I SA/Rz 242/10

PostanowienieWSA w Rzeszowie2010-08-31

Skład orzekający: Jacek Boratyn

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca wykazała, że uiszczenie kosztów sądowych spowoduje uszczerbek w jej koniecznym utrzymaniu i utrzymaniu rodziny, uzasadniający przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym?
Ratio decidendi
Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, ponieważ strona skarżąca nie wykazała, że uiszczenie kosztów sądowych spowoduje uszczerbek w jej koniecznym utrzymaniu i utrzymaniu rodziny. Pomimo deklarowanego niskiego dochodu, analiza dochodów z działalności gospodarczej małżonków, w tym dopłat do gruntów rolnych i zwrotów VAT, wskazuje na znaczne środki finansowe, które pozwalają na pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania rodziny.
Stan faktyczny
K. C. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku VAT. Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie pracuje, pozostaje na utrzymaniu męża, który prowadzi działalność gospodarczą i uzyskuje ok. 3000 zł dochodu miesięcznie. Rodzina posiada czworo dzieci i nieruchomość rolną. Po wezwaniu do uzupełnienia, przedłożono dokumenty wskazujące na wysokie dochody z działalności rolniczej męża (dopłaty ok. 230 000 zł rocznie) oraz znaczące obroty w ramach podatku VAT. Mimo to, wnioskodawczyni wnioskowała o zwolnienie od kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) stycznia 2010 r. nr (...) przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń 2006 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu K. C., w sprawie ze skargi na decyzję opisaną w sentencji niniejszego postanowienia, zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podniosła, że obecnie nie pracuje, pozostaje na utrzymaniu męża. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowym z mężem, który uzyskuje według oświadczenia ok. 3000 zł dochodu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Małżonkowie posiadają czworo dzieci w wieku 19, 17, 13 i 2 lat. Poza nieruchomością rolną o pow. 1,60 ha nie oświadczyła żadnego majątku. Wezwana do złożenia dodatkowego oświadczenia i przedłożenia dokumentów dotyczących jej stanu majątkowego, w ramach dodatkowego postępowania wyjaśniającego prowadzonego, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - powoływanej dalej jako P.p.s.a., podała, że dodatkowe informacje zawarte są w oświadczeniu jej męża, również współskarżącego. Według nich rodzina wynajmuje dom mieszkalny w R. Czynsz wynosi 2000 zł miesięcznie, koszty utrzymania domu zadeklarowano w wysokości ok. 500 zł, również pokrywane są przez skarżących. Mąż wnioskodawczyni uzyskuje dopłaty do gruntów rolnych, które za 2009 r. wyniosły 230.000 zł. Jako środek transportu wymieniono samochód Citroen C8, rok produkcji 2005. Do wyjaśnień załączono deklaracje dla podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do maja 2010 r., zeznanie podatkowe PIT-36 za 2009 r. dot. rozliczenia dochodów obojga małżonków, zawiadomienie o wszczęciu postępowania egzekucyjnego i zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego na wniosek wierzyciela oraz historię rachunku bankowego za okres od 1 marca do 9 lipca 2010 r. Rozpoznając wniosek o prawo pomocy zważono, co następuje : Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. stronie może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z redakcji przepisów dotyczących częściowego przyznania prawa pomocy wynika, że wnioskodawca ma obowiązek wykazania, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania (kosztów sądowych). Owo wykazanie polega więc w rzeczywistości na przedstawieniu w sposób przekonywujący, że uiszczenie tych sądowych należności spowoduje uszczerbek koniecznego utrzymania wnioskodawcy i jego rodziny. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy, referendarz sądowy nie dopatrzył się przesłanek do zastosowania zwolnienia od kosztów sądowych ani w całości ani w części. Wnioskodawczyni podobnie jak jej mąż prowadzą w niemałym rozmiarze działalność gospodarczą w zakresie rolnictwa. Spółka, której skarżąca jest wspólnikiem w 2009 r. uzyskała przychód w kwocie 594.537,41 zł , przy czym przypadający na skarżącą 118.907,48 zł. Ostatecznie jej dochód, pomniejszony o koszty uzyskania przychodów w wysokości 111.285 zł, wyniósł 7.622,48 zł. Do tych wyników dodać należy dochody męża z tej działalności – 30.489,92 zł. Z deklaracji dla podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do maja 2010 r. wynika, że mąż wnioskodawczyni prowadzi działalność gospodarczą, zarejestrowaną jako inny podmiot, która w rozliczeniu generuje nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, w tym do zwrotu na rachunek bankowy. W styczniu była to kwota 30.026 zł do zwrotu (kwota do przeniesienia- 87.001 zł), w lutym 31.350 zł do zwrotu (kwota do przeniesienia- 52.354 zł), w marcu 40.194 zł do zwrotu (kwota do przeniesienia- 10.876 zł), w kwietniu 50.600 zł do zwrotu (kwota do przeniesienia- 7.931 zł), w maju 29.318 zł do zwrotu (kwota do przeniesienia – 9.920 zł). Co prawda w ostatecznym rozliczeniu za 2009 r. wykazał stratę w wysokości 32.757,92 zł, ale należy mieć na uwadze, że "strata" może być tylko wynikiem księgowym, powstałym na skutek, np. procesu inwestowania i jego rozliczania, i nie oznacza braku faktycznych dochodów (skarżąca zadeklarowała dochody z działalności męża w kwocie 3000 zł miesięcznie). W innym razie wnioskodawczyni nie byłaby w stanie ponosić kosztów utrzymania sześcioosobowej rodziny, płacąc czynsz za wynajem domu mieszkalnego (2000 zł) i dokonując wszelkich towarzyszących temu opłat eksploatacyjnych, czy jak wynika z przedłożonej historii rachunku bankowego- czesnego za naukę syna w LO. Nie podaje przecież, że jest zmuszona do korzystania z zabezpieczenia społecznego, a posiadając status rolnika, co jest wielce prawdopodobne, i wybierając opłacanie składek do KRUS obniża faktyczne koszty swojej działalności jako przedsiębiorcy, tym samym uzupełniony zostaje budżet rodziny. Spore środki finansowe ok. 230 000 zł rocznie wypłacane mężowi pochodzą z tzw. dopłat bezpośrednich dla rolnictwa i wspomagają prowadzoną działalność. Z przedmiotowych zaś deklaracji "vatowskich", z ich analizy, wynika niemały rozmiar prowadzonej działalności gospodarczej. W konkluzji należy stwierdzić, że dane zadeklarowane jako dochody w zestawieniu z wydatkami i przedłożoną historią rachunku bankowego budzą wątpliwości co do ich rzetelności. Skarżąca nie wykazała, że uiszczenie kosztów sądowych we wszystkich wniesionych do sądu sprawach (w sumie odnotowano wpływ sześciu skarg w przedmiocie podatku od towarów i usług, i powstała konieczność uiszczenia solidarnie tyluż opłat sądowych, tj. na tym etapie – wpisów od skarg, a w przyszłości niewykluczone, że dalszych opłat związanych np. z opłaceniem wpisu od skargi kasacyjnej) wyrządzi uszczerbek w utrzymaniu koniecznym dla niej i jej rodziny. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło