I SA/Rz 250/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S.WSA Grzegorz Panek, Sędzia WSA Piotr Popek, Sędzia WSA Jarosław Szaro /spr./, Protokolant specjalista Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2022 r. sprawy ze skarg J.K. i Z. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] lutego 2022 r., nr [...] w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości za 2022 rok oddala skargi. Zaskarżoną decyzją z dnia 28 lutego 2022 r. nr SKO.403.PO.397.54.2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnobrzegu (dalej: SKO, organ odwoławczy) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] (dalej: organ I instancji) z dnia 28 stycznia 2022 r. nr PO.3120.16748.2022.GS ustalające J.K. i Z. K. wymiar podatku od nieruchomości za 2022 r. Jak wynika z akt sprawy Prezydenta Miasta [...] dnia 28 stycznia 2022 r. wydał decyzję nr PO.3120.16748.2022.GS ustalającą J. K. i Z. K. wymiar podatku od nieruchomości za 2022 r. w kwocie 387 zł. Decyzja została doręczona adresatom decyzji tj.: J. K. i Z.K. Od powyższej decyzji odwołania wniosła J. K. i Z. K., podnosząc, że do każdego z nich została wydana identyczna decyzja, a zatem w obrocie prawnym funkcjonują dwie decyzje o tej samej treści, wydane w tej samej sprawie, co do tej samej nieruchomości. W treści odwołań wskazano, że decyzje, które im doręczono dotyczą tej samej nieruchomości, oznaczonej jako [...] i w każdej z nich został ustalony podatek od nieruchomości w identycznej kwocie 387 zł w oparciu o tę samą podstawę opodatkowania, obejmującą całość przedmiotowej nieruchomości. Ponadto wskazano, że stosownie do treści aktu notarialnego z dnia 5 marca 2020 r. Rep .[...], sprostowanego dnia 2 listopada 2020 r. Rep. [...] współwłaścicielami przedmiotu opodatkowania po ½ części są J. K. i Z. K., którzy od 3 marca 2006 r. znajdują się w rozdzielności majątkowej. SKO, po rozpatrzeniu odwołań, decyzją z dnia 28 lutego 2022 r, opisaną na wstępie, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że zgodnie z pozyskaną przez organ I instancji informacją z ewidencji budynków i gruntów, potwierdzoną wydrukiem z sytemu teleinformatycznego Starostwa Powiatowego w [...] ,J. K. i Z. K. figurują jako współwłaściciele ww. nieruchomości z udziałem po ½ części. W ocenie SKO organ podatkowy I instancji prawidłowo wydał i doręczył przedmiotową decyzję obojgu współwłaścicielom. Wskazano, że obowiązek zapłaty ustalonego w jej treści podatku obciąża solidarnie wszystkie wymienione w niej osoby, będące jej adresatami. Od powyższej decyzji SKO J. K. i Z. K. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Rzeszowie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zdaniem skarżących sprawa powinna zostać przekazana SKO do ponownego rozpoznania w celu doprowadzenia do zmiany decyzji podatkowych Prezydenta Miasta [...], aby została wydana jedna decyzja w której stroną byliby J. i Z.K. jako zobowiązani solidarnie. W ich ocenie różne oznaczenie strony w każdej z doręczonych J. K. i Z. K. decyzji sprawia, że mamy do czynienia z dwiema a nie jedną decyzją. Podnieśli, że istnienie dwóch decyzji ma ten skutek, że decyzje te - ustalające podatek od nieruchomości w identycznej kwocie, w oparciu o tę samą podstawę opodatkowania, obejmujące całość nieruchomości - stanowią dwa odrębne tytuły egzekucyjne. W ich ocenie sytuacja ta daje podstawę do wyegzekwowania kwoty dwukrotnie wyższej od należnej z tytułu podatku od przedmiotowej nieruchomości W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko.. Wojewódzki Sąd Administracyjny miał na uwadze, co następuje: Skargi nie są zasadne. Organy nie naruszyły prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie stanowi takiego naruszenia wydanie dwóch odrębnych fizycznie decyzji wobec współwłaścicieli nieruchomości, dla których ustalono wynikający z tej współwłasności nieruchomości podatek od nieruchomości. Przepis art.3 ust.1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych stanowi, że podatnikami podatku od nieruchomości są właściciele nieruchomości lub obiektów budowlanych. Z kolei przepis art. 3 ust. 4 upol stanowi, że w sytuacji gdy nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach, z zastrzeżeniem ust. 4a-6. Z zestawienia tych dwóch przepisów wynika, że podatnikiem podatku od nieruchomości będzie albo właściciel, a jeżeli jest ich kilku ( współwłasność), to wówczas podatnikami będą wszystkie osoby będące współwłaścicielami. Przepis ten w przypadku współwłaścicieli co do zasady nie ustanawia odpowiedzialności za podatek stosunkowo do wysokości udziału jaki dany współwłaściciel posiada w tej nieruchomości ( poza wyjątkiem z art. 3 ust.4a i 5 ), lecz przewiduje, że współwłaściciele, w tym także władający na podstawie ustawowej wspólności małżeńskiej za zobowiązanie podatkowe odpowiadają solidarnie. Oznacza to, że każdy z nich, niezależnie od wysokości posiadanego udziału odpowiada za całość zobowiązania podatkowego związanego z dana nieruchomością. Zobowiązanie takie powstaje przy tym poprzez wydanie decyzji ustalającej podatek od nieruchomości dla danego przedmiotu opodatkowania ( w sytuacji gdy podatnikami są osoby fizyczne ) . Oznacza to, że tylko osoby do których skierowana jest decyzja o ustaleniu zobowiązania podatkowego stają się podatnikami i ciąży na nich zobowiązanie podatkowe ustalone w tej decyzji. Decyzja taka mus , co oczywiste, zostać doręczona podatnikowi. Osoby fizyczne, wobec których nie wydano decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe i którym nie została ona doręczona ( nie weszła do obrotu prawnego ) nie są podatnikami tego podatku. Podobna zasada obowiązuje wobec współwłaścicieli, w tego typu współwłasnościach, gdzie każdy współwłaściciel jest osobą fizyczną. Dokonując rekapitulacji powyższych wskazań należy zatem stwierdzić, że w przypadku współwłasności nieruchomości, w sytuacji gdy wszyscy współwłaściciele są osobami fizycznymi podatnikami są te osoby wobec których wydano decyzję podatkową i została ona im doręczona. W piśmiennictwie i orzecznictwie przyjmuje się, że wszyscy współwłaściciele powinni zostać co do zasady objęci jedną decyzją. Odpowiedzialność wszystkich współwłaścicieli z mocy prawa jest solidarna. Taki sposób uksztaltowania rodzaju odpowiedzialności współwłaścicieli za zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości oznacza, że zawsze ono będzie miało taki charakter, niezależnie od tego czy zostało to wskazane w decyzji ustalającej podatek czy też nie. Nawet w sytuacji, gdyby w decyzji obejmującej wszystkich podatników organ nie zawarł wskazania, że zobowiązanie ich jest solidarne to z mocy prawa będzie ono miało taki charakter. Takie też należy w niniejszej sprawie zająć stanowisko odnośnie sposobu procedowania przez organy procesowe. Nie budzi wątpliwości, że skarżący są współwłaścicielami nieruchomości i ciąży na nich obowiązek podatkowy wobec posiadanej nieruchomości. Obowiązek ten obciąża ich solidarnie. W takich okolicznościach organ powinien przeprowadzić postępowanie i wydać jedną decyzję skierowaną do obydwóch współwłaścicieli ustalając im zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości, a następnie każdemu z nich decyzję tę doręczyć. W sprawie niniejszej wydał odrębne fizycznie dwie decyzje, z których jedna była skierowana do J.K., a druga do Z. K.. Obie miały przy tym tę samą sygnaturę, pochodziły z jednej daty i praktycznie były tożsame graficznie. Oczywiście nie jest to prawidłowe działanie organu, jednak uchybienie to zarówno pod kątem naruszenia prawa strony, jak i skutku w postaci opodatkowania, jego zasad nie miało wpływu na wynik sprawy. Analizując zachowanie praw strony sąd wziął pod uwagę, że obu podatnikom doręczono dotyczące je decyzje każdy miał prawo poddania ich kontroli zarówno organu odwoławczego, jak i obecnie sądowej. Prawa procesowe stron nie zostały zatem w żaden sposób ograniczone. Nie doszło również do ich naruszenia w zakresie podstawy i zasad opodatkowania. Każdej ze stron ustalono zobowiązanie podatkowe w tej samej wysokości wobec tego samego przedmiotu w związku z jego współwłasnością. Zobowiązanie takie jest z mocy prawa solidarne i organ nie może, nawet w sytuacji, gdy wyda dwie decyzje dochodzić podatku w podwójnej wysokości. Działanie takie byłoby bezprawne. Zobowiązanie takie ma charakter solidarny niezależnie od tego czy organ zawrze taki zapis w decyzji czy też nie . Każdy z podatników odpowiada za całość zobowiązania, jednak jego zapłata przez jednego z nich zwalnia od zapłaty drugiego. Taka też sytuacja istnieje w sprawie niniejszej. Zapłata zobowiązania przez jednego podatnika zwolni drugiego. Nie jest dopuszczalne prawnie dochodzenie podatku w pełnej wysokości od obu współwłaścicieli. Dlatego też sąd uznał, że naruszenie przepisów w postaci wydania dwóch decyzji skierowanych do współwłaścicieli, jakkolwiek godzi w prawo procesowe , to jednak nie ma wpływu na wynik sprawy. Wysokość podatku ustalonego w decyzjach nie jest kwestionowana zaś odpowiedzialność za tej podatek w sposób solidarny również nie budzi wątpliwości. Na taki charakter zobowiązania wskazało również w uzasadnieniu decyzji SKO w Tarnobrzegu. Z tych względów sąd skargi oddalił w myśl art. 151 ppsa.