I SA/Rz 243/10

PostanowienieWSA w Rzeszowie2010-08-31

Skład orzekający: Jacek Boratyn

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że uiszczenie kosztów sądowych spowoduje uszczerbek w jego koniecznym utrzymaniu i utrzymaniu rodziny, uzasadniający przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym?
Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał, że uiszczenie kosztów sądowych spowoduje uszczerbek w jego koniecznym utrzymaniu i utrzymaniu rodziny. Pomimo deklarowanych strat w działalności gospodarczej, jego dochody, w tym dopłaty bezpośrednie do gruntów rolnych w kwocie 230 000 zł za 2009 r. oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w deklaracjach VAT, wskazują na możliwość poniesienia kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania.
Stan faktyczny
Skarżący B. C. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług. Argumentował, że jego firma rolna generuje straty i nie osiąga dochodów. Wskazał na posiadanie nieruchomości rolnej, maszyn rolniczych oraz samochodu. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, podał miesięczne koszty utrzymania domu i rodziny. Zadeklarował dochód z działalności gospodarczej oraz wysokie dopłaty do gruntów rolnych. Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżący nie wykazał braku możliwości poniesienia kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) stycznia 2010 r. nr (...) przedmiocie podatku od towarów i usług za luty 2006 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu skarżący B. C., w sprawie ze skargi na decyzję opisaną w sentencji niniejszego postanowienia, zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu argumentował, że jego firma w obecnej chwili nie osiąga dochodów, jest firmą rolną, a zatem jej dochody są okresowe, pochodzą z uprawy roślin, zaś obecnie, w tym z uwagi na trudną sytuację w rolnictwie – notuje straty, a wolne środki pochodzą ze zwrotu podatku od towarów i usług. Z tych przyczyn wnioskodawca nie może uiścić wpisu od skarg. W rubryce nr 7 formularza PPF (stan majątkowy wnioskodawcy i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym) zadeklarował nieruchomość rolną o pow. 1,60 ha, zaś jako dodatkowe informacje podał, że posiada kombajn zbożowy, siewnik, ciągnik siodłowy i samochód osobowy marki Citroen C8 z 2005 r. Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i dziećmi w wieku 19, 17, 13 i 2 lat. Zadeklarował, że z działalności gospodarczej osiąga ok. 3000 zł dochodu. Wezwany do złożenia dodatkowego oświadczenia i przedłożenia dokumentów dotyczących stanu majątkowego, w ramach dodatkowego postępowania wyjaśniającego prowadzonego, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - powoływanej dalej jako P.p.s.a., podał, że wraz z rodziną wynajmuje dom mieszkalny w R. Czynsz wynosi 2000 zł miesięcznie, koszty utrzymania domu to ok. 500 zł, również pokrywane są przez skarżącego. Skarżący podał, że uzyskuje dopłaty do gruntów rolnych, które za 2009 r. wyniosły 230.000 zł. Jako środek transportu wymienił samochód Citroen C8, rok produkcji 2005. Do wyjaśnień załączono deklaracje dla podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do maja 2010 r., zeznanie podatkowe PIT-36 za 2009 r. dot. rozliczenia dochodów obojga małżonków, zawiadomienie o wszczęciu postępowania egzekucyjnego i zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego na wniosek wierzyciela oraz historię rachunku bankowego za okres od 1 marca do 9 lipca 2010 r. Rozpoznając wniosek o prawo pomocy zważono, co następuje : Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. stronie może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z redakcji przepisów dotyczących kwestii częściowego przyznania prawa pomocy wynika, że wnioskodawca ma obowiązek wykazania, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania (kosztów sądowych). Owo wykazanie polega więc w rzeczywistości na przedstawieniu w sposób przekonywujący, że uiszczenie tych sądowych należności spowoduje uszczerbek koniecznego utrzymania wnioskodawcy i jego rodziny. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy, referendarz sądowy nie dopatrzył się przesłanek do zastosowania zwolnienia od kosztów sądowych ani w całości ani w części. Skarżący prowadzi w niemałym rozmiarze działalność gospodarczą w zakresie rolnictwa. Spółka, której jest wspólnikiem w 2009 r. uzyskała przychód w kwocie 594.537,41 zł , przy czym przypadający na skarżącego wyniósł 475.629,93 zł. Ostatecznie jego dochód, pomniejszony o koszty uzyskania przychodów w wysokości 445.140,01 zł, wyniósł 30.489,92 zł. Poza tym z zeznania podatkowego wynika, że uzyskuje przychody z działalności gospodarczej pod nazwą "A" B. C. oraz posiada 50 % udział w spółce cywilnej "B" B.C., Z.G. (nie odnotowano w tym okresie rozliczeniowym przychodów). Z deklaracji dla podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do maja 2010 r. wynika, że wykonywana działalność gospodarcza w rozliczeniu generuje nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, w tym do zwrotu na rachunek bankowy. W styczniu była to kwota 30.026 zł do zwrotu (kwota do przeniesienia- 87.001 zł), w lutym 31.350 zł do zwrotu (kwota do przeniesienia- 52.354 zł), w marcu 40.194 zł do zwrotu (kwota do przeniesienia- 10.876 zł), w kwietniu 50.600 zł do zwrotu (kwota do przeniesienia- 7.931 zł), w maju 29.318 zł do zwrotu (kwota do przeniesienia – 9.920 zł). Co prawda w ostatecznym rozliczeniu za 2009 r. skarżący wykazał stratę w wysokości 32.757,92 zł, ale należy mieć na uwadze, że "strata" może być tylko wynikiem księgowym, powstałym na skutek, np. procesu inwestowania i jego rozliczania, i nie oznacza braku faktycznych dochodów (skarżący zadeklarował dochody z działalności w kwocie 3000 zł miesięcznie). W innym razie skarżący nie byłby w stanie ponosić kosztów utrzymania sześcioosobowej rodziny, płacąc czynsz za wynajem domu mieszkalnego (2000 zł) i dokonując wszelkich towarzyszących temu opłat eksploatacyjnych, czy jak wynika z przedłożonej historii rachunku bankowego- czesnego za naukę syna w LO. Nie podaje, że on sam czy jego rodzina zmuszona jest do korzystania z zabezpieczenia społecznego, a posiadając status rolnika, co jest wielce prawdopodobne, i wybierając opłacanie składek do KRUS obniża faktyczne koszty swojej działalności jako przedsiębiorcy, tym samym uzupełniony zostaje budżet rodziny. Spore środki finansowe 230 000 zł tylko za 2009 r. pochodzą z tzw. dopłat bezpośrednich dla rolnictwa i wspomagają prowadzoną działalność. Z przedmiotowych zaś deklaracji "vatowskich", z ich analizy, wynika niemały rozmiar prowadzonej działalności gospodarczej. Świadczy o tym również posiadane zaplecze techniczne w postaci maszyn i urządzeń rolniczych. W konkluzji należy stwierdzić, że dane zadeklarowane jako dochody w zestawieniu z wydatkami i przedłożoną historią rachunku bankowego budzą wątpliwości co do ich rzetelności. Skarżący nie wykazał, że uiszczenie kosztów sądowych we wszystkich wniesionych do sądu sprawach (w sumie odnotowano wpływ sześciu skarg w przedmiocie podatku od towarów i usług, i powstała konieczność uiszczenia solidarnie tyluż opłat sądowych, tj. na tym etapie – wpisów od skarg, a w przyszłości niewykluczone, że dalszych opłat związanych np. z opłaceniem wpisu od skargi kasacyjnej) wyrządzi uszczerbek w utrzymaniu koniecznym dla niego i jego rodziny. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło