I SA/Rz 26/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Tomasz Smoleń po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2013 r. w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Ż. o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] listopada 2012 r., Nr [...] w przedmiocie ustalenia zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2006 r. postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji W skardze złożonej do tutejszego Sądu na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] listopada 2012 r., Nr [...] w przedmiocie ustalenia zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2006 r., skarżąca A. Ż. – Cz. domagała się wstrzymania jej wykonania z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody oraz spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że w wykonaniu wyżej wymienionej decyzji organ dokonał zajęcia rachunku bankowego uniemożliwiając jej prowadzenie działalności gospodarczej poprzez realizację zobowiązań wobec kontrahentów oraz wypłatę wynagrodzeń swoim pracownikom. Taka sytuacja jej zdaniem, najprawdopodobniej, spowoduje konieczność całkowitej likwidacji firmy, co uzasadnia obawę spowodowania znacznej szkody jak też trudnych do odwrócenia skutków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Taka regulacja prawna prowadzi do wniosku, iż wniesienie do sądu administracyjnego skargi nie pociąga za sobą skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania przez sąd zaskarżonego aktu zależy od oceny sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie. Niewykonywanie ostatecznych aktów administracyjnych jest stanem niepożądanym i prawo wnoszenia skargi do sądu nie może uniemożliwiać prawidłowego funkcjonowania procesu stosowania i realizowania norm prawa podatkowego. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest wyjątkową instytucją, a przesłanki uzasadniające jej zastosowanie nie powinny być interpretowane w sposób rozszerzający. Warunkiem wstrzymania wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę już we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku winno zatem odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest uzasadnione (por. postanowienie NSA z dnia 13 grudnia 2004r., sygn. akt FZ 496/2004, LexPolonica). Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a., zobowiązując stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakłada na nią jednak obowiązku ich udowodnienia, a jedynie uprawdopodobnienia. Uprawdopodobnienie zaistnienia tych przesłanek oznacza wykazanie, iż zachodzi duże prawdopodobieństwo – graniczące z pewnością – zmaterializowania się trudnych do odwrócenia skutków lub wyrządzenia znacznej szkody w następstwie wykonania zaskarżonego aktu. W interesie wnioskodawcy leży zatem takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności i jego uzasadnienie, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zaistnienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Podstawową przesłanką zastosowania instytucji ochrony tymczasowej jest istniejące realnie niebezpieczeństwo zaistnienia takiej szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego, a która jest wynikiem wykonania kwestionowanej decyzji administracyjnej. Szkoda występuje wówczas, gdy nie będzie mogła być ona wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (zob. postanowienie NSA w Warszawie z dnia 25 października 2005r., sygn. akt I OZ 1074/05, Centralna Baza Orzeczeń i Informacji o Sprawach: www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004r., sygn. akt Centralna Baza Orzeczeń i Informacji o Sprawach: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Nieodwracalny skutek z kolei to takie następstwo, konsekwencja, efekt, rezultat jakichś działań, których nie będzie można cofnąć lub których nie da się usunąć (zob. Popularny słownik języka polskiego pod red. B. Dunaja, Warszawa 2000, s. 365 i 644). Omawiana instytucja ma natomiast na celu ochronę strony przed wystąpieniem nieodwracalnych skutków lub znacznej szkody przed zbadaniem przez sąd administracyjny legalności zaskarżonego aktu lub czynności. Skarżąca, wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji uzasadnia uniemożliwieniem prowadzenia działalności gospodarczej poprzez niemożliwość realizacji zobowiązań wobec kontrahentów oraz wypłatę wynagrodzeń swoim pracownikom, co w rezultacie najprawdopodobniej spowoduje konieczność likwidacji firmy. Ustosunkowując się do tej argumentacji zauważyć trzeba, że niewątpliwie zakończenie bytu prawnego przedsiębiorstwa czy też innego podmiotu, jak również zwolnienie pracowników wywołuje, jak podnosi orzecznictwo sądowe, skutki trudne do odwrócenia i wysoce szkodliwe. Dla udzielenia ochrony tymczasowej nie jest jednakże wystarczające powoływanie się na ewentualną możliwość ogłoszenia upadłości i zwolnienia pracowników bez poparcia tych przypuszczeń konkretnymi faktami (por. postanowienia NSA z dnia 17 listopada 2009r., sygn. akt I FSK 1243/08 i z dnia 20 grudnia 2011r., sygn. akt II GZ 537/11 oraz postanowienia NSA z dnia 12 października 2005r., sygn. akt II FSK 1231/05, z dnia 9 listopada 2005r., sygn. akt I FZ 480/05, z 15 grudnia 2005r., sygn. akt I FZ 633/05, Centralna Baza Orzeczeń i Informacji o Sprawach: www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Zdaniem sądu, poza wyrażeniem subiektywnej obawy zlikwidowania działalności gospodarczej, skarżąca nie wykazała okoliczności uprawdopodabniających możliwość wystąpienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Ciążące na skarżącej zobowiązanie podatkowe wynikające z zaskarżonej decyzji wynosi wprawdzie 115.915,00 zł., ale z akt sprawy wynika również, że rozmiary jej działalności nie są małe, a działalność jest rozwojowa. Skarżąca osiąga przychody z prowadzonej działalności gospodarczej, których wysokość w poszczególnych miesiącach przekracza 20.000 zł, poza tym jej przychód w 2011 r. z tego tytułu wyniósł 352.217,85 zł. Powołując się na niemożliwość realizacji zobowiązań względem kontrahentów, skarżąca nie określiła co to są za zobowiązania, jaka jest wielkość obciążeń z nich wynikających jak też wynikających z nich obciążeń okresowych. Odnosząc się natomiast do obaw skarżącej dotyczących niemożliwości regulacji zobowiązań w stosunku do pracowników z tytułu wynagrodzenia z pracę, to wskazać należy, jak z resztą słusznie zaznaczył to organ w swoim postanowieniu o odmowie wstrzymania wykonania decyzji z dnia 10 stycznia 2013 r., że wynagrodzenia za prace są szczególnie chronione i nawet w przypadku zajęcia rachunku bankowego istnieje możliwość wypłacania pensji pracownikom. Przedmiotem zaskarżonej decyzji jest ustalenie zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. Nie ulega wątpliwości, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Rodzaj obowiązku objętego tą decyzją nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny, gdyż odnosi się do świadczenia pieniężnego, z natury rzeczy przecież odwracalnego. W sytuacji uwzględnienia skargi istnieje możliwość zwrotu nadpłaconych kwot. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Walor ochronny ma również prawna możliwość zmiany lub uchylenia przez sąd w każdym czasie, z urzędu lub na żądanie skarżącego, własnego postanowienia w sprawie wstrzymania wykonania aktu, w sytuacji wykazania zmiany okoliczności, które warunkowały jego podjęcie (vide: postanowienie NSA z dnia 7 października 2009r., sygn. akt II FSK 1549/09). Nadto samo wstrzymywanie wykonania aktu lub czynności upada w razie wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji. Rozstrzygnięcia podejmowane w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonych aktów lub czynności mają zatem charakter wyłącznie tymczasowy. Co do zasady więc, z wyjątkami przewidzianymi w przepisach szczególnych, okres obowiązywania ochrony tymczasowej i tak kończy się z chwilą wydania orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji. Orzeczeniami tymi będą zarówno wyroki, jak i postanowienia o odrzuceniu skargi lub umorzeniu postępowania. Wobec powyższego sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.