I SA/Rz 236/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2013 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku J.D. o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za listopad 2005 r. - postanawia – 1. zwolnić skarżącą od wpisu od skargi w ½ części, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. J.D. złożyła wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości, bądź w części, co wynika z uzasadnienia wniosku. W oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem – W.D. oraz trojką dzieci, z których dwoje jest pełnoletnich. Jeżeli chodzi o wysokość uzyskiwanych dochodów to ze złożonego oświadczenia wynika, że mąż skarżącej, zatrudniony jest na podstawie umowy o pracę i zarabia 1 600 zł brutto miesięcznie, ona sama pobiera zaś zasiłek dla bezrobotnych, w wysokości 500 zł miesięcznie, natomiast córka, zatrudniona na ¼ etatu, osiąga z tego tytułu dochód w wysokości 400 zł brutto miesięcznie. W uzasadnieniu wniosku podkreślono ponadto, że skarżąca zainicjowała kilkadziesiąt postępowań przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie, w związku z czym została wezwana do uiszczenia wpisów od wniesionych skarg, których łączna wysokość przekracza 25 000 zł, a których to kosztów nie jest ona w stanie ponieść. Skarżąca wezwana do złożenia dodatkowego oświadczenia o stanie majątkowym podała między innymi (w oświadczeniu złożonym w sprawie I SA/Rz 233/13), że nie posiada kart kredytowych, miesięczne wydatki w jej gospodarstwie domowym na zakup żywności, leków, środków czystości i odzieży wynoszą około 1000 zł, nie korzysta z prywatnego telefonu, na zakup paliwa do samochodu wydaje miesięcznie około 100 zł. Dodała także, że jej córka M.D., będąca udziałowcem "A", w której posiada udziały o wartości 4 950 zł, jest osobą pełnoletnią i prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Ustosunkowując się do wezwania o złożenie oświadczenia odnośnie przeznaczenia środków uzyskanych ze zbycia udziałów w "B" sp. z o.o. (jak wynika z dokumentów źródłowych zalegających aktach w innych sprawach dotyczących skarżącej, ich wartość wynosiła 350 000 zł), skarżąca oświadczyła, że zostały one przeznaczone na zaspokojenie bieżących potrzeb rodziny i spłatę długów. Wraz z dodatkowym oświadczeniem o stanie majątkowym skarżąca przedłożyła między innymi kopię umowy najmu lokalu mieszkalnego, zgodnie z którą wynajmująca "C" sp. z o.o. oddała skarżącej w użytkowanie lokal mieszkalny o pow. 50 m 2, za czynsz miesięczny w wysokości 300 zł, w której to kwocie zawierają się wszelkie koszty eksploatacji, w tym koszty wszystkich mediów. Jak wynika z odpisów z KRS, prawie wszystkie udziały w "C" sp. z o.o. (7 932 udziałów o wartości 396 000 zł) należą do "A" sp. z .o.o., której jedynym udziałowcem jest córka skarżącej M.D., natomiast mąż skarżącej W.D. jest Prezesem zarządu "B" sp. z o.o., której kapitał zakładowy wynosi 1 500 000 zł. Wpis od skargi w przedmiotowej sprawie, zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 26 marca 2013 r., wynosi 2 000 zł. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na uwadze informacje wynikające ze złożonych przez skarżącą oświadczeń o stanie rodzinnym i majątkowym, załączonych do nich dokumentów źródłowych, a także informacji z KRS należy stwierdzić, że na ich podstawie nie sposób jest stwierdzić, że konieczność wyłożenia środków na pokrycie pełnych kosztów sądowych mogłaby pozbawić skarżącą środków utrzymania. Wynika to przede wszystkim z tego, że złożone przez nią oświadczenia są lakoniczne, niejasne i wzajemnie sprzeczne, a poszczególne, wynikające z nich okoliczności nielogiczne i przez to niewiarygodne. Przede wszystkim bowiem na wstępie należy zauważyć, że w oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu skarżąca podała, że córka pozostaje z nią we wspólnym gospodarstwie domowym, następnie zaś, wezwana do złożenia kopii zeznania podatkowego córki i określenia wartości jej udziałów w "A" stwierdziła, że jest ona osobą dorosłą, prowadząca samodzielne gospodarstwo domowe. W tej więc sytuacji trudno jest stwierdzić jak jest w rzeczywistości, jak również to, czym podyktowana była taka zmiana stanowiska, zaś wskazana niekonsekwencja w wyjaśnieniach rodzi uzasadnione wątpliwości co do ich wiarygodności. Jeżeli chodzi o sytuację materialną skarżącej to należy zaznaczyć, że zadeklarowała ona bardzo niskie dochody, w całości przeznaczane na zaspokojenie kosztów utrzymania, jednakże twierdzenia te rodzą liczne wątpliwości, trudno bowiem przyjąć bezkrytycznie, że mąż skarżącej, sprawując funkcje prezesa zarządu spółki z .o. o., o kapitale zakładowym 1 500 000 zł, pobiera wynagrodzenie w wysokości najniżej krajowej. Podobne uwagi można odnieść do twierdzeń skarżącej dotyczących przeznaczenia środków uzyskanych z tytułu sprzedaży udziałów w spółce, której jej mąż jest prezesem, wartych 350 000 zł, albowiem nie są one poparte żadnymi konkretnymi wyjaśnieniami, w szczególności tymi, dotyczącymi spłaty długów, a nie sposób jest przyjąć, że tak znaczne środki zostały przeznaczone na bieżące wydatki, jak to zasugerowano w oświadczeniu. Jeżeli chodzi o strukturę wydatków skarżącej, to nie sposób nie zauważyć, mając na uwadze warunki umowy najmu lokalu, że korzysta ona z tego lokalu na bardzo preferencyjnych warunkach, odbiegających znacznie od cen rynkowych do tego stopnia, że w istocie najem ten jest zbliżony do użyczenia lokalu, głównie z uwagi na to, że ustalony czynsz ryczałtowo obejmuje wszelkie opłaty za media, niezależnie od ich faktycznej wysokości. Pewnym wyjaśnieniem tego faktu może być wszakże to, że jedynym udziałowcem wynajmującej spółki jest inna spółka z o.o., w rzeczywistości należąca w całości do córki skarżącej, wymienionej w pierwotnie złożonym oświadczeniu, jako osoba pozostająca ze skarżącą we wspólnym gospodarstwie domowym. W tym więc kontekście konieczność zamieszkiwania w wynajętym mieszkaniu w żaden sposób nie może świadczyć o złej sytuacji materialnej skarżącej, zwłaszcza że wysokość czynszu najmu, zawierającego wszelkie opłaty związane z korzystaniem z lokalu, z uwagi na jego niemalże symboliczną wysokość, nie stanowi dla niej realnego obciążenia, ale raczej przemawia za tym, że w ten sposób uzyskuje ona swoistego rodzaju korzyść majątkową. Mając na uwadze powyższe okoliczności należy stwierdzić, że składając oświadczenia o swojej sytuacji majątkowej skarżąca starała się ukazać ją w jak najbardziej niekorzystnym świetle, dopasowując ją do sytuacji opisanej w dyspozycji art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., jednakże liczne wątpliwości i sprzeczności wynikające z tych oświadczeń, w konfrontacji z informacjami wynikającymi chociażby z KRS, nie pozwalają na bezkrytyczne przyjęcia tych twierdzeń. Nie sposób więc przyjąć, że skarżąca nie jest w stanie w jakimkolwiek stopniu partycypować w kosztach sądowych, związanych z niniejszą sprawą. Mając jednak na uwadze fakt, że J.D. jest stroną w kilkudziesięciu sprawach, zawisłych przed tut. Sądem, w których suma wpisów od skarg wynosi ponad 25 000 zł, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zwolniono ją od wpisu od skargi w ½ części, zgodnie z jej sugestią zawartą w uzasadnieniu wniosku, co do częściowego zwolnienia od kosztów, gdyż konieczność niemalże jednoczesnego poniesienia tej wysokości wydatków byłaby dla niej znacznym obciążeniem.