I SA/Rz 26/16
PostanowienieWSA w Rzeszowie2016-07-05
Skład orzekający: Jacek Boratyn
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy referendarz sądowy może zmienić własne prawomocne postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy, jeśli skarżący nie wykazał zmiany okoliczności sprawy?Ratio decidendi
Referendarz sądowy nie może zmienić własnego prawomocnego postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, jeśli skarżący nie wykazał istotnej zmiany okoliczności sprawy, które stanowiły podstawę pierwotnej odmowy. Ponowne złożenie niepełnych, niejasnych lub niewiarygodnych oświadczeń majątkowych oraz niewykazanie wykorzystania możliwości zarobkowych nie stanowi podstawy do zmiany postanowienia.Stan faktyczny
Skarżący G. K. wniósł o zmianę prawomocnego postanowienia referendarza sądowego z dnia 29 lutego 2016 r., którym odmówiono mu przyznania prawa pomocy (zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego). Powodem odmowy było niejasne i niepełne oświadczenie majątkowe skarżącego, budzące wątpliwości co do jego wiarygodności, a także niewykorzystywanie przez skarżącego możliwości zarobkowych związanych z pełnionymi funkcjami menadżerskimi w spółce z o.o. Sąd administracyjny utrzymał w mocy postanowienie referendarza. Skarżący złożył kolejne oświadczenie, w którym powielił dane z poprzedniego, nie uzupełniając braków i nie przedkładając wymaganych dokumentów.Rozstrzygnięcie
Odmówiono zmiany postanowienia referendarza sądowego z dnia 29 lutego 2016 r.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2016 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku G. K. o zmianę postanowienia referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie, z dnia 29 lutego 2016 r., w przedmiocie odmowy przyznania mu prawa pomocy, poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie dla niego radcy prawnego, w sprawie ze skargi G. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) listopada 2015 r., nr (...), w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień 2011 r. - postanawia – odmówić zmiany postanowienia.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie, postanowieniem z dnia 29 lutego 2016 r., sygn. I SA/Rz 26/16, odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy, w zakresie zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Powodem negatywnego załatwienia przedmiotowego wniosku było stwierdzenie, że skarżący nie wykazał spełnienia przez siebie ustawowych przesłanek uzyskania tego rodzaju ulgi, gdyż złożone przez niego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym przedstawiały jego sytuację w sposób niejasny i niepełny oraz budzący uzasadnione wątpliwości, co do wiarygodności oświadczeń. Rozpoznający wniosek podkreślił, że na ich podstawie nie sposób jest stwierdzić gdzie w istocie skarżący mieszka, gdyż w oświadczeniach przewija się kilka adresów, a jako adres do korespondencji, skarżący wskazał adres swojego pracodawcy. Podobnie, kierując się informacjami złożonymi przez skarżącego nie można ustalić, w jaki sposób wykorzystuje on swoja nieruchomość, wskazywaną jako adres jego zamieszkania.
Niezależnie od powyższego referendarz zauważył, że skarżący, wraz z małżonką, kierują, jako prezes i prokurent, spółką z o.o., deklarując dochody z tej działalności, na poziomie minimalnego wynagrodzenia za pracę. Okoliczność ta, w ocenie rozpoznającego wniosek, budzi wątpliwości, co do wiarygodności podanych informacji, poza tym, zakładając nawet, że dane o dochodach odpowiadają rzeczywistości, to świadczyć to może jedynie o tym, że skarżący nie wykorzystuje w pełni możliwości zarobkowych, jakie stwarza mu wykonywanie funkcji menadżerskich, a w związku z tym nie może zasadnie domagać się udzielenia mu wsparcia ze środków publicznych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, po rozpoznaniu sprzeciwu skarżącego od wyżej opisanego postanowienia referendarza, postanowieniem z dnia 17 marca 2016 r., utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Sąd podzielił pogląd referendarza, że wątpliwości, co do rzeczywistego miejsca zamieszkania skarżącego, ponoszonych przez niego kosztów bytowych, są uzasadnione, a przytaczane w sprzeciwie wyjaśnienia skarżącego gołosłowne i niewiarygodne.
Podobnie Sąd zgodził się ze stanowiskiem zawartym w zaskarżonym postanowieniu, co do możliwości zarobkowych skarżącego, w związku z wykonywaniem funkcji menedżerskich. W tej kwestii zauważył również, że skarżący wzywany do przedłożenia dokumentów dotyczących obrotów kierowanej przez niego firmy, które mogłyby podważyć przyjęty przez referendarza pogląd, uchylił się od wykonania wezwania w tym przedmiocie.
Wnioskiem z dnia 14 czerwca 2016 r. skarżący zwrócił się o zmianę prawomocnego postanowienia referendarza sądowego z dnia 29 lutego 2016 r. i przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym uprzednio zakresie. Składając, w związku z tym, kolejne oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym w istocie powielił on jednak dane przytoczone w pierwotnie złożonym oświadczeniu. Zmienił jedynie wysokość dochodów, uzyskiwanych przez siebie i małżonkę z 1 286,16 zł, deklarowanych w poprzednim oświadczeniu, do 1 355,69 zł. Oprócz tego, w uzasadnieniu wniosku zaznaczył, że w dwóch innych sprawach uiścił wpis przy pomocy rodziny. Nie może jednak tego uczynić w niniejszej sprawie, gdyż stoi temu na przeszkodzie wysokość wpisu oraz fakt, że w związku ze zbliżającym się okresem wakacyjnym będzie potrzebował dodatkowych środków na opłacenie świetlicy dla dzieci.
Skarżący zaznaczył także, że roczny przychód kierowanej przez niego spółki wynosi 900 000 zł, a dochód 25 000 zl. W dalszym ciągu nie przedłożył jednak deklaracji VAT.
Wpis od skargi w przedmiotowej sprawie wynosi 490 zł.
Zgodnie z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, zwanej dalej: P.p.s.a.) postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. W myśl natomiast art. 167 a § 1 P.p.s.a., do zarządzeń oraz postanowień referendarza sądowego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące zarządzeń przewodniczącego oraz postanowień sądu, tak więc możliwość zastosowania art. 165 P.p.s.a. leży również w zakresie kompetencji referendarza.
W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o zmianę prawomocnego postanowienia referendarza sądowego z dnia 29 lutego 2016 r., którym odmówiono mu przyznania prawa pomocy, jednakże, jak stanowi art. 165 P.p.s.a., zmiana ta możliwa jest wyłącznie w następstwie zmiany okoliczności, które towarzyszyły wydaniu postanowienia. Mając na względzie powyższe stwierdzić należy, że taka zmiana okoliczności w niniejszym przypadku nie nastąpiła. Ocena taka wynika przede wszystkim z tego, że podstawą odmowy przyznania skarżącemu prawa pomocy było przede wszystkim złożenie przez niego niejasnego, wybiórczego i niewiarygodnego oświadczenia o stanie majątkowym oraz stwierdzenie niewykorzystania istniejących możliwości zarobkowych. Tymczasem skarżący, występując o zmianę niekorzystnego dla siebie orzeczenia, złożył niemalże identyczne oświadczenie co uprzednio. Nie uzupełnił też braków, wytkniętych mu przez referendarza i Sąd, rozpoznający jego sprzeciw. Co prawda tym razem zaznaczył, że przychód roczny kierowanej przez niego firmy to 900 000 zł, w dalszym ciągu nie przedłożył deklaracji VAT o które uprzednio był wzywany i co do których dysponował wiedza, że informacje w nich zawarte są istotną okolicznością, mająca wpływ na ocenę jego wniosku. W tej sytuacji brak jest podstaw do zmiany postanowienia o odmowie przyznania mu prawa pomocy
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 165, w zw. z art. 167 a § 1 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło