I SA/Rz 247/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Panek po rozpoznaniu, w Wydziale I Finansowym, w dniu 15 listopada 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K.C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] stycznia 2010 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za czerwiec 2006 - postanawia – oddalić wniosek o prawo pomocy. K.C., w sprawie ze skargi na decyzję opisaną w sentencji niniejszego postanowienia, zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. Podała, że obecnie nie pracuje, pozostaje na utrzymaniu męża. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowym z mężem, który uzyskuje według oświadczenia ok. 3000 zł dochodu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Małżonkowie posiadają czworo dzieci w wieku 19, 17, 13 i 2 lat. Poza nieruchomością rolną o pow. 1,60 ha nie oświadczyła żadnego majątku. Skarżąca wezwana przez referendarza sądowego, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - powoływanej dalej jako P.p.s.a., do złożenia dodatkowego oświadczenia i przedłożenia dokumentów dotyczących jej stanu majątkowego, w ramach dodatkowego postępowania wyjaśniającego, wyjaśniła, że dodatkowe informacje zawarte są w oświadczeniu jej męża – współskarżącego w sprawie. Wynika z nich, że rodzina wynajmuje dom mieszkalny w R., opłacając czynsz w wysokości 2000 zł miesięcznie oraz inne koszty utrzymania domu w wysokości ok. 500 zł. Mąż wnioskodawczyni uzyskuje dopłaty do gruntów rolnych, które za 2009 r. wyniosły 230.000 zł. Jako środek transportu wymieniono samochód Citroen C8, rok produkcji 2005. Do wyjaśnień załączono deklaracje dla podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do maja 2010 r., zeznanie podatkowe za 2009 r. dot. rozliczenia dochodów obojga małżonków, zawiadomienie o wszczęciu postępowania egzekucyjnego i zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego na wniosek wierzyciela oraz historię rachunku bankowego za okres od 1 marca do 9 lipca 2010 r. Referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. Skarżąca wniosła sprzeciw od postanowienia referendarza. Uwzględniając, że wniesiony sprzeciw nie podlegał odrzuceniu, zgodnie z art. 260 P.p.s.a.- postanowienie, od którego wniesiono sprzeciw utraciło moc, a sprawa podlega ponownemu rozpoznaniu przez Sąd. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.- przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym tj. o jaki wnioskuje skarżąca, następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów sądowych przez stronę wnoszącą skargę i to na stronie spoczywa w tym zakresie ciężar dowodu, zaś do obowiązku sądu należy ocena złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia i jego weryfikacja, wyważając przy tym interes ogółu (Skarbu Państwa) i słuszny interes jednostki (obywatela). Sąd nie może przychylić się do wniosku o częściowe prawo pomocy w jakimkolwiek jego zakresie. Wnioskodawczyni wraz z mężem prowadzi w sporym rozmiarze działalność gospodarczą w zakresie rolnictwa. Jest wspólniczką spółki, która w 2009 r. uzyskała przychód w kwocie 594.537,41 zł, przy czym przypadający na skarżącą 118.907,48 zł. Ostatecznie jej dochód, pomniejszony o koszty uzyskania przychodów w wysokości 111.285 zł, wyniósł 7.622,48 zł. Do tych wyników dodać należy dochody męża z tytułu działalności gospodarczej, co do wysokości których, w konfrontacji z oświadczonymi kosztami utrzymania, Sąd w postanowieniu oddalającym wniosek męża skarżącej (będącego równocześnie stroną tego postępowania) wyraził wątpliwości w kwestii ich rzeczywistej wysokości. Dla przypomnienia dodać należy, że oświadczone tylko same koszty zamieszkania to miesięcznie kwota 2500 zł, bez uwzględnienia innych koniecznych kosztów utrzymania, przy zadeklarowanym dochodzie w wysokości ok. 3000 zł. Z deklaracji dla podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do maja 2010 r. wynika, że mąż wnioskodawczyni prowadzi działalność gospodarczą, zarejestrowaną jako inny podmiot, która w rozliczeniu generuje nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, w tym do zwrotu na rachunek bankowy. W styczniu była to kwota 30.026 zł do zwrotu (kwota do przeniesienia 87.001 zł), w lutym 31.350 zł do zwrotu (kwota do przeniesienia 52.354 zł), w marcu 40.194 zł do zwrotu (kwota do przeniesienia 10.876 zł), w kwietniu 50.600 zł do zwrotu (kwota do przeniesienia 7.931 zł), w maju 29.318 zł do zwrotu (kwota do przeniesienia 9.920 zł). W ostatecznym rozliczeniu za 2009 r. wykazał stratę w wysokości 32.757,92 zł, ale należy mieć na uwadze, że "strata" może być tylko wynikiem księgowym, powstałym na skutek, np. procesu inwestowania i jego rozliczania, odpisu kosztów amortyzowania posiadanych środków trwałych, i nie musi oznaczać braku faktycznych dochodów (skarżąca zadeklarowała dochody z działalności męża w kwocie 3000 zł miesięcznie). W innym razie wnioskodawczyni nie byłaby w stanie ponosić kosztów utrzymania sześcioosobowej rodziny, płacąc czynsz za wynajem domu mieszkalnego (2000 zł) i dokonując wszelkich towarzyszących temu opłat eksploatacyjnych, czy jak wynika z przedłożonej historii rachunku bankowego- czesnego za naukę syna w LO. Nie podaje przecież, że jest zmuszona do korzystania z zabezpieczenia społecznego czy jakiejkolwiek pomocy w utrzymaniu. Niemałe środki finansowe (ok. 230 000 zł rocznie) wypłacane mężowi pochodzą z tzw. dopłat bezpośrednich dla rolnictwa i wspomagają prowadzoną działalność. Analiza danych zadeklarowanych jako dochody w zestawieniu z wydatkami i przedłożoną historią rachunku bankowego budzą wątpliwości co do ich rzetelności. Rozpoznający sprawę Sąd zobowiązany jest kierować się m.in. logiką i doświadczeniem życiowym, a te nie pozwalają uznać, że skarżąca w zadeklarowanym stanie majątkowym wykazała, że uiszczenie kosztów sądowych we wszystkich wniesionych do sądu sprawach (w sumie odnotowano wpływ sześciu skarg w przedmiocie podatku od towarów i usług, i powstała konieczność uiszczenia solidarnie tyluż opłat sądowych, tj. na tym etapie – wpisów od skarg, a w przyszłości niewykluczone, że dalszych opłat) wyrządzi uszczerbek w utrzymaniu koniecznym dla niej i jej rodziny. Przyznanie prawa pomocy jako odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów postępowania może być zastosowane jedynie w przypadku wyjątkowym, gdy tymczasem ujawnione przez skarżącą dane - zdaniem Sądu – nie pozwalają na rzetelną i obiektywną weryfikację wniosku o prawo pomocy. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 245 § 3 i § 4 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.