I SA/Rz 255/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 16 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi P.C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] stycznia 2010 r. Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za lipiec 2005 r. - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. Na wezwanie do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi, pełnomocnik skarżącego Z.C. (ojciec) wniósł o zwolnienie od tego obowiązku, informując, że jego syn mieszka wraz z rodziną za granicą, nie posiada stałej pracy i utrzymuje się z zasiłków. Na urzędowym formularzu zażądał zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, argumentując, że syn jest w bardzo ciężkiej sytuacji materialnej, nie pracuje utrzymuje się z zasiłku na żonę i dzieci (dwóch synów w wieku 8 lat oraz 8 miesięcy). Pełnomocnik nadmienił, że syn przebywa poza krajem od 2003 r., sprawami związanymi z jego działalnością gospodarczą zajmował się inny pełnomocnik, który zmarł w 2006 r. Uważa natomiast, że przyznanie pomocy prawnej jego synowi w zakresie jak określony we wniosku jest niezbędne, by interesy skarżącego w sporze z Dyrektorem Izby Skarbowej były reprezentowane na równym poziomie. Nie wskazał wielkości dochodów, z których utrzymuje się rodzina syna, ani jakiegokolwiek majątku do niego należącego. Korzystając z możliwości żądania dodatkowego oświadczenia jaką daje art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwana dalej P.p.s.a., referendarz sądowy skierował wezwanie do złożenia wyjaśnień dotyczących sytuacji materialnej, w tym m.in. o podanie informacji o uzyskiwanej pomocy, a tym samym dochodach skarżącego, podania informacji o posiadanych środkach transportu, o przedłożenie wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych z ostatnich trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku, wyjaśnienia kwestii związanej ze stanem prawnym nieruchomości, wskazywanej jako miejsce zamieszkania skarżącego w kraju. W odpowiedzi pełnomocnik oświadczył, że nie jest w stanie zgromadzić dokumentów we wskazanym w wezwaniu terminie (siedem dni od daty doręczenia), syn nie posiada żadnego środka transportu, przedmiotowy lokal mieszkalny o którym mowa w wezwaniu należy do gminy, organ podatkowy odmówił pełnomocnikowi wydania zaświadczenia o dochodach syna. Ponadto oświadczył, że zasiłki i zapomogi syn uzyskuje od państwa w którym przebywa (Anglia) i przedstawienie dokumentów odnośnie zapomóg jest w tamtejszym systemie administracyjnym niemożliwe. Do akt przedłożono także wyciąg z rachunku bankowego prowadzonego na nazwisko skarżącego. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: W postępowaniu o przyznanie prawa pomocy skarżący powinien przedstawić argumentację, która potwierdzałaby jego niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie kosztów postępowania przed sądem administracyjnym, powinien być stroną aktywną w zakresie wskazywania dowodów, iż faktycznie pozostaje w sytuacji na jaką się powołuje. Dodać należy, że w orzecznictwie sądowym oraz literaturze przedmiotu reprezentowane jest stanowisko, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinno mieć charakter wyjątkowy i być stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem. Skoro skarżący nie wskazywał żadnych środków dowodowych na poparcie twierdzenia o złej sytuacji finansowej, zmierzając do wyjaśnienia możliwości płatniczych skarżącego, referendarz sądowy wezwał go do uzupełnienia wniosku i przedłożenia dokumentów potwierdzających sytuację na jaką się powołuje. W piśmie z dnia 21 czerwca 2010 r. pełnomocnik skarżącego zobowiązał się dostarczyć dokumenty na potwierdzenie sytuacji swojego mocodawcy, ponieważ przebywa on za granicą od wielu lat. Do dnia rozpoznania wniosku nie uczynił tego, natomiast złożone wyjaśnienia nie pozwalają na zweryfikowanie żądania w kontekście przesłanek ustawowych warunkujących przyznanie prawa pomocy. Oświadczony stan majątkowy, a w istocie brak jakiegokolwiek majątku, bez szczegółowych wyjaśnień, nie kwalifikuje skarżącego jako tego, któremu należy się przywilej udzielenia prawa pomocy w zakresie całkowitym w postaci obciążenia całością kosztów postępowania Skarbu Państwa, a tym samym innych współobywateli Powszechnie wiadomo, że w celu poprawy swojej sytuacji majątkowej i standardów życia, wiele osób decyduje się na zamieszkanie poza granicami naszego kraju, gdzie również opieka socjalna zapewnia dobre warunki życia, a kwoty wszelkich świadczeń socjalnych są niewspółmierne w stosunku do wysokości podobnych świadczeń uzyskiwanych w Polsce. Brak informacji o dochodach skarżącego z tego tytułu nie pozwala rozpoznającemu wniosek na zweryfikowanie, czy faktycznie nie jest on w stanie ponieść kosztów postępowania w sprawach zawisłych przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. Nie wyjaśniono, czy istnieją ważne powody dla których skarżący nie zarobkuje, czy jest to sytuacja czasowa czy podyktowana jakimiś nadzwyczajnymi okolicznościami. Przedłożony wyciąg z rachunku bankowego posiadanego w kraju, potwierdzający zadłużenie, nie przesądza jeszcze o tym, że skarżący spełnia przesłanki do przyznania mu prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie, także częściowym. Zwolnienie, jako że obciąża ogół, obywateli, o czym wyżej wspomniano, winno być przyznawane w szczególnych i tylko uzasadnionych wypadkach. Okoliczności takich zaś nie wykazano. Konkludując, z powyższych przyczyn należy uznać, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie i na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.