I SA/Rz 253/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2014 r., w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym wniosku K.M. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania - postanawia – przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym i zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w całości. We wniosku złożonym na formularzu PPF K.M. (dalej skarżący) zawnioskował o przyznanie mu prawa pomocy w postaci zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego opisane w sentencji. W oświadczeniu o majątku i dochodach podał, że posiada dom o pow. 70 m² z 1934 r., nieruchomości rolne o pow. 4,70 ha, utrzymuje się z emerytury w wysokości 844 zł, innego majątku nie posiada. Wezwany do złożenia dodatkowego oświadczenia zadeklarował, że domaga się tylko zwolnienia od kosztów sądowych i rezygnuje z żądania ustanowienia adwokata. Podał również, że jest właścicielem samochodu osobowego Ford Mondeo z 1995 r. o wartości ok. 500-600 zł, posiadanie gruntów rolnych wyklucza go z ubiegania się o zapomogi i zasiłki. Odnośnie swojego stanu zdrowia skarżący załączył kserokopie karty informacyjnej ze szpitala z daty: 30 kwietnia 2014 r. oraz PIT-40A (roczne obliczenie podatku przez organ rentowy). Rozpoznając przedmiotowy wniosek zważono, co następuje: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. ) – powoływana dalej jako P.p.s.a.- reguluje instytucję zwaną "prawo pomocy", która zgodnie z art. 244 § 1 obejmuje zarówno zwolnienie od kosztów sądowych jak i ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo to może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (art. 245 § 1). Zakres całkowity obejmuje możliwość zwolnienia strony od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2) i następuje gdy osoba starająca się o zwolnienie wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1). Natomiast zakres częściowy obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, i może także polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 3 i § 4). Prawo pomocy w zakresie częściowym przyznawane jest gdy ubiegająca się o nie strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący wnioskował pierwotnie o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, ale pismem z dnia 16 maja 2014 r. poinformował, że domaga się wyłącznie zwolnienia od kosztów sądowych, dlatego ograniczono rozpoznanie wniosku skarżącego do żądania w tym zakresie, tj. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Z brzmienia ww. przepisów jednoznacznie wynika, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana z uwzględnieniem sytuacji majątkowej i możliwości finansowych strony. Prawo pomocy w zakresie częściowym stanowi bowiem przywilej dla tych osób, które ze względu na trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania sądowoadministracyjnego (w całości lub w części). Pomoc w postaci zwolnienia od kosztów sądowych dopuszczalna jest zatem jedynie dla osób, które dowiodły, że ich stan majątkowy nie pozwala na poniesienie takich wydatków bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. W rozpoznawanej sprawie referendarz sądowy przeprowadził postępowanie w celu ustalenia czy spełniona została dyspozycja przepisu art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., pozwalająca na uwzględnienie wniosku skarżącego. Dokonane ustalenia na podstawie wyjaśnień i dokumentacji przedstawionych w trybie art. 255 P.p.s.a. są podstawą do uznania wniosku za zasadny co do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych; skarżący wykazał bowiem, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania. Jak wynika akt sprawy skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, uzyskuje niewysokie świadczenie emerytalne w wysokości 844 zł (według PIT-40A jego przychód za 2013 r. wyniósł 9.909,86 zł), wymaga leczenia, a zatem ponosi koszty związane z tymże leczeniem, które są priorytetowe w takiej sytuacji... Poniesienie w takiej sytuacji pełnych kosztów postępowania nie obyłoby się bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla skarżącego, a zatem zachodzi w sprawie konieczność zwolnienia go od tychże kosztów. Mając powyższe na uwadze, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.