I SA/Rz 261/19
WyrokWSA w Rzeszowie2019-06-13
Skład orzekający: Piotr Popek, Małgorzata Niedobylska, Jacek Boratyn
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wszczęcie postępowania karnego dotyczącego okoliczności, na podstawie których wydano decyzję określającą obowiązek pieniężny, stanowi podstawę do zawieszenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 56 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wszczęcie postępowania karnego nie mieści się w zamkniętym katalogu przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego określonych w art. 56 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przepis ten zawiera wyczerpujące wyliczenie sytuacji, w których postępowanie egzekucyjne może zostać zawieszone, a postępowanie karne nie jest jedną z nich. Sąd podkreślił, że art. 23 § 6 tej ustawy, dotyczący kompetencji organu nadzoru do wstrzymania czynności egzekucyjnych w szczególnie uzasadnionych przypadkach, nie może być podstawą do rozszerzania ustawowego katalogu przesłanek zawieszenia postępowania.Stan faktyczny
Skarżąca spółka wniosła o zawieszenie postępowania egzekucyjnego z nieruchomości, argumentując, że decyzja podatkowa, na podstawie której prowadzona jest egzekucja, została wydana w oparciu o sfałszowane faktury, a w tej sprawie toczy się postępowanie karne. Organy egzekucyjne odmówiły zawieszenia, wskazując, że wszczęcie postępowania karnego nie jest przesłanką zawieszenia postępowania egzekucyjnego zgodnie z art. 56 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Skarżąca zarzuciła naruszenie zasad K.p.a. oraz art. 23 § 6 ustawy egzekucyjnej, domagając się zawieszenia postępowania z urzędu.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę jako niezasadną.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S.WSA Piotr Popek, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska, Asesor WSA Jacek Boratyn /spr./, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi "A." S.A. w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia "A" SA – zwanej dalej skarżącą, postanowieniem z dnia [...] lutego 2019 r., nr [...], utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego z dnia [...] grudnia 2018 r., nr [...], w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego, w części dotyczącej egzekucji z nieruchomości, położonej w R., przy ul. [...].
W stanie faktycznym sprawy Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego prowadzi w stosunku do skarżącej postepowanie egzekucyjne, na podstawie wielopozycyjnego tytułu wykonawczego, przekazanego mu przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego . W tym zakresie została wszczęta egzekucja z nieruchomości położonej w R., przy ul. [...]. Zajęcie przedmiotowej nieruchomości zostało dokonane [...] grudnia 2017 r.
Skarżąca, wnioskiem z [...] listopada 2018 r., zwróciła się do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu przedmiotowego wniosku podano, że decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, określająca skarżącej zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług, na podstawie której dochodzone są obecnie w postępowaniu egzekucyjnym należności podatkowe, została wydana na podstawie sfałszowanych faktur. W tej sprawie toczy się postępowanie karne, wobec czego postępowanie egzekucyjne, do momentu wyjaśnienia sprawy, winno być zawieszone.
Skarżąca, przed złożeniem wniosku z dnia [...] listopada 2018 .r, występowała już o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, jednakże jej wniosek nie został uwzględniony. Z prawa do wystąpienia o zawieszenie postępowania nie skorzystał też wierzyciel egzekwowanej należności – Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego [...].
Odmawiając uwzględnienia wniosku skarżącej o zawieszenie postepowania egzekucyjnego Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego stwierdził, że nie znajduje on uzasadnienia w art. 56 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1314 z późn. zm., zwanej dalej ustawa egzekucyjną). Przepis ten bowiem zawiera zamknięty katalog przesłanek pozwalających na zawieszenie postępowania egzekucyjnego, jednakże żadna z nich nie wystąpiła na gruncie rozpatrywanej sprawy. Poza tym przesłanki takiej nie stanowi okoliczność w postaci wszczęcia postępowania karnego. Zawieszenie możliwe byłoby natomiast na wniosek wierzyciela, jednakże w niniejszej sprawie nie złożył on takiego wniosku.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej , po rozpatrzeniu zażalenia skarżącej na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego z dnia [...] grudnia 2018 r., postanowieniem z dnia [...] lutego 2019 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
Zdaniem organu II instancji zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, gdyż fakt wszczęcia postępowania karnego, dotyczącego okoliczności, na podstawie których wydano decyzję określająca egzekwowany obowiązek pieniężny, nie mieści się w kategorii przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego, wymienionych w art. 56 ustawy egzekucyjnej.
W sprawie nie zostały też spełnione inne przesłanki, w oparciu o które zawieszenie postępowania byłoby możliwe.
Skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] lutego 2019 r. wniosła skarżąca, domagając się zawieszenia postępowania egzekucyjnego, w części dotyczącej egzekucji z nieruchomości, ewentualnie uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Przedmiotowemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie:
1) art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm., zwanej dalej K.p.a.) poprzez naruszenie zasady zaufania do organów, polegające na całkowitym pominięciu okoliczności uzasadniających twierdzenie, że w sprawie zaistniał uzasadniony przypadek,
2) art. 7 K.p.a. poprzez załatwienie sprawy z pominięciem interesu społecznego,
3) art. 23 § 6 ustawy egzekucyjnej poprzez jego niezastosowanie, pomimo wskazania we wniosku, że dotyczy on zawieszenia postępowania egzekucyjnego z urzędu, z uwagi na występujący w sprawie uzasadniony przypadek.
W uzasadnieniu skargi powtórzono argumenty podane we wniosku o zwieszenie postępowania, które to zdaniem skarżącej przemawiają za zasadnością jej żądania.
Według skarżącej przestępstwo popełnione na jej szkodę jest szczególnym przypadkiem, niemieszczącym się w katalogu przesłanek zawieszenia postępowania, zawartym w art. 56 ustawy egzekucyjnej. Tak więc jej wniosek nie został prawidłowo rozpatrzony, gdyż dotyczył on zawieszenia postępowania z urzędu.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej , w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. W kwestii podnoszonego przez skarżącą naruszenia art. 23 § 6 ustawy egzekucyjnej zaznaczył, że przepis ten dotyczy kompetencji nadzorczych właściwych organów, w ramach postępowań egzekucyjnych. Wprawdzie umożliwia on wstrzymanie postępowania, jednakże może to znaleźć zastosowanie jedynie w sytuacjach szczególnych, związanych z działaniem czynników zewnętrzach czy wystąpieniem zdarzeń losowych, z czym nie mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Przesłanki zawieszenia postępowania egzekucyjnego, którego domaga się skarżąca, zostały wyczerpująco wymienione w art. 56 § 1 ustawy egzekucyjnej. Zgodnie z jego brzmieniem postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części: w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej; w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego; w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego; na żądanie wierzyciela, w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.
W niniejszym przypadku żadna z tych przesłanek nie została spełniona. Skarżąca we wniosku o zawieszenie powołała się jedynie na fakt wszczęcia postepowania karnego, dotyczącego jej rozliczeń w zakresie podatku od towarów i usług, jednakże przedmiotowej okoliczności nie sposób przyporządkować do którejkolwiek z przesłanek z art. 56 § 1 ustawy egzekucyjnej.
Składając skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej skarżąca przyznała, że w jej sprawie żadna ze wskazanych w art. 56 § 1 ustawy egzekucyjnej przesłanek nie została spełniona. Podniosła jedynie, że jej żądanie winny być rozpatrzone w oparciu o inną podstawę prawną, tj. art. 23 § 6 ustawy egzekucyjnej, wskazujący kompetencje organu sprawującego nadzór nad postępowaniem egzekucyjnym.
Odnosząc się do tej kwestii wskazać należy, że powołany przez skarżącą art. 23 § 6 ustawy egzekucyjnej odnosi się do kompetencji organu nadzoru – tj. organu wyższego stopnia. Umożliwia on mu wstrzymanie czynności egzekucyjnych lub całego postępowania egzekucyjnego, na określony czas, w szczególnie uzasadnionych przypadkach.
Z samego jego brzmienia wynika więc, że skorzystanie z przewidzianych w nim możliwości może następować jedynie w sytuacjach nadzwyczajnych (tak należy rozumieć wystąpienie szczególnie uzasadnionych przypadków), nie można zatem w oparciu o ten przepis rozszerzać ustawowego katalogu ustawowych przesłanek zawieszenia postepowania, którego warunki zostały wyraźnie sprecyzowane. Poza tym skorzystanie z przewidzianej w art. 23 § 6 ustawy egzekucyjnej możliwości zostało pozostawione uznaniu organu nadzoru, tak więc nieskorzystanie przez niego z tego uprawnienia nie może być rozpatrywane w kategoriach naruszenia prawa.
Żądania zawieszenia postępowania egzekucyjnego nie można także opierać na generalnych zasadach rządzących postepowaniem administracyjnym, tj. zasadzie nakazującej prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie do organów czy też zasadzie nakazującej uwzględniania interesu społecznego. Wskazywane przez skarżącą przepisy art. 7 i art. 8 K.p.a. nie mogą bowiem stanowić samoistnej podstawy stosowania poszczególnych instytucji postępowania administracyjnego, wbrew przepisom warunkującym ich realizację.
Mając na uwadze powyższe stwierdzić więc należy, że zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej odpowiada prawu i jako takie nie może być kwestionowane. W związku z tym Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, ze zm.) oddalił skargę jako niezasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło