I SA/Rz 253/25
WyrokWSA w Rzeszowie2025-08-26
Skład orzekający: Jarosław Szaro, Małgorzata Niedobylska, Grzegorz Panek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciel nieruchomości, na której prowadzona jest działalność gospodarcza, jest zobowiązany do ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, nawet jeśli twierdzi, że generuje jedynie odpady produkcyjne, a nie komunalne?Ratio decidendi
Sąd uznał, że prowadzenie działalności gospodarczej o charakterze produkcyjno-usługowo-handlowym, nawet jeśli właściciel twierdzi, że generuje jedynie odpady produkcyjne, stanowi podstawę do przyjęcia, że na nieruchomości powstają odpady komunalne. Obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstaje z samego faktu powstawania odpadów na nieruchomości niezamieszkałej, niezależnie od ich ilości czy rodzaju, a także od tego, czy zostały one faktycznie odebrane przez wyspecjalizowane firmy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy określającą wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości mieszanej (część mieszkalna, część z działalnością gospodarczą). Skarżący twierdził, że nie generuje odpadów komunalnych, a jedynie odpady produkcyjne, które odbiera specjalistyczna firma. Organy administracji uznały, że charakter prowadzonej działalności gospodarczej (zakład produkcyjno-usługowo-handlowy) implikuje powstawanie odpadów komunalnych, co uzasadnia naliczenie opłaty. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wadliwą wykładnię przepisów dotyczących nieruchomości mieszanych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Zarządzono zwrot skarżącemu kwoty 16 złotych tytułem nadpłaconego wpisu od skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Jarosław Szaro /spr./, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska, Sędzia WSA Grzegorz Panek, Protokolant sekr. sąd. Karolina Gołąbek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia 15 kwietnia 2025 r. nr SKO.402.ŚO.483.26.2025 w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od 1 stycznia 2020r. do 1 czerwca 2022r. i od 1 lipca 2022 r. 1) oddala skargę, 2) zarządza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na rzecz skarżącego A. K. zwrot kwoty 16 (szesnaście) złotych tytułem nadpłaconego wpisu od skargi.
Przedmiotem skargi A.K. (dalej: strona/skarżący) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie (dalej: SKO) z 15 kwietnia 2025 r. nr SKO.402.SÓ.483.26.2025, utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy [...] (dalej: organ I instancji) z 3 marca 2025 r. nr RGP.7030.5.1.76.2024, w przedmiocie określenia skarżącemu wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od 1 stycznia 2020 r. do 1 czerwca 2022 r. i od 1 lipca 2022r.
Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Postanowieniem z 18 marca 2024 r. organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości pod adresem [...]. Z uwagi na zmianę metody naliczania opłaty i wysokość stawki od stycznia 2020 r. właściciele nieruchomości zamieszkałych i niezamieszkałych mieli obowiązek składania nowych deklaracji za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Skarżący tego nie uczynił i nie złożył deklaracji od nieruchomości niezamieszkałej. Wobec wątpliwości co do rzetelności danych zgłoszonych w deklaracji, organ wszczął postępowanie w sprawie określenia wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
W dniu 16 kwietnia 2024 r. skarżący złożył oświadczenie, że ponosi opłatę z gospodarstwa domowego oraz wpisany jest do systemu BDO, gdzie potwierdza to dołączoną kartą przekazania odpadu - kodu 12 01 01 (odpady z toczenia i piłowania żelaza oraz jego stopów) oraz informacją o opłatach.
Decyzją z 19 kwietnia 2024 r. organ I instancji ustalił skarżącemu wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami za okres od 1 stycznia 2020 r. do 1 czerwca 2022 r. Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie podnosząc, że w ramach prowadzonej działalności nie wytwarza odpadów komunalnych. Po rozpoznaniu odwołania SKO decyzją z 22 maja 2024 r. nr SK0.402.Ś0.780.35.2024, uchyliło w całości decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ I instancji został zobowiązany do ustalenia, czy na nieruchomości powstają odpady w wyniku prowadzonej działalności (i jakie).
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji decyzją z 16 września 2024 r. ustalił wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami za okres od 1 stycznia 2020 r. do 1 czerwca 2022 r. Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie zarzucając, że odpady produkcyjne, jakie generuje, nie są odpadami komunalnymi oraz że zawarła umowę na odbiór tych odpadów z inną firmą. Powyższa decyzja została uchylona przez SKO decyzją z 31 października 2024 r. nr SKO.402.ŚO.1254.67.2024, celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ I instancji decyzją z 3 marca 2025 r. nr RGP.7030.5.1.76.2024, określił skarżącemu wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi odbieranymi z przedmiotowej nieruchomości za okres od 1 stycznia 2020 r. do 1 czerwca 2022 r. w wysokości: 73,50 zł/m-c, od 1 lipca 2022 r. w wysokości: 73,49 zł/mc, od 1 stycznia 2025 r. w wysokości 61,09 zł/m-c.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, że skarżący jako właściciel przedmiotowej nieruchomości, prowadzący działalność gospodarczą pod firmą [...] zobowiązany jest na podstawie art. 6c ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U 2024 poz. 399 ze zm.), dalej: u.c.p.g. do złożenia Wójtowi Gminy [...] deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi odbieranymi z terenu w/w nieruchomości. Obowiązek ten wynika z wprowadzenia od 1 lipca 2013 r. na obszarze gminy [...] w trybie przepisu art.6c ust.1 i ust.2 w/w ustawy, odbioru odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości zamieszkałych i niezamieszkałych. Uchwałą Nr [...] z [...] 2016 r. Rada Gminy [...] przejęła obowiązki odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości niezamieszkałych, na których powstają odpady komunalne.
Organ I instancji wskazał, że w toku postępowania administracyjnego ustalono, że przedmiotowa nieruchomość jest nieruchomością mieszaną (dwa budynki, gdzie na jednej z nich zamieszkuje właściciel z rodziną oraz drugi budynek o pow. 194 m2, gdzie 63 m2 przeznaczona jest pod działalność produkcyjno- handlową). W 2013 r. od w/w nieruchomości złożone zostały dwie deklaracje od nieruchomości zamieszkałej oraz niezamieszkałej (firmy). W deklaracji od nieruchomości niezamieszkałej w której skarżący wskazał zapotrzebowanie na pojemnik 120 l oraz niesegregowany sposób zbierania i odbierania odpadów komunalnych.
Na podstawie danych z Centralnej Ewidencją i Informacją o Działalności Gospodarczej ustalono, że skarżący prowadzi nieprzerwalnie działalność od 1997 r., a przeważająca działalność gospodarcza prowadzona jest pod kodem 25.61 Z (Obróbka metali i nakładanie powłok na metale oraz pozostałe 16.10.Z Produkcja wyrobów tartacznych, 47.99Z pozostała sprzedaż detaliczna prowadzona poza siecią sklepowa, straganami i targowiskami, 25.62Z obróbka mechaniczna elementów metalowych).
Zgodnie z art. 6c ust. 2b w przypadku nieruchomości, które w części stanowią nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, a w części nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, przepisów ust.2a i 3a nie stosuje się. Właściciele nieruchomości niezamieszkanych nie mają możliwości dobrowolnego wyłączenia się z systemu zorganizowanego przez gminę, wiec na podstawie art.6 j ust. 4 w przypadku nieruchomości, która w części stanowi nieruchomość, o której mowa w art.6 c ust.1, a w części nieruchomości, o której mowa w art.6 c ust.2, opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi sumę opłat obliczonych zgodnie z ust. 1-3.
Stosownie do art. 6j ust. 4a u.c.p.g. w przypadku prowadzenia w części lokalu mieszkalnego obsługi biurowej działalności gospodarczej opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi uiszcza się w ramach opłaty dotyczącej nieruchomości, o których mowa w art. 6c ust. 1.Jeżeli zatem działalność gospodarcza odpowiada treści wskazanego przepisu, opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi związanymi z tą działalnością zawiera się w opłacie od lokalu i nie ma potrzeby wymagania od właściciela odrębnej umowy na odbiór odpadów.
W toku postępowania organ ustalił, że od początku 1997 r. na przedmiotowej nieruchomości powstają odpady w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Charakter tej działalności wykracza poza czynności czysto biurowe. Z uwagi na charakter prowadzonej działalności gospodarczej organ uznał, iż nie generuje ona dużej ilości odpadów, co pozwala na powiększenie należnej opłaty w stawce jak dla pojemnika na odpady o pojemność 120 l i minimalnej ilości worków na odpady selektywne zgodnie z obowiązującymi Uchwałami Rady Gminy [...].
W toku postępowania organ ustalił, że na przedmiotowej nieruchomości znajdują się dwa budynki, gdzie w jednym z nich zamieszkuje skarżący wraz z rodziną oraz drugi budynek o powierzchni 143 m2 z wydzieloną częścią- 63 m2, gdzie znajduje się zakład produkcyjno-usługowo-handlowy (hala wyposażona w maszyny do obróbki metalu: 2 szt. spawarki, 2 szt. wiertarki, 2 szt. frezarki, 4 szt. tokarki). Budynek jest wykorzystywany od stycznia 1997 r. do dnia dzisiejszego, gdzie opłacany jest podatek wg stawek związanych z działalnością gospodarczą zarówno od budynku, jak i od gruntów. Przedsiębiorca oświadczył, że prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą i jako formę opodatkowania wybrał ryczałt od przychodów ewidencjonowanych. Ponadto strona oświadczyła, że nie wytwarza odpadów komunalnych, a jedynie odpady powstające podczas wykonywania działalności to odpady z toczenia i piłowania żelaza oraz jego stopów- kod 12 01 01 , które odbierane są przez firmę posiadającą stosowne uprawnienia, na podstawie zawartej umowy.
Wyniku oględzin miejsca wykonywania działalności przeprowadzonych 21 sierpnia 2024 r. organ stwierdził występowanie odpadów poprodukcyjnych oraz komunalnych m.in. kartonowe pudła, plastikowe kubły, czyściwa, zużyte rękawice, szklane opakowania, zużyte jednorazowe maseczki co zostało potwierdzone dokumentacją fotograficzną. W czasie oględzin strona zgłosiła uwagi dotyczące tylko odpadów kartonowych, stwierdzając, że kartony zostały zakupione na potrzeby wysyłki towarów.
W dniu 3 lutego 2025 r. przeprowadzono rozprawę administracyjną, z udziałem strony oraz świadka K.K. właściciela firmy P. odbierającego odpady o kodzie 12 01 01 od firmy skarżącego, który przyznał, że odbierał tylko odpady o kodzie 12 01 01 były to odbiory na podstawie zgłoszeń telefonicznych, natomiast nie były odbierane odpady komunalne ponieważ nie posiada on stosownych zezwoleń.
Organ stwierdził, że charakter i rodzaj działalności gospodarczej prowadzonej przez stronę na niezamieszkałej części nieruchomości uprawniał do przyjęcia, że na nieruchomości tej (w części niezamieszkałej na której prowadzona jest działalność gospodarcza) powstają odpady komunalne.
Organ I instancji podkreślił, że to strona ma obowiązek wykazać, że z prowadzonej działalności gospodarczej nie powstają odpady. W sytuacji w której na podstawie art. 6c ust. 2 u.c.p.g. wydana została uchwała, to regulamin określa - stosownie do art. 4 ust. 2 pkt 2 u.c.p.g. - rodzaj i minimalną pojemność pojemników przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości. Podstawa ustalenia opłaty uzależniona jest od ilości pojemników, nie zaś od ilości odpadów które zostały wytworzone. W takim wypadku wystarczające jest, że odpady zostały wytworzone, wtórnym natomiast jest ich ilość. Z art. 6o ust. 1 u.c.p.g. wynika, że przypadku niezłożenia deklaracji wójt określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody. Dopiero gdy brak jest odpowiednich danych, opłatę określa się w oparciu o uzasadnione szacunki, w tym w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze.
Organ zaznaczył, że w niniejszej sprawie przyjęto na podstawie obowiązującego regulaminu, że wysokość opłaty uzależniona jest od ilości i pojemności pojemników. Z kolei z danych uzyskanych przez organ wynika, że charakter i rodzaj aktywności, które mogą być podejmowane w ramach działalności gospodarczej prowadzonej przez stronę są zgodne z wpisem do CEiDG (25.61 Z , 47.99 Z,25.62.Z,16.10 Z), a strona nie wykazała, że aktywność na spornej nieruchomości ograniczona została tylko do prowadzenia w części lokalu mieszkalnego "obsługi biurowej działalności gospodarczej".
Ponadto skarżący wskazał, że odpady o kodach: 150101, 150102, 150106, 150110*,150111*,150202*,150203,130208*,120101,120102,12 0103,120104,120121 są składowane na terenie Zakładu [...] i nie były utylizowane ponieważ powstają w bardzo małych ilościach, ciągle przebywają w zakładzie i są używane do produkcji części zamiennych. Są to kartonowe pudła, plastikowe kubły, czyściwa, zużyte rękawice, szklane opakowania, zużyte jednorazowe maseczki.
W ocenie organu I instancji ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, że na nieruchomości nie powstają odpady związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Strona w żaden sposób nie wykazała, że na nieruchomości prowadzona działalności gospodarcza nie generuje odpadów komunalnych (kod: 150101, 150102, 150106) a wręcz potwierdziła, że gromadzi je na swojej posesji. Pomiędzy odpadami poprodukcyjnymi, których kontrola nie należy do kompetencji organu, na nieruchomości znajdują się także odpady komunalne. Natomiast do odpadów komunalnych powstałych w wyniku działalności gospodarczej zakwalifikować należy np. odpady z kodu:12 01 03,12 01 01, 15 02 03,13 02 08*. Tego rodzaju odpady można przekazać przedsiębiorcy, który posiada stosowne zezwolenia na ich odbiór. Niedopuszczalne jest przy tym takie klasyfikowanie selektywnie zebranych odpadów komunalnych, pozwalające na przypisanie ich do innego kodu (rodzaju) odpadów zgodnie z klasyfikacją odpadów określoną w załączniku do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 grudnia 2014 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. z 2017 r. poz. 2422), a następnie przekazywanie, poza gminnym systemem gospodarowania odpadami komunalnymi podmiotom, które nie zostały wyłonione przez gminę do odbioru odpadów komunalnych z jej terenu.
Właściciel nieruchomości, ma obowiązek zbierania powstałych na nieruchomości odpadów komunalnych i pozbywania się tych odpadów zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami u.c.p.g. w gminach oraz w prawie miejscowym. Strona zatem nie może "wyłączyć się" z tego obowiązku.
Organ I instancji zaznaczył, że w związku z prowadzeniem jakiejkolwiek działalności gospodarczej co do zasady powstają odpady. Można dopuścić pogląd, że istnieją sytuacje w których w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą nie będą powstawały odpady komunalne, jednakże odnosi się to do takiej sytuacji gdy rodzaj prowadzonej działalności gospodarczej wskazuje, że na nieruchomości nie będą powstawać odpady komunalne - np. działalność gospodarcza polega na świadczeniu usług wyłącznie u klienta. Ponadto w przypadku prowadzenia w części lokalu mieszkalnego obsługi biurowej działalności gospodarczej opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi uiszcza się w ramach opłaty dotyczącej nieruchomości zamieszkałej - art. 6j ust. 4a u.p.c.g.
W ocenie organu nie ma możliwości, aby przy pracach związanych z serwisowaniem lub wymianą części zamiennych np. frezarki lub tokarki, nie powstawały odpady np. w postaci opakowań po częściach zamiennych co zostało potwierdzono w czasie w/w oględzin. W miejscu świadczenia tego rodzaju usług powstają dodatkowe odpady komunalne, bowiem prawdopodobieństwo, że nie powstają, choćby podczas sprzątania, jest niewielkie. Dowody w postaci przytoczonych oświadczeń strony oraz zdjęć wykonanych w czasie oględzin budynku oraz przyległego terenu świadczą o powstawaniu odpadów komunalnych.
Odnosząc się do wysokości określonej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, organ I instancji wskazał, że decyzja ma charakter retrospektywny - dotyczy określenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi począwszy od stycznia 2020 r. Zaznaczono, że nie było możliwości ustalenia rzeczywistej ilości odpadów komunalnych powstających na przedmiotowej nieruchomości, wobec czego, zgodnie z art. 60 ust. 1 u.p.c.g., zasadne było oszacowanie tej ilości - i ustalenie jej na minimalnym poziomie - na podstawie deklaracji złożonej przez stronę w 2013 r. Ustalenie frakcji generowanych odpadów komunalnych na nieruchomości w związku z prowadzoną przez stronę działalnością jest natomiast bezprzedmiotowe, gdyż strona nie ma bowiem możliwości zgłoszenia w deklaracji jedynie wybranych przez siebie frakcji i uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w ograniczonym zakresie. Ponadto począwszy od 1 stycznia 2020 r. strona nie zawarła z żadnym podmiotem umowy na zagospodarowanie odpadów komunalnych powstałych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Strona nie posiada również takiej umowy obecnie, ponieważ przedłożona umowa z firmą [...] Sp. z o.o. Sp. k. została zawarta z podmiotem, który nie posiada stosownego zezwolenia w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości z terenu Gminy [...].
Dalej organ wskazał, że ustalony w sposób bezsprzeczny fakt wytwarzania odpadów komunalnych związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą w dniu przeprowadzenia kontroli (21 sierpnia 2024 r.), pozwolił, w drodze logicznego rozumowania, na uznanie, że odpady te powstawały także we wcześniejszym okresie, tj. od stycznia 2020 r. Strona prowadzi działalność gospodarczą nieprzerwanie od 1997 r., dzielność ta nie była zawieszana, a ponadto bezpośrednio przed okresem, którego dotyczy niniejsze postępowanie, strona dodatkowo rozszerzyła prowadzoną działalność gospodarczą o dodatkowe kody PKD, tj. 161 OZ (Produkcja wyrobów tartacznych) oraz 4799 Z (Pozostała sprzedaż detaliczna prowadzona poza siecią sklepową, straganami i targowiskami). Co więcej, również skarżący wprost przyznał, że odpady komunalne powstałe w wyniku prowadzonej przez niego działalności gospodarczej cały czas powstają, choć w bardzo małych ilościach.
W konsekwencji organ I instancji określił opłatę zgodnie z obowiązującymi przepisami, w tym art. 6o u.c.p.g oraz aktami prawa miejscowego (uchwały Rady Gminy [...] z [...] 2019 r.: nr [...] w sprawie szczegółowego sposobu i zakresu świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów, w zamian za uiszczoną przez właściciela nieruchomości opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi i nr [...] w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki tej opłaty i ustalenia stawki opłaty za pojemnik lub worek o określonej pojemności oraz z [...] 2024 r. nr [...] w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki tej opłaty i ustalenia stawki opłaty za pojemnik lub worek o określonej pojemności).
Na podstawie art.6j ust 3 w/w ustawy dokonano wyliczenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, gdzie z treści wynika, że w przypadku nieruchomości, na której nie zamieszkują mieszkańcy, opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn zadeklarowanej liczby pojemników lub worków, przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych powstających na danej nieruchomości, oraz stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6k ust. 1 pkt 2. Przez zadeklarowaną liczbę pojemników lub worków rozumie się iloczyn liczby pojemników lub worków przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości oraz liczby ich opróżnień lub odbiorów wynikającej z częstotliwości odbioru odpadów komunalnych określonych na podstawie art. 6r ust. 3 i 3b cyt. ustawy albo harmonogramu odbioru odpadów komunalnych dla danej nieruchomości.
Powyższa decyzja organu I instancji została utrzymana w mocy opisaną na wstępie decyzją SKO z 15 kwietnia 2025 r., które w całości podzieliło stanowisko organu I instancji.
Organ odwoławczy stwierdził, że z uwagi na wyczerpanie możliwości podjęcia działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego za zasadne uznać należy naliczenie opłaty tak jak uczynił to organ I instancji, tj. przyjęcie minimalnych miesięcznych ilości w postaci 4 worków na poszczególne frakcje opadów oraz pojemnika na odpady zmieszane. W ocenie SKO takie rozstrzygnięcie jest logiczne i sprawiedliwe.
Na powyższą decyzję organu odwoławczego skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie:
1. art. 6j ust. 4 u.c.p.g., poprzez jego wadliwą wykładnię i niezastosowanie w sprawie, co implikuje obłożenie nieruchomości skarżącego dwoma decyzjami o odbiorze odpadów,
2. art. 2a Ordynacji podatkowej - poprzez jego niezastosowanie w przedmiotowej sprawie,
3. art. 210 § 4 w zw. z art. 124 Ordynacji podatkowej, poprzez wydanie decyzji administracyjnej bez należytego uzasadnienia prawnego i faktycznego, co w konsekwencji stanowi naruszenie zasady przekonywania - uzasadnienie poprzez swoją lakoniczność, jak również wewnętrzną sprzeczność narusza podstawowe zasady postepowania podatkowego (administracyjnego),
4. art. 124, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191 Ordynacji podatkowej, poprzez zaniechanie przez organ odwoławczy podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym,
5. art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez zaniechanie dokonania wnikliwej i wyczerpującej analizy materiału dowodowego zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie,
6. art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez zebranie materiału dowodowego w sposób wybiórczy, co doprowadziło do wadliwego ustalenia stanu faktycznego sprawy,
7. art. 191 Ordynacji podatkowej, poprzez dokonanie oceny materiału dowodowego w sposób dowolny z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów przez organ podatkowy, co doprowadziło do wadliwego ustalenia stanu faktycznego sprawy.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że działalność gospodarczą wykonuje osobiście (nie zatrudnia pracowników) i nie obsługuje klientów w miejscu jej prowadzenia. W związku z tym w ramach prowadzonej działalności nie są wytwarzane odpady komunalne. Skarżący zaznaczył, że posiada zgaszenie do systemu BDO oraz umowę na odbiór odpadów powstających w wyniku procesów produkcyjnych.
Ponadto skarżący podniósł, że organ I instancji winien wydać decyzję zgodnie z art. 6j ust. 4 u.c.p.g., ponieważ nieruchomość na której jest prowadzona działalność gospodarcza objęta jest także decyzją ustalającą opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi jako nieruchomość zamieszkała.
Według skarżącego organ odwoławczy zastosował "instytucję domniemania" nie znaną przepisom postępowania, zwalniając organ I instancji z obowiązku ustalenia czy w ramach działalności gospodarczej odpady komunalne były produkowane, w jakim okresie oraz ilości. W konsekwencji SKO utrzymało wadliwą decyzję, pomimo że nie doszło do ustalenia stanu faktycznego w sposób nie budzący wątpliwości, co powinno skutkować jej uchyleniem i umorzeniem postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny miał na uwadze, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Organy nie naruszyły prawa procesowego w zakresie gromadzenia i oceny dowodów, jak także materialnego odnośnie przyjętej podstawy i zakresu odpowiedzialności skarżącego za opłatę za odbiór odpadów komunalnych powstających na nieruchomości niezamieszkałej.
Przepis art. 6h pkt 3 ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach stanowi, że opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi są obowiązani ponosić właściciele nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, jeżeli rada gminy podjęła uchwałę, o której mowa w art. 6c ust. 2 - na rzecz gminy, na terenie której są położone nieruchomości lub lokale.
Z kolei przepis art. 6i ust. 1 pkt 2 tej ustawy stanowi, że obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstaje w przypadku nieruchomości, na której nie zamieszkują mieszkańcy - za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości powstały odpady komunalne.
Istotą zatem ustalenia odpowiedzialności skarżącego za ponoszenie opłaty za odbiór odpadów z nieruchomości niezamieszkałej jest powstanie odpadów na tej nieruchomości.
W przedmiotowej sprawie organy ustalił i nie jest to kwestionowane w sprawie, że na działce stanowiącej nieruchomość będącą przedmiotem współwłasności skarżącego oraz jego zony U.K. znajdują się dwie nieruchomości budynkowe. Jeden z tych budynków jest zamieszkały i wykorzystywany przez skarżącego i jego rodzinę, zaś drugi, niezamieszkały wykorzystywany jest przez skarżącego do prowadzenia w nim działalności gospodarczej w postaci Z. Prowadzenie tego zakładu jest wyłączną funkcją tego budynku i to skarżący jest jego wyłącznym użytkownikiem.
W sprawie nie budzi także wątpliwości, że za lata objęte decyzją organów skarżący nie doprowadzał na rzecz gminy opłaty za odpady komunalne powstające na nieruchomości niezamieszkałej. Oplata taka na terenie Gminy [...] jest obowiązująca bowiem Rada Gminy [...] wydała uchwałę [...] z dnia [...] 2016 r. w sprawie przejęcia obowiązku odbioru odpadów komunalnych na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne. W ten sposób została spełniona przesłanka wskazana w powołanym przepisie art. 6h pkt 3 ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach. Na terenie Gminy [...] właściciele nieruchomości niezamieszkałych są zobowiązani ponosić opłatę na rzecz Gminy, jeżeli na terenie takiej nieruchomości powstały odpady komunalne.
Istota sporu w sprawie niniejszej dotyczy tego wlasnie zagadnienia, czyli dokonanego przeze organy ustalenia, że na nieruchomości tej w okresie objętym zaskrzoną decyzją powstawały odpady.
Organy stwierdziły, że w tym czasie odpady takie powstawały, w związku z czym opłata jest należna. Stanowisko to nie zarusza prawa w zakresie tak dokonanej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, jak także przyjętego rozstrzygnięcia merytorycznego.
Nie budzi bowiem sporu w sprawie to, że w budynku tym zlokalizowany był zakład ślusarski skarżącego realizujący różnorakie usługi w zakresie tego typu działalności i prowadził on swoja działalność przez cały ten czas. W zakładzie tym czynności zawodowe wykonywał skarżący. Skarżący posiadał umowę na odbiór odpadów metalowych stanowiących skutek uboczny prowadzonej produkcji, czy też i usług i odbiór tego rodzaju odpadów nie jest przedmiotem sprawy niniejszej. Sam fakt, że tego rodzaju odpady były odbierane potwierdza jednak tezę organów, że działalność w zakładzie była przez skarżącego prowadzona.
Przedmiotem rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest tylko kwestia opląt za odbiór odpadów komunalnych, która ma w tej sprawie charakter daninowy uzależniony od powstawania odpadów na nieruchomości. Oznacza to, że jeżeli na nieruchomości niezamieszkałej powstają odpady, to wówczas jej właściciel ma obowiązek ją uiścić niezależnie od tego czy faktycznie zostały one oddane wyspecjalizowanym firmom wynajętym w tym celu przez gminę czy też nie. Właściciel nieruchomości ma obowiązek taką opłatę uiścić . Wynika to z przepisów prawa.
Przez odpady komunalne należy przy tym rozumieć, w myśl art.3 ust.1 pkt 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach ( Dz. U. 2023.1587 z zm. ) odpady powstające w gospodarstwach domowych oraz odpady pochodzące od innych wytwórców odpadów, które ze względu na swój charakter i skład są podobne do odpadów z gospodarstw domowych, w szczególności niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i odpady selektywnie zebrane:
a) z gospodarstw domowych, w tym papier i tektura, szkło, metale, tworzywa sztuczne, bioodpady, drewno, tekstylia, opakowania, zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny, zużyte baterie i akumulatory oraz odpady wielkogabarytowe, w tym materace i meble, oraz
b) ze źródeł innych niż gospodarstwa domowe, jeżeli odpady te są podobne pod względem charakteru i składu do odpadów z gospodarstw domowych.
Pojęcie to jest niewątpliwie szerokie i obejmuje całą różnorodność niepotrzebnych, a wykorzystywanych wcześniej przez człowieka przedmiotów.
Sąd zgadza się ze stanowiskiem organów, że na nieruchomości na której prowadzona jest działalność odpady komunalne w takim właśnie rozumieniu powstają. Prowadzenie działalności gospodarczej stanowi bowiem pośredni dowód, z którego należy wyprowadzić uzasadniony wniosek, że na nieruchomości takiej powstają odpady komunalne. Taki rodzaj działalności, jak prowadzenie Z. powoduje powstawanie odpadów komunalnych, w takim jak wyżej wskazano szerokim rozumieniu. Jej prowadzenie wiąże się bowiem z zamawianiem towarów, ich ekspedycją, prowadzeniem korespondencji firmowej, wystawianiem stosownych dokumentów, korzystaniem z różnorakich urządzeń, czy też środków ochrony osobistej, spożywaniem posiłków, wymiana części urządzeń, które w normalnym gospodarstwie stanowią odpad komunalny ( jak choćby żarówki w lampach ). Nie ma takiej możliwości, by w trakcie prowadzenia działalności gospodarczej, oprócz odpadów czysto produkcyjnych podlegających odrębnym regulacjom, nie powstawały odpady komunalne. Przepisy, a zwłaszcza art. 6c ust. 2, art. 6i ust. 1 pkt 2 u.c.p.g., nie uzależniają ponoszenia przez właściciela nieruchomości opłaty z tytułu gospodarowania odpadami komunalnymi od ilości czy rodzaju wytwarzanych na tejże nieruchomości odpadów, lecz od samego faktu powstawania tychże odpadów. Sam fakt prowadzenia na nieruchomości działalności gospodarczej o takim charakterze jak ta prowadzona przez skarżącego stanowi podstawę do przyjęcia, że na nieruchomości tej powstają odpady komunalne. Wnioskując zatem na podstawie ustalonego faktu pośredniego organy miały prawo przyjąć istnienie faktu głównego, czyli podstawy do przyjęcia odpowiedzialności skarżącego za wniesienie opłaty. Organy słusznie przy tym wskazały, że jakkolwiek istnieją rodzaje działalności gospodarczych których prowadzenie nie będzie prowadziło do przyjęcia powstawania odpadów w budynkach niezamieszkałych, jak prowadzenie działalności, w której czynności zawodowe prowadzone są poza terenem tej nieruchomości, to jednak w tej sprawie takie okoliczności nie występują.
Sąd zgadza się ze stanowiskiem WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 19 września 2024 r. I SA/Go 189/24 czy WSA w Poznaniu z dnia 22.04.2021 r I SA/Po 850/20 ), które dostrzegły związek pomiędzy prowadzaniem działalności gospodarczej, a powstawaniem odpadów nakazujący przyjęć, że w sytuacji gdy taka działalność jest prowadzona, to wówczas odpady takie powstają.
Dlatego też sąd podzielił argumentację organu.
Wnioskowanie to znalazło przy tym potwierdzenie w dokonanych w zakładzie skarżącego oględzinach. W trakcie tej czynności, która miała miejsce w roku 2024 ujawniono na jego terenie przedmioty stanowiące odpady, opisane w protokole oględzin. Jakkolwiek nie da się tego dowodu odnieść bezpośrednio do czasu, który został objęty zaskarżoną decyzją, to jednak potwierdza on słuszność przyjętego wnioskowania o powstawaniu odpadów w przypadku prowadzenia zakładu o takim profilu działalności, jak firma skarżącego.
Dlatego też sąd nie podzielił zarzutów skargi w tym zakresie.
Decyzja nie narusza także prawa w zakresie wysokości określonej opłaty. Jak bowiem wynika z treści zaskarżonej decyzji, ale też decyzji organu I instancji do jej określenia przyjęto najniższą ilość odpadów, jaka może być wytwarzana na posesji niezamieszkałej. Organ nie mógł określić tej opłaty w niższej wysokości.
Decyzja nie narusza prawa również w tym zakresie, w którym jako podmiot, do którego jest adresowana wskazała skarżącego. Przepis art. 6h ustawy jako podmiot zobowiązany do ponoszenia opłaty wskazuje właściciela nieruchomości. Jednak pojęcie to musi być interpretowane zgodnie z treścią przepisu art. 2 ust.1 pkt 4 ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach Stanowi on, że ilekroć mowa o właścicielach nieruchomości - rozumie się przez to także współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością. Pojęcie właściciela nieruchomości zostało zatem oderwane od jego cywilnoprawnego znaczenia. Jest ono pojęciem szerszym. Obejmuje także użytkowników posiadaczy, czy innych władających.
W przedmiotowej sprawie skarżący będący jedocześnie współwłaścicielem nieruchomości jest jednocześnie jej jedynym użytkownikiem i włada nią w zakresie prowadzonej rzez siebie firmy. Z wyłączeniem innego współwłaściciela. On też uprzednio składał deklarację w zakresie opłaty śmieciowej. Z prowadzoną przez niego działalnością wiąże się powstawanie odpadów komunalnych na nieruchomości. W tych okolicznościach nie stanowi naruszenia prawa skierowanie decyzji o określeniu wysokości opłaty do niego. Mieści się to w ramach rozumienia pojęcia właściciela stworzonego w omawianym przepisie.
Z tych względów sąd uznał ,że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i oddalił ja w myśl art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło