWSA w Rzeszowie2012-01-17
Skład orzekający: Sędzia NSA Maria Serafin -Kosowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny może zmienić lub uchylić swoje prawomocne postanowienie w przedmiocie przyznania prawa pomocy, jeśli nie nastąpiła zmiana okoliczności sprawy?Ratio decidendi
Sąd administracyjny może uchylić lub zmienić swoje postanowienie niekończące postępowania, w tym postanowienie w przedmiocie prawa pomocy, tylko w przypadku zmiany okoliczności sprawy, nawet jeśli postanowienie jest prawomocne. Bez takiej zmiany, sąd nie może zmienić swojego poprzedniego rozstrzygnięcia, nawet jeśli uznałby je za błędne. W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał istotnej zmiany swojej sytuacji materialnej, która uzasadniałaby wzruszenie prawomocnego postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący J.S. złożył kolejny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych (prawo pomocy) po tym, jak jego poprzednie wnioski zostały prawomocnie oddalone. W uzasadnieniu podał swoją trudną sytuację materialną, w tym niską emeryturę, wydatki na leki, niepełnosprawność oraz skutki powodzi. Skarżący posiada dom, nieruchomość rolną i stary samochód, jest zadłużony i utrzymuje żonę. Sąd analizował, czy przedstawione przez skarżącego okoliczności stanowią zmianę uzasadniającą wzruszenie prawomocnego postanowienia.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił odmówić zmiany prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 4 sierpnia 2011 r. sygn.: I SA/Rz 232/11, oddalającego wniosek J.S. o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Serafin -Kosowska po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2012 r. w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym wniosku J.S. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2011 r. Nr [...] w przedmiocie nadpłaty w podatku rolnym za 2009 r. - postanawia odmówić zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 4 sierpnia 2011 r. sygn.: I SA/Rz 232/11, oddalającego wniosek J.S. o przyznanie prawa pomocy . WSA/post.1 - sentencja postanowienia
Sygn. I SA/Rz 232/11
UZASADNIENIE
J.S. (dalej: skarżący), po oddaleniu zażalenia Naczelnego Sądu Administracyjnego (postanowienie z dnia 17 listopada 2011r., sygn. II FZ 631/11) na postanowienie tut. Sądu odrzucające zażalenie skarżącego (postanowienie z dnia 29 sierpnia 2011 r., sygn. I SA/Rz 232/11) na postanowienie oddalające wniosek o przyznanie prawa pomocy (postanowienie z dnia 4 sierpnia 2011r., sygn. I SA/Rz 232/11), zwrócił się ponownie o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że pobiera emeryturę w kwocie 1360,73 zł brutto, na lekarstwa wydatkuje ok. 220-230 zł miesięcznie, jest niepełnosprawny. Pozostałą kwotę pochłaniają wydatki na "życie", środki czystości, rachunki, opłaty komunalne i niespodziewane awarie. Skarżący nadmienił, że dotknęła go wielka klęska – pięciokrotna powódź, niszcząc w 100% uprawy i nie otrzymał żadnej pomocy. Według oświadczenia skarżącego na jego majątek składa się dom o pow. 123 m², w tym pow. mieszkalna 98 m², nieruchomość rolna o pow. 1,68 ha (grunty V i VI klasy) i samochód osobowy Fiat 126p z 1979 roku. Innych wartościowych rzeczy oraz oszczędności skarżący nie posiada, podał natomiast, że jest zadłużony w banku oraz to, że na jego utrzymaniu pozostaje żona
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Wniosek o przyznanie prawa pomocy z daty 4 stycznia 2012 r. złożony przez skarżącego J.S. jest kolejnym już wnioskiem w tym przedmiocie w tej samej sprawie. Skoro poprzedni, o czym powyżej nadmieniono, został oddalony postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 4 sierpnia 2011 r., zaś wniesione zażalenia na to orzeczenie Sąd ten odrzucił, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na odrzucenie zażalenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, to tym samym postanowienie w kwestii prawa pomocy stało się prawomocne. Kolejny zatem wniosek skarżącego należało potraktować jako wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy.
Zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia wniosku skarżącego ma art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)- zwanej dalej P.p.s.a.
Zgodnie z tym przepisem postanowienia niekończące postępowania w sprawie – a do takiej kategorii należy zaliczyć postanowienia w przedmiocie prawa pomocy- mogą być uchylane lub zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Należy podkreślić, że bez zmiany okoliczności sprawy sąd nie może zmienić lub uchylić swego postanowienia, nawet gdyby doszedł do wniosku, że jego poprzednia ocena tych okoliczności była błędna (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 listopada 1970 r. , sygn. II CZ 139/70, OSPiKA 1971, nr 10, poz. 178). Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy", zgodnie z orzecznictwem i doktryną, należy rozumieć wszelkie zmiany w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i obowiązujących przepisach prawnych, które uzasadniają wydanie postanowienia odmiennej treści niż uprzednio wydane (por. T.Ereciński, w : T. Ereciński (red)., Komentarz..., s. 661). W przypadku sprawy dotyczącej prawa pomocy zmiana musiałaby być tego rodzaju, by przyznanie prawa pomocy stało się zasadne. Mogłoby się to stać tylko w przypadku zmiany polegającej na pogorszeniu się sytuacji materialnej strony, co wnioskodawca musiałby wykazać, zgodnie z regułami, jakimi rządzi się postępowanie w przedmiocie prawa pomocy.
W rozpoznawanej sprawie, skarżący nie wskazał na okoliczności, które mogłyby zostać ocenione w taki sposób, że uzasadniałyby wzruszenie prawomocnego postanowienia z dnia 4 sierpnia 2011 r. Z porównania wniosków złożonych na formularzach PPF z 27 maja 2011r. i 4 stycznia 2012 r. wynika, że zarówno stan majątkowy, jak też wysokość wydatków i dochodów skarżącego nie uległy zmianie. Nieznaczne różnice polegają jedynie na zadeklarowanej wysokości pobieranego świadczenia i wydatkach na leki. We wcześniejszym wniosku wskazano na kwoty 1373,24 zł (renta) i 270 zł (leki), podczas gdy obecnie są to kwoty odpowiednio 1360 zł i 220-230 zł.
Takie różnice należy ocenić jako pozostające bez wpływu na ocenę, czy w sprawie doszło do zmiany okoliczności powodujących zmianę stanowiska od tego, które Wojewódzki Sąd Administracyjny zajął w powoływanym już postanowieniu z dnia 4 sierpnia 2011 r. Argumentacja podnoszona przez skarżącego, a mająca przemawiać za przyznaniem mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, nie uległa żadnej zmianie i w dalszym ciągu skarżący powołuje się na wyjątkowe trudności finansowe, apelując o zrozumienie, pozostając jednocześnie biernym na dotychczasowe wezwania o wykazanie owej trudnej sytuacji np. przedstawienia dochodów jego gospodarstwa domowego (k.23). Okoliczności podnoszone przez skarżącego w ostatnim wniosku o przyznanie prawa pomocy zostały już wzięte pod uwagę poprzednio, a zatem nie doszło do zmiany sytuacji w sprawie, umożliwiającej uznanie, że obecnie skarżący wykazał się przesłankami z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 165 P.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło