I SA/Rz 254/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.Z. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora [...] o Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej PROW 2007-2013 na 2015 postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Sygn. I SA/Rz 254/17 U Z A S A D N I E N I E W rozpoznawanej sprawie skarżąca zwróciła się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienie od kosztów sądowych, argumentując wniosek tym, że jedyne źródło utrzymania stanowi dla skarżącej gospodarstwo rolne, które jest w początkowym stadium rozwoju (grunty dzierżawione), oświadczając, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, uzyskuje dochody z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego w kwocie 1000 zł. Skarżąca określiła we wniosku swoje wydatki związane z bieżącym utrzymaniem na kwotę 500 zł, wskazała również pozycję "czynsz najmu" 500 zł, nie deklarując jakiegokolwiek majątku. Skarżąca została wezwana do uzupełnienia swojego oświadczenia w ramach przepisu art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej zwanej P.p.s.a.) – o informacje pozwalające na ocenę jej sytuacji finansowej, m.in. przedłożenie wyciągów z rachunków bankowych i kart kredytowych, kopii zeznania podatkowego, wskazania pobieranej wysokości dopłat do produkcji rolnej, złożenie oświadczenia o posiadanych środkach transportu, o wydatkach na zakup, żywności, odzieży , środków czystości, wydatkach dotyczących opłat związanych z utrzymaniem mieszkania (kopie rachunków), wyjaśnienie tytułu prawnego do zamieszkiwanego lokalu (domu). Skarżąca przemilczała wezwanie Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., osobie fizycznej przyznane zostaje prawo pomocy z jej wniosku w zakresie częściowym (o taki ubiega się w tej sprawie skarżąca żądając zwolnienia od kosztów sądowych), jeżeli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar dowodu spoczywa na stronie składającej taki wniosek. Dlatego zwrócono się do wnioskodawczyni o wyjaśnienia, które pozwoliłyby na poznanie jej sytuacji i podjęcie rozstrzygnięcia. Takie wnikliwe badanie znajduje swoje usprawiedliwione podstawy, bowiem środki pochodzące na pokrywanie kosztów pomocy prawnej przyznawanej w ramach instytucji prawa pomocy są środkami publicznymi, a zatem ich rozdysponowanie podlega pewnych ścisłym regułom. Rozpoznający wniosek referendarz sądowy zwrócił się do skarżącej z wezwaniem o podanie podstawowych informacji o sytuacji materialnej, ponieważ podane we wniosku informacje nie poddają się ocenie i weryfikacji przez rozpoznającego wniosek; w istocie brak jest danych, na podstawie których można by ocenić sytuację skarżącej. Przepis art. 246 § 1 P.p.s.a. będący podstawą zastosowania prawa pomocy, obliguje do przyznania prawa pomocy w przypadku spełnienia przesłanek do jego uzyskania, wyraźnie przy tym wskazując (określenie: "gdy osoba ta wykaże"), że to na wnoszącym o jego przyznanie spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji do tego uprawniającej - w tym wypadku - że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Treść poszczególnych rubryk formularza PPF jak również treść wezwania nie budzi wątpliwości podanie jakich informacji jest wymagane. Tego rodzaju informacje są wymagane od starających się o zwolnienie z ponoszenia wszelkiego rodzaju ciężarów, w tym opłat sądowych. Brak danych w tym zakresie, które pochodzą od strony, wiążą się z negatywnymi skutkami dla tej strony. W takim stanie rzeczy, bez dodatkowych informacji, o które była wzywana skarżąca, nie można dokonać prawidłowej oceny jej możliwości płatniczych. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.