I SA/Rz 237/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Surmacz po rozpoznaniu w dniu 9 października 2018 r. sprzeciwu W. B. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 25 września 2018 r. sygn. I SA/Rz 237/18, o odmowie zmiany postanowień referendarza sądowego z dnia 11 kwietnia 2018 r. o sygn. I SA/Rz 237/18 i I SA/Rz 238/18 o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skarg W. B. na decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] lutego 2018 r. - nr [...], [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za kwiecień 2013 r., - nr [...], [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za maj 2013 r., - p o s t a n a w i a - utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. I SA/Rz 237/18 Uzasadnienie Postanowieniami z dnia 11 kwietnia 2018 r., sygn. akt I SA/Rz 237/18 i I SA/Rz 238/18, referendarz sądowy odmówił W. B. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Rozstrzygnięcia te zostały utrzymane w mocy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie (dalej WSA) postanowieniami z dnia 27 kwietnia 2018 r. o sygn. akt I SA/Rz 237/18 i I SA/Rz 238/18. Na rozprawie w dniu 12 czerwca 2018 r. Sąd postanowił połączyć do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy oznaczone sygn. akt I SA/Rz 237/18, I SA/Rz 238/18 i prowadzić je pod sygn. akt I SA/Rz 237/18. Wyrokiem z dnia 12 czerwca 2018 r., sygn. akt I SA/Rz 237/18, WSA oddalił skargi W. B. Występując ze skargą kasacyjną od ww. wyroku, skarżący reprezentowany przez radcę prawnego, zgłosił wniosek o przyznanie prawa pomocy. Referendarz sadowy biorąc pod uwagę, że w polu 5 formularza PPF nawiązuje do opłat sądowych uznał, że wniosek ten dotyczył prawa pomocy w zakresie częściowym. Postanowieniem z dnia 25 września 2018 r. sygn. akt I SA/Rz 237/18 referendarz sądowy odmówił zmiany swoich postanowień z dnia 11 kwietnia 2018 r. o sygn. I SA/Rz 237/18 i I SA/Rz 238/18. W sprzeciwie na powyższe postanowienie skarżący reprezentowany przez radcę prawnego wniósł o jego zmianę i zwolnienie od kosztów sądowych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302; zwanej dalej P.p.s.a.) przez jego niezastosowanie i nieprzyznanie prawa pomocy skarżącemu, mimo wykazania, że nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący ocenił, że odmowa przyznania prawa pomocy jest bezzasadna. Podniósł, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w przedmiotowych sprawach bez uszczerbku utrzymania siebie i rodziny. W ocenie skarżącego powinien on mieć możliwość skorzystania z prawa pomocy, gdyż posiadane przez niego środki są niewystarczające dla obrony swoich praw przed sądem. Zwrócił uwagę, że jego sytuację majątkową należy rozpatrywać biorąc pod uwagę wszystkie toczące się z jego udziałem postępowania przed WSA. W tym kontekście podniósł, że obowiązek uiszczenia opłaty sądowej w każdej ze spraw z jego udziałem wiązałby się w sumie z wydatkiem w kwocie kilkudziesięciu tysięcy złotych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Zgodnie z art. 260 § 1 P.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień referendarza sądowego, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 (w tym od postanowień o odmowie przyznania prawa pomocy określonych w art. 258 § 1 pkt 7 P.p.s.a.), sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 P.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 P.p.s.a.). Według art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie fizycznej po wykazaniu przez nią braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Podkreślenia wymaga, że ponownie złożony przez skarżącego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym - należy rozpatrzyć na podstawie art. 165 P.p.s.a. Zgodnie z treścią tej regulacji: postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Regulacja ta pozwala zatem na uchylenie lub zmianę orzeczenia, wskutek zmiany okoliczności sprawy. Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy będzie to w szczególności pogorszenie sytuacji finansowej wnioskodawcy (por. postanowienie NSA z dnia 11 lutego 2014 r., sygn. II OZ 132/14). Sąd przychyla się do stanowiska referendarza sądowego, że w sytuacji W. B. nie nastąpiły zmiany okoliczności sprawy, które uzasadniają zmianę wydanych uprzednio postanowień referendarza sądowego z dnia 11 kwietnia 2018 r. w zakresie prawa pomocy (utrzymanych w mocy przez WSA postanowieniami z dnia 27 kwietnia 2018 r.). W konsekwencji referendarz sądowy rozstrzygnięciem z dnia 25 września 2018 r., sygn. I SA/Rz 237/18, prawidłowo odmówił skarżącemu zmiany wydanych uprzednio postanowień z dnia 11 kwietnia 2018 r. o sygn. I SA/Rz 237/18 i I SA/Rz 238/18. Sąd podziela argumentację referendarza zawartą w objętym sprzeciwem postanowieniu, że skarżący nie zdołał wykazać spełnienia ustawowych przesłanek, skutkujących uwzględnieniem jego wniosku w zakresie częściowym. Do sprzeciwu nie dołączono żadnego nowego materiału dowodowego. Co więcej, w uzasadnieniu sprzeciwu nie podano żadnych konkretnych i rzeczowych argumentów przemawiających za uwzględnieniem wniosku w zakresie częściowym. W ocenie Sądu, referendarz sądowy wyciągnął prawidłowe wnioski z przeprowadzonej analizy dokumentacji przedłożonej przez skarżącego, dotyczącego jego stanu materialno-bytowego. Tym samym trafna jest argumentacja referendarza, że aktualna sytuacja W. B. jest identyczna jak sytuacja oceniana uprzednio. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 165 i art. 260 § 1 oraz § 3 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.