I SA/Rz 237/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Maria Serafin-Kosowska Sędziowie WSA Tomasz Smoleń / spr./ WSA Kazimierz Włoch Protokolant sekr. sąd. Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 listopada 2014r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2014r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - oddala skargę - Zaskarżoną decyzją Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa uchylił w całości zaskarżoną decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] o umorzeniu postępowania oraz umarzył w całości postępowanie w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego z wniosku J. P.( dalej: Skarżącej ). Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 138 § 1 pkt 2, art. 98 § 1 i 2, ar. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267)- dalej w skrócie K.p.a., oraz art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2008 r., Nr 98, poz. 634 ze zm.). Z uzasadnienia decyzji i akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 27 maja 2008 roku Skarżąca zwróciła się o przyznanie płatności na 2008 rok z tytułu jednolitej płatności obszarowej oraz płatności uzupełniającej do powierzchni grupy upraw podstawowych. W dniu 16 września 2008 r. Skarżącą wezwano do złożenia wyjaśnień z uwagi na nieprawidłowości dotyczące części zadeklarowanych działek ewidencyjnych. W odpowiedzi, Skarżąca zwróciła się "o oddalenie terminu weryfikacji jej sprawy" z uwagi na toczące się postępowanie karne. Postanowieniem z dnia 27 lutego 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na podstawie art. 98 § 1 K.p.a., wydał postanowienie o zawieszeniu postępowania, pouczając Skarżącą, że jeżeli w okresie 3 lat od daty zawieszenia postępowania nie zwróci się o jego podjęcie, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane. Powyższe postanowienie zostało Skarżącej doręczone w dniu 4 marca 2009 r. Z uwagi na bezskuteczny upływ wyżej wskazanego okresu, Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] umorzył postępowanie w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2008 rok. W ustawowo przewidzianym do tego terminie Skarżąca złożyła odwołanie, w którym wskazała, że sprawa karna, która była powodem zawieszenia postępowania, nie została rozpatrzona, a decyzja Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o umorzeniu postępowania jest bardzo krzywdząca, gdyż pozbawia ją dopłat. Uchylając zaskarżoną decyzję i ponownie umarzając postępowanie, Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w zwrócił uwagę, że organ I instancji nie podał materialnoprawnej podstawy wydania powyższej decyzji, powołując się jedynie na art. 104 oraz art. 98 § 2 K.p.a., podczas gdy prawidłową podstawę stanowił art. 105 § 1 oraz art. 98 § 2 K.p.a. Jednocześnie na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., umorzył w całości postępowanie. W skardze wniesionej do tutejszego Sądu Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji wskazując równocześnie Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restruktutyzacji i Modernizacji Rolnictwa jako osobę odpowiedzialną za nieuzasadnioną bezczynność w sprawie, przewlekłość Sądu Rejonowego jako instytucji odpowiedzialnej za opieszałość w sprawie, nieuzasadnioną obojętność i brak woli w załatwianiu spraw, brak współpracy z Agencją Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Biuro Powiatowe w celu wyjaśnienia i sprostowania niezgodności geodezyjnych w powierzchni działek, naruszenie zaskarżoną decyzją jej interesu prawnego oraz narażenie jej na rażącą stratę. W uzasadnieniu wskazała, że to Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa stwierdziła niezgodność w powierzchni gruntu w oparciu o ortofotomapę i pomiar GPS w związku z powyższym powinna była zwrócić się do starosty o wyjaśnienie tego problemu. Tymczasem to ona, samodzielnie podjęła się wyjaśnienia tych wątpliwości, również tocząca się sprawa karna miała wyjaśnić "gdzie znajdują się brakujące działki". "Wyrok" w tej sprawie otrzymała dopiero po wydaniu przez Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzji o umorzeniu postępowania, w związku z tym nie miała podstaw do złożenia wniosku o podjęcie postępowania. Zarzuca organom brak przeprowadzenia postępowania w terenie. Wskazuję, że nie otrzymała nie tylko dopłat za 2008 r., ale również za lata późniejsze, przez co poniosła znaczną szkodę. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty, jak w zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się do powołanych w skardze zarzutów wskazał, że Skarżąca nie występowała o przeprowadzenie kontroli na miejscu. Zwróciła się o zawieszenie postępowania, co organ zgodnie z żądaniem uczynił informując ją o tym, że w przypadku braku wniosku o podjęcie postępowania w przeciągu trzech lat od jego zawieszenia, postępowanie zostanie umorzone. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.)- dalej w skrócie: P.p.s.a., uwzględnienie skargi następuje w przypadku: a) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Dokonując kontroli decyzji w wyżej zakreślonych granicach Sąd nie znalazł podstaw do uchylenia decyzji. Przedmiotem sporu jest umorzenie postępowania administracyjnego z powodu upływu terminu trzech lat od dnia jego zawieszenia. Do zawieszenia postępowania może dojść z inicjatywy organu bądź też z inicjatywy strony. Art. 97 § 1 K.p.a. przewiduje obligatoryjne przesłanki zawieszenia postępowania, tj. sytuacje, których wystąpienie powoduje, że organ nie może kontynuować postępowania lecz musi je zawiesić. Ma to miejsce: 1) w razie śmierci strony lub jednej ze stron, jeżeli wezwanie spadkobierców zmarłej strony do udziału w postępowaniu nie jest możliwe i nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 30 § 5, a postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe (art. 105); 2) w razie śmierci przedstawiciela ustawowego strony; 3) w razie utraty przez stronę lub przez jej ustawowego przedstawiciela zdolności do czynności prawnych; 4) gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W tych sytuacjach organ obowiązany jest, nie czekając na wniosek strony, zawiesić postępowanie. Równocześnie organ administracji publicznej, który z przyczyny określonej w art. 97 § 1 pkt 1-3 zawiesił postępowanie wszczęte z urzędu, ma obowiązek podjęcia niezbędnych kroków w celu usunięcia przeszkody do dalszego prowadzenia postępowania. Tak samo postąpi organ w razie zawieszenia z tej samej przyczyny postępowania wszczętego na żądanie strony, jeżeli interes społeczny przemawia za załatwieniem sprawy– art. 99 K.p.a. Kodeks postępowania administracyjnego przewiduje również tzw. fakultatywne zawieszenie postępowania Zgodnie z art. 98 § 1 K.p.a. Organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte- jak było w niniejszej sprawie - a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz nie zagraża to interesowi społecznemu. Powyższy przepis opiera się na założeniu, że dysponentem postępowania wszczętego na żądanie zainteresowanego jest on sam. Jakkolwiek zawarte w tej regulacji sformułowanie: "może zawiesić postępowanie" oznacza, że spełnienie przesłanek nie pociąga automatycznie obowiązku zawieszenia postępowania, to nie upoważnia ono prowadzącego to postępowanie organu do dowolności w tym zakresie. W przypadku fakultatywnego zawieszenia postępowania, inaczej niż w przypadku obligatoryjnego, organ nie ma obowiązku podejmowania żadnych czynności zmierzających do podjęcia postępowania. Podjęcie postępowania zależy wyłącznie od woli strony, przy czym zgodnie z art. 97 § 2 strona ma na to 3 lata. Jeżeli w ciągu tego okresu nie zwróci się do organu o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane. W niniejszej sprawie organ zawiesił postępowanie na wyraźne żądanie strony. W dniu 19 września 2008 r. Skarżąca zwróciła się do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z "prośbą o oddalenie sprawy". W uzasadnieniu wskazała, że zwraca się o oddalenie terminu weryfikacji jej działek – z uwagi na toczące się postępowanie karne. Zawieszając postępowanie organ, jako podstawę prawną wskazał art. 98 § 1 i 101 K.p.a. uznając, że zostały spełnione przesłanki do zawieszenia postępowania na wniosek. W postanowieniu tym pouczył Skarżącą, że jeżeli w ciągu trzech lat od daty zawieszenia postępowania nie zwróci się o jego podjęcie, żądanie wszczęcia postępowania będzie uznane za wycofane. Wskazał równocześnie, że podjęcie postępowania może nastąpić wyłącznie z inicjatywy strony, a nie z urzędu. W świetle powyższych okoliczności nie budzi wątpliwości, że w sprawie doszło do fakultatywnego zawieszenia postępowania, a więc tej formy zawieszenia postępowania, którego podjęcie zależy wyłącznie od inicjatywy Skarżącej. Organ nie znalazł podstaw do zawieszenia postępowania z urzędu. Postępowanie karne, na które powoływała się Skarżąca nie było zagadnieniem wstępnym dla niniejszego postępowania, od którego rozstrzygnięcia zależałby wynik postępowania w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Nie budzi również wątpliwości, że od daty zawieszenia postępowania tj. 27 luty 2009 r. do czasu wydania przez organ I instancji decyzji o umorzeniu postępowania tj. 30 grudnia 2013 r. upłynęło przeszło trzy lata. W związku z powyższym nie było obowiązkiem organu podejmowanie żadnych czynności zmierzających do podjęcia postępowania, a upływ trzyletniego terminu słusznie został uznany przez organ za równoznaczny z cofnięciem żądania przez Skarżącą. Należy wskazać, że upływ trzyletniego terminu ma charakter bezwzględny i nie mogą go usprawiedliwiać podnoszone przez Skarżącą okoliczności dotyczące toczącego się postępowania karnego w sprawie ustalenia osób winnych pozbawienia jej części nieruchomości, które jak przyjęto, pozostawało bez wpływu na wynik niniejszego postępowania. Podsumowując stwierdzić należy, że wynik sprawy – umorzenie postępowanie - spowodowane jest wyłącznie brakiem działania w tej sprawie przez Skarżącą. Podnoszone przez Skarżącą zarzuty dotyczące braku woli załatwienia sprawy ze strony Starosty Powiatu, Sądu Rejonowego, czy też zarzuty naruszenia jej interesu prawnego oraz poniesienia znacznej szkody nie mogą być przedmiotem rozpoznania w sprawie zawieszenia postępowania przed Kierownikiem Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Mając powyższe Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 P.p.s.a.