I SA/Rz 245/15

PostanowienieWSA w Rzeszowie2015-05-05

Skład orzekający: Jacek Boratyn

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która posiada znaczny majątek (np. ponad 110 ha gruntów rolnych) i uzyskuje wysokie dochody z dopłat obszarowych, może zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, mimo konieczności spłaty kredytów?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna nie może zostać zwolniona z kosztów sądowych, jeśli mimo deklarowanych trudności finansowych, posiada znaczny majątek (np. ponad 110 ha gruntów rolnych) i uzyskuje wysokie dochody z dopłat obszarowych, które mogą pokryć koszty postępowania. Konieczność spłaty kredytów nie stanowi podstawy do przyznania prawa pomocy, gdyż należności cywilnoprawne nie mają pierwszeństwa przed kosztami sądowymi, a wnioskodawca ponosi ryzyko swoich przedsięwzięć inwestycyjnych.
Stan faktyczny
Skarżący T. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) w sprawie dotyczącej zwrotu nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego. Skarżący wykazał dochody w wysokości 3 612 zł miesięcznie, ale jednocześnie zadeklarował posiadanie domu, ponad 110 ha gruntów rolnych i budynków gospodarczych. Wskazał na konieczność spłaty kredytu w kwocie 808 000 zł. Wpis od skargi wynosił 1 500 zł. Skarżący przedłożył decyzje o przyznaniu płatności unijnych na kwoty przekraczające łącznie 80 000 zł.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2015 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku T. K. o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi T. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) stycznia 2015 r., nr (...), w przedmiocie określenia skarżącemu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący wystąpił o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie dotyczącej zwrotu nienależnie pobranych płatności, z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego. W związku z tym złożył oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym, z którego wynika, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, a ich łączny dochód, w ujęciu miesięcznym, z tytułu pobieranych świadczeń emerytalnych, wynajmu oraz działalności rolniczej wynosi 3 612 zł. Deklarując posiadane przez siebie i małżonkę składniki majątku skarżący wyszczególnił następujące pozycje: dom o pow. 175 m2,nieruchomości rolne o areale 110,12 ha oraz budynek gospodarczy o pow. 159 m2. Uzasadniając złożony wniosek skarżący powołał się na konieczność spłaty kredytu, w kwocie 808 000 zł, od którego miesięczne odsetki wynoszą 1 769,21 zł, które to wydatki pokrywa z otrzymywanych dopłat obszarowych. Dodał również, że każde zmniejszenie przedmiotowych dopłat powoduje, że musi zaciągnąć nowy kredyt albo prolongować spłatę poszczególnych rat. Wezwany do złożenia dodatkowego oświadczenia i odpowiednich dokumentów źródłowych skarżący przedłożył między innymi kopie decyzji z 30 stycznia 2015 r., w przedmiocie przyznania mu płatności unijnych w kwotach: 44 187,19 zł, 15 067,05 zł, 22 550 zł; kopie wyciągów z rachunków bankowych skarżącego, na których w marcu i lutym br. odnotowano uznania w kwotach odpowiadających przyznanym mu płatnościom, o których mowa we wskazanych wyżej decyzjach. Wpis od skargi w niniejszej sprawie wynosi 1 500 zł. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika z przytoczonego przepisu ocena spełnienia przesłanek uzyskania wsparcia ze środków publicznych wymaga przeprowadzenia analizy możliwości pokrycia określonych kosztów postepowania, bądź ich części, przez konkretnego wnioskodawcę, w kontekście wysokości jego miesięcznych dochodów, a także ogólnej sytuacji majątkowej. Skarżący w niniejszej sprawie wniósł o zwolnienie go z obowiązku opłacenia kosztów sądowych, jakie wiążą się z zainicjowana przez niego sprawą, wśród których najistotniejszą pozycję stanowi wpis od skargi w wysokości 1 500 zł. Kwota ta stanowi co prawda niemal połowę miesięcznych dochodów w gospodarstwie domowym skarżącego, jednakże znajduje pełne i wielokrotne pokrycie w wartości zgromadzonego przez niego majątku, na który składają się między innymi nieruchomości rolne o areale ponad 110 ha. Z tytułu gospodarowania na przedmiotowych nieruchomościach skarżący pobiera dopłaty, z którego to tytułu tylko w pierwszym kwartale bieżącego roku uzyskał wpływy wynoszące odpowiednio: 44 187,19 zł, 15 067,05 zł, 22 550 zł. Niezależnie od powyższego zaznaczyć należy, że posiadanie takiego areału gruntu stwarza po stronie skarżącego możliwość uzyskiwania znacznych dochodów z działalności rolniczej, jednakże w sytuacji, w której skarżący nie wykorzystuje tego potencjału, to nie może na tej podstawie domagać się przyznania mu wsparcia ze środków publicznych. Argumentem za zwolnieniem skarżącego z obowiązku pokrycia kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie nie może być również konieczność spłaty przez niego zaciągniętych kredytów na zakup gospodarstwa, ponieważ po pierwsze, należności cywilnoprawne nie korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia przed należnościami publicznoprawnymi, do których zaliczają się między innymi koszty sądowe, a po drugie to skarżący winien ponosić ryzyko swoich przedsięwzięć inwestycyjnych, tak więc wystąpienie jakichkolwiek trudności z tym związanych nie uprawnia go do uprzywilejowanego traktowania, poprzez przyznanie mu ulg finansowanych przez podatników. Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło