I SA/Rz 237/14
PostanowienieWSA w Rzeszowie2014-08-05
Skład orzekający: Sędzia WSA Tomasz Smoleń
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca spełnia przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, biorąc pod uwagę jej sytuację materialną i deklarowane wydatki?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy został oddalony, ponieważ skarżąca nie wykazała, że nie posiada środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Ustalono rozbieżności w deklarowanych dochodach, a także istnienie dodatkowych wpływów na konto oraz pomoc finansową od córki, co pozwala na partycypowanie w kosztach sądowych.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, powołując się na niską emeryturę i wysokie wydatki. W trakcie postępowania wyjaśniającego ujawniono rozbieżności w deklarowanych dochodach i wydatkach, a także dodatkowe wpływy na konto oraz pomoc finansową od córki. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, od czego skarżąca wniosła sprzeciw.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o prawo pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Smoleń po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2014r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.P. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie z jej skargi na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przyznania płatności w ramach wsparcia bezpośredniego na 2008 rok - postanawia – oddalić wniosek o prawo pomocy.
J.P. wezwana do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję opisaną w sentencji niniejszego postanowienia, zawnioskowała o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego, podając jako uzasadnienie, że utrzymuje się ze skromnej emerytury i brak jej wolnych środków finansowych.
Z danych zawartych we wniosku wynika, że skarżąca pobiera emeryturę w kwocie 1000 zł, mieszka sama, ponosi duże wydatki na leki i leczenie. Oświadczenie o stanie majątkowym zawiera informacje o posiadanym domu (110 m² na działce 0,09 ha) i braku przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro oraz jakichkolwiek zasobów pieniężnych w postaci oszczędności, papierów wartościowych. itp.
W ramach postępowania wyjaśniającego, prowadzonego na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - w skrócie zwanej dalej P.p.s.a.) skarżąca wyjaśniła, że jej koszty utrzymania wynoszą miesięcznie 1700 zł, w tym skarżąca przeznacza na: wyżywienie 600 zł, utrzymanie zwierząt (dwa psy i kozy) 200 zł, media ok. 200 zł, środki komunikacji 150 zł, telefon 50 zł, lekarstwa 100 zł, ratę kredytu 400 zł. Skarżąca dodała, że koszt jej leków wynosi w miesiącu ok. 1000 zł i wydatek ten finansuje mieszkająca za granicą córka. Grunty rolne zadeklarowane we wniosku o przyznanie płatności są własnością córki, a skarżąca posiada pełnomocnictwo do jej reprezentowania. Przedłożono także wyciąg bankowy za okres od 1.marca do 5 czerwca 2014r.
Na podstawie zebranego materiału dowodowego referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy skarżącej. Od tego rozstrzygnięcia skarżąca wniosła sprzeciw.
Na podstawie art. 260 P.p.s.a. postanowienie wydane przez referendarza sądowego traci moc wskutek wniesienia przez stronę sprzeciwu, który nie został przez sąd odrzucony. W takim przypadku sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Badając na posiedzeniu niejawnym, czy rozpoznawany wniosek o przyznanie prawa pomocy oparty jest na ustawowych przesłankach Sąd zważył, co następuje:
Prawo pomocy jest szczególną instytucją umiejscowioną w ustawie regulującej postępowanie przed sądami administracyjnymi, która ma na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego, tj. instytucją realizującą uprawnienia wynikające
z Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (art. 45 i art. 77ust. 2). Przepisy art. 246 § 1 P.p.s.a. przenoszą na stronę (wnioskodawcę) obowiązek wykazania, że nie ma środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym - pkt 1) albo, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym – pkt 2).
W rozpoznawanej sprawie przeprowadzone zostało postępowanie w celu ustalenia czy spełniona została dyspozycja wskazanego powyżej przepisu, pozwalająca na uwzględnienie wniosku skarżącej. Dokonane ustalenia na podstawie przede wszystkim wyjaśnień przedstawionych w trybie art. 255 P.p.s.a. są podstawą do uznania wniosku w całości za niezasadny. Zarówno we wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPF jak również w wyjaśnieniach nadesłanych na wezwanie skarżąca powinna była podawać rzeczywiste dane, polegające na faktach. Tymczasem konfrontacja danych zadeklarowanych w treści formularza i wyjaśnień skarżącej spowodowała, że oświadczenia wnioskodawczyni nie można uznać za wiarygodnego. Pojawiły się rozbieżności co do wysokości pobieranego świadczenia emerytalnego: zadeklarowano kwotę 1000 zł, z dokumentów wynika kwota 2.107,75 zł i tę ostatnią wzięto pod uwagę w rozważaniach nad przesłankami przyznania prawa pomocy. W zestawieniu z podanymi przez skarżącą wydatkami, brak jest podstaw do przyznania prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie. Poza wpływami z tytułu emerytury na rachunek skarżącej w okresie, który obejmował wyciąg z konta (od 1 marca do 5 czerwca 2014 r.) dokonywane były dodatkowe wpłaty; w dniu 7 kwietnia 2014 r. 1000 zł, w dniu 30 maja 2014 r. 657 zł. Zatem sytuacja skarżącej pozwalała jej na partycypowanie w kosztach postępowania sądowego bez jakiegokolwiek uszczerbku w utrzymaniu. Skarżącej pomaga córka, współfinansując jej leczenie. Córka jest także właścicielką gospodarstwa rolnego objętego wnioskiem o przyznanie płatności, skarżąca zaś posiada pełnomocnictwo do zarządu i administrowania, a także jego zbycia.
Należy dodać również, że skoro skarżąca nie wyszczególniła i nie uprawdopodobniła we wniosku wszystkich wydatków, co podnosi w sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego, to nie może spodziewać się ich uwzględnienia w związku z ubieganiem się o przyznanie prawa pomocy.
Mając powyższe na uwadze, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., postanowiono jak sentencji
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło