I SA/Rz 260/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek /spr./, Sędzia WSA Piotr Popek, Sędzia WSA Jarosław Szaro, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 października 2025 r. spraw ze skarg M. H. na postanowienia Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie z dnia 8 kwietnia 2025 r. - nr 9009-2025-925, - nr 9009-2025-926 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odpisu prawomocnego postanowienia Sądu oddala skargi. Przedmiotem skarg M. H. są postanowienia Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie z dnia 8 kwietnia 2025 r., nr 9009-2025-925 i 9009-2025-926 uchylające w całości postanowienia Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia 11 lutego 2025 r. odpowiednio nr 0177-00000005697/25 i nr 0177-00000005722/25 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia odpisu prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku. Jak wynika z akt sprawy i uzasadnień zaskarżonych postanowień Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Ł. decyzjami z dnia 13 listopada 2024 r. odmówił M. H. przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za rok 2020 w tym z tytułu jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie oraz płatności dodatkowej (redystrybucyjnej) oraz płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na 2020 r. W odwołaniach od tych decyzji skarżący M. H.wniósł między innymi o przywrócenie terminu do przedłożenia "kompletnego odpisu orzeczenia spadkowego". W związku z powyższym Dyrektor Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie, wnioski o przywrócenie terminu do przedłożenia odpisu orzeczenia spadkowego w ramach złożonego wniosku o przyznaniu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i ONW na 2020 przesłał zgodnie z właściwością do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. i do czasu rozpatrzenia tych wniosków zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie odwołań od decyzji w przedmiocie odmowy przyznania płatności do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia postępowania w sprawie wniosku strony dotyczącego przywrócenia terminu do przedłożenia odpisu orzeczenia spadkowego w ramach złożonego wniosku o przyznanie płatności na 2020 r. Wskazanymi na wstępie postanowieniami z dnia 11 lutego 2025 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Ł. odmówił przywrócenia terminu do złożenia odpisu prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku. W ocenie organu I instancji strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Rozpoznając zażalenia na te postanowienia Dyrektor Podkarpackiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Rzeszowie uznał, że wydane postanowienia organu I instancji nie spełniały wymogów określonych w art. 58 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.). W konsekwencji tego organ odwoławczy uchylił zaskarżone postanowienia postanowieniami z dnia 8 kwietnia 2025 r. Organ odwoławczy w swoich postanowieniach wskazał, że Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR w Ł. w ponownym postepowaniu powinien dokonać weryfikacji spełnienia przesłanki określonej w art. 58 § 1 k.p.a. tj. uprawdopodobnienia przez osobę zainteresowaną braku winy w uchybieniu terminu oraz przesłanki - dochowania terminu (nieprzywracalnego) do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. W złożonych skargach na postanowienia Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Rzeszowie skarżący zarzucił "nałożenie na Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Ł. obowiązku ustalenia daty powstania obowiązku złożenia odpisu prawomocnego orzeczenia spadkowego w okolicznościach pozbawienia wnioskodawcy przez Sąd Rejonowy w [...] legitymacji procesowej czynnej (wnioskodawca nie mógł zainicjować postępowania spadkowego I Ns [...]). W zaistniałych okolicznościach jest to zadanie niemożliwe do wykonania. W związku z powyższym skarżący wniósł o zbadanie przez Sąd jego legitymacji procesowej czynnej (czy może skutecznie bronić swych praw przed Sądem, Dyrektorem Podkarpackiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Rzeszowie i Kierownikiem Powiatowego Biura ARiMR w Ł.)". W uzasadnieniu skarg strona podaje datę, od której należy liczyć termin 7 dniowy do wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odpisu prawomocnego orzeczenia spadkowego. W jej ocenie był to dzień 28 kwietnia 2025 r. (data odbioru postanowienia). Strona zaznacza, że dnia 18 grudnia 2024 r. złożono do akt postępowania odwoławczego odpis prawomocnego orzeczenia o stwierdzeniu nabycia spadku i dział spadku po A. H. sygn. akt. I Ns [...] ([...]). M. H. wskazał, że z treści uzasadnień postanowień uchylających zrozumiał, że należy wystąpić ponownie z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia prawomocnego orzeczenia spadkowego. Do skargi skarżący dołączył postanowienie SR w Ł. z dnia 8 marca 2022 r. - sygn. akt. [...], postanowienie SO w Rzeszowie z dnia 23 marca 2023 r. - sygn. akt [...], postanowienie SR w Ł. z dnia 16 czerwca 2015 r. - sygn. akt [...], akt notarialny nr [...] z dnia 22 kwietnia 2013 r., odpowiedz na wniosek o wznowienie postępowania o stwierdzenie nabycia spadku z dnia 22 maja 2015 r., odpis zwykły z księgi wieczystej z dnia 18 lipca 2016 r., informacja z SR w Ł. z dnia 13 marca 2025 r. - sygn. akt. [...]. W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny Rzeszowie zważył, co następuje: Skargi zostały oddalone w całości, jako że nie zasługiwały na uwzględnienie. Sąd administracyjny sprawuje - w granicach swojej właściwości - kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd zobowiązany jest do uchylenia decyzji lub postanowienia bądź stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, naruszenie przepisów postępowania mogące mieć taki wpływ, lub gdy zachodzą przesłanki nieważności z art. 156 k.p.a. bądź innych przepisów. Z kolei art. 151 p.p.s.a. stanowi, że w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę w całości lub w odpowiednim zakresie. Po dokonaniu kontroli legalności zaskarżonych postanowień sąd uznał, że brak jest podstaw do uwzględnienia skargi. Jak stanowi art. 58 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne (§ 3). Dla zastosowania art. 58 k.p.a. powinny być zatem spełnione następujące cztery przesłanki: 1. wniesienie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu, 2. uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swojej winy w uchybieniu terminu, 3. dochowanie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, 4. dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony przywracany termin, np. wniesienie odwołania lub zażalenia. Podkreślenia wymaga, że w rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy nie oceniał, czy wskazane przesłanki zostały spełnione a jedynie uznał, że nie zostały przez organ I instancji ustalone w prawidłowy sposób okoliczności dotyczące uprawdopodobnienia przez osobę zainteresowaną braku winy w uchybieniu terminu oraz dochowania terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Braki postępowania w tym zakresie uniemożliwiały dokonanie oceny prawidłowości rozstrzygnięć wydanych przez organ I instancji. Zatem Organ II instancji, działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., prawidłowo uchylił wadliwe postanowienia organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Organ odwoławczy nie rozstrzygał kwestii przywrócenia terminu, lecz wskazał na konieczność ponownego zbadania przesłanek przywrócenia terminu. Należy tutaj zwrócić uwagę, że skarżący błędnie zinterpretował treść uzasadnień zaskarżonych postanowień, uznając że musi ponownie złożyć wniosek o przywrócenie terminu. W rzeczywistości jego wnioski złożone wcześniej pozostają w obrocie prawnym i mają być ponownie rozpatrzone przez organ I instancji. Skargi okazały się zatem nieuzasadnione i zostały oddalone na podstawie art.151 p.p.s.a.