I SA/Rz 251/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 4 maja 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B.F. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] grudnia 2008r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za czerwiec 2001r. - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca B.F., działająca przez pełnomocnika – doradcę podatkowego- w sprawie opisanej w sentencji niniejszego postanowienia wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Jak podała, oboje z mężem są osobami bezrobotnymi, bez jakichkolwiek świadczeń z tego tytułu. Skarżąca oświadczyła, że podejmuje prace dorywcze, pomoc rodzina uzyskuje także od rodziców skarżącej. Na utrzymaniu małżonkowie mają syna w wieku szkolnym. Jedyny majątek, tj. dom o pow. 100 m² jest zabezpieczony (hipoteka) przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. We wniosku skarżąca powołała się na fakt, iż uzyskiwała już zwolnienie od kosztów sądowych, nie prowadzi działalności gospodarczej. Na wezwanie o dodatkowe oświadczenie o stanie majątkowym i możliwościach płatniczych, skierowane w ramach uzupełniającego postępowania wyjaśniającego, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)- zwanej dalej P.p.s.a., skarżąca oświadczyła, że miesięcznie uzyskuje 400 zł dochodu z prac dorywczych, nie posiada rachunków bankowych, a także żadnych dóbr materialnych, przedłożyła zaświadczenia: z właściwego Powiatowego Urzędu Pracy oraz Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Pełnomocnik natomiast skierował informację, małżonkowie za lata 2007-2008 nie składali deklaracji PIT, ponieważ ich dochody nie powodowały obowiązku zapłaty podatku. Rozpoznając przedmiotowy wniosek zważono, co następuje: Z treści art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 P.p.s.a. wynika, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym - a takim jest wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych – następuje gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W postępowaniu o przyznanie prawa pomocy strona skarżąca powinna przedstawić argumentację, która potwierdzałaby niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów, być aktywną w zakresie wskazywania dowodów na poparcie twierdzenia, iż pozostaje w sytuacji na jaką się powołuje. Powołane powyżej przepisy są bowiem odstępstwem od przewidzianej w art. 199 P.p.s.a. zasady ponoszenia przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie i mogą mieć zastosowanie w wyjątkowych sytuacjach, w których na skutek zapłaty należnych kosztów nastąpiłoby zachwianie sytuacji materialnej, powodujące brak zapewnienia skarżącemu i jego rodzinie koniecznych środków codziennego utrzymania. W niniejszej sprawie, rozpoznający wniosek referendarz sądowy, zmierzając do wyjaśnienia możliwości płatniczych Skarżącej, wezwał ją do uzupełnienia wniosku i przedłożenia wyciągów ze wszystkich posiadanych rachunków bankowych z ostatnich trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o prawo pomocy, do podania wielkości wydatkowanych kwot pieniężnych związanych z kosztami codziennego utrzymania ze wskazaniem źródeł ich pokrywania wraz z rachunkami za opłaty związane z funkcjonowaniem każdego gospodarstwa domowego, informacji o ewentualnych dodatkach, zapomogach, pomocy w utrzymaniu od osób trzecich itp., przedłożenia wszelkich dowodów wskazujących na trudną sytuację materialną, a także o przedłożenie zaświadczenia z PUP o statusie osoby bezrobotnej. Czynności takie należy potraktować jako umożliwienie stronie należytego uzasadnienia i udokumentowania wniosku o prawo pomocy po to, by mogła ona pomoc taką uzyskać. Z kolei strona wzywana do wypełnienia takiego wezwania powinna z należytą starannością wypełnić jego treść. W rozpoznawanej sprawie skarżąca wezwanie wykonała wybiórczo. Nie podała wydatków związanych z codziennym utrzymaniem, nie przedłożyła rachunków obrazujących konieczne wydatki prowadzonego gospodarstwa domowego, nie wskazała źródeł pokrywania podstawowych wydatków. Zadeklarowane dochody z pracy dorywczej (400 zł) i pobierany zasiłek rodzinny (64 zł) w żadnym wypadku nie pozwalają nawet na skromną egzystencję. W oświadczeniu brak jest także informacji o formie i rozmiarze pomocy przekazywanej przez rodziców skarżącej oraz ich możliwościach w udzielaniu tej stałej i długotrwałej pomocy. Z zaświadczeń z Powiatowego Urzędu Pracy wynika, że mąż skarżącej nie posiada statusu osoby bezrobotnej (był zarejestrowany w okresie 30.03.2006 do 0.08.2006r., k. 37-38 akt sądowych). Skarżąca nie wyjaśniła powodu wykluczającego posiadanie przez męża tegoż statusu definiującego bezrobotnego w świetle ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Z oświadczenia nie wynika, by rodzina ponosiła nadzwyczajne wydatki, np. na leczenie któregokolwiek z jej członków, które należało by potraktować priorytetowo. Konkludując - niedostarczenie żądanych danych, przedstawienie ich w sposób niekompletny, mało czytelny powoduje, że oświadczenie wnioskodawcy pozostaje niepełne, niewystarczające do wydania pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia. W takiej sytuacji uprawniona jest ocena, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy jest nieuzasadniony, jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 19.10.2006, sygn. I OZ 1424/06, niepublikowane). Za uwzględnieniem wniosku nie może przemawiać argument, iż skarżąca uzyskiwała prawo pomocy. W każdej indywidualnej sprawie i każdorazowo, rozpoznający sprawę, rozstrzyga czy istnieją podstawy do przyznania stronie prawa pomocy i o jego zakresie. Przyjęcie zasady związania faktem przyznania prawa pomocy w innym postępowaniu sądowym, w oczywisty sposób naruszałoby przepisy art. 243- 263 P.p.s.a. Na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.