I SA/Rz 236/18

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Andrzej Tokarz po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku WB o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi WB na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w z dnia [.] lutego 2018 r. nr [.] w przedmiocie podatku od towarów i usług za marzec 2013 r. - p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy WB wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym oświadczeniu podał, że utrzymuje się z żoną z wynagrodzeń za pracę w kwotach 2150 zł i 1800 zł. Są współwłaścicielami domu jednorodzinnego o pow. 170 m2 i szacunkowej wartości 500 000 zł, działki rolnej o pow. 10 ar i szacunkowej wartości 30 000 zł, lokali handlowo-usługowych o pow. 270 m2 oraz 550 m2 i szacunkowej wartości wynoszącej odpowiednio 500 000 zł i 1 000 000 zł, dwóch samochodów: Nissan Murano z 2003 r. o wartości 20 000 zł i Audi Q5 z 2011 r. o wartości 50 000 zł. Na rachunku bankowym posiadają 15 000 zł oszczędności. W ocenie wnioskodawcy, ze względu na zobowiązania związane z prowadzoną działalnością i brak dochodu nie będzie w stanie ponieść kosztów opłaty od skargi. Odnośnie podatku VAT za 2012 r. wydanych zostało wobec jego osoby 10 decyzji, a łączny koszt ich zaskarżenia ma wynieść 5 000 zł. Wśród zobowiązań wymienił: kredyt (15 000 zł), zobowiązania podatkowe (150 000 zł), pozostałe zobowiązania związane z działalnością gospodarczą (50 000 zł). Wartość przedmiotu zaskarżenia Przewodniczący Wydziału I określił na 9 074 zł. Należny wpis od tej wartości wynieść powinien 363 zł. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) zwanej dalej: "Ppsa", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie referendarza sądowego przesłanek tych nie wykazano. Wnioskodawca z żoną mają zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, posiadają także stałe źródła dochodu; łącznie miesięcznie zadeklarowano z tego tytułu 3 950 zł, a ponadto oszczędności pieniężne w kwocie 15 000 zł. Już tylko to oznacza, że wnioskodawca posiada możliwość wygospodarowania środków na pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla swojego podstawowego utrzymania, a poniesienie kosztów niniejszego postępowania nie wpłynie w żaden negatywny sposób na codzienne bytowanie rodziny. Wpis od skargi ma wynieść 363 zł (ewentualne kolejne opłaty sądowe mogą wynieść: 182 zł tytułem wpisu od skargi kasacyjnej, 100 zł tytułem opłaty kancelaryjnej za wniosek o uzasadnienie wyroku oddalającego skargę, której nie pobiera się w przypadku wyroku uwzgledniającego skargę) i w całości znajduje pokrycie w posiadanych oszczędnościach. Ponadto rodzina posiada majątek o znacznej wartości (deklarowane składniki o wartości 2 100 000 zł), w tym dwa samochody, które trudno (zwłaszcza oba) uznać za służące zaspokajaniu podstawowych potrzeb bytowych mających na celu zapewnienie im minimum egzystencjalnego. Ich posiadanie świadczy raczej o pewnym stopniu zamożności, dobrej kondycji finansowej, a nie cierpieniu niedostatku. Jednoznacznym dowodem potwierdzającym tę ocenę jest nabycie w 2017 r. samochodu AUDI Q5 (dane dostępne w aktach sprawy – wykaz informacji o czynnościach majątkowych z 26 marca 2018 r., tom VI). Z danych CEIDG wynika ponadto, że wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą (z którą sprawa ma związek), wcześniej wraz z żoną na podstawie umowy spółki cywilnej, która stanowi dla niego, poza stosunkiem pracy, dodatkowe źródło dochodu (potwierdza to także materiał z akt sprawy - zestawienie dochodów za lata 2014-2017). Z akt tych wynika również, że w latach 2005-2016 był stroną wielu odnotowanych przez organy podatkowe czynności majątkowych o znacznej wartości, w tym darowizn. W razie więc niedostatku może, powołując się na art. 897 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2017 r. poz. 459), domagać się od obdarowanego, w granicach posiadanego wzbogacenia, dostarczenia środków utrzymania odpowiadającego usprawiedliwionym potrzebom albo wypełnienia ustawowego obowiązku alimentacyjnego. Wprawdzie nie wskazano w formularzu żadnych wydatków związanych z codziennym utrzymaniem, ale w świetle art. 255 Ppsa zbędne było wzywanie strony o takie dane, ponieważ zadeklarowane dochody i oszczędności okazały się wystarczające do oceny wniosku. W przedstawionych okolicznościach nie można wnioskodawcy uznać za osobę ubogą, której należałoby przyznać wsparcie ze środków publicznych, aby zapewnić mu dostęp do sądu. Ma obiektywną możliwość sprostania obowiązkowi wynikającemu z art. 199 Ppsa, bez uszczerbku dla podstawowego utrzymania, nawet przy uwzględnieniu pozostałych spraw z jego udziałem. Wartość kosztów sądowych we wszystkich sprawach z jego udziałem znajdzie pokrycie w posiadanych oszczędnościach, a przecież mają z żoną zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, uzyskują stały dochód i posiadają majątek znacznej wartości. Prawo pomocy nie służy zaś ochronie prywatnego majątku; można z niego skorzystać dopiero wtedy, gdy posiadane przez stronę środki okażą się niewystarczające do obrony swoich praw przed sądem (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 listopada 2015 r. I OZ 1455/15; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 Ppsa, postanowiłem odmówić przyznania wnioskodawcy prawa pomocy.