I SA/Rz 267/14

WyrokWSA w Rzeszowie2014-06-24

Skład orzekający: Maria Serafin-Kosowska, Jarosław Szaro, Kazimierz Włoch

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy odmowę umorzenia zaległości podatkowych jest prawidłowa, gdy w obrocie prawnym istnieją sprzeczne decyzje dotyczące umorzenia tych samych zaległości?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że istnienie dwóch sprzecznych decyzji ostatecznych dotyczących umorzenia tych samych zaległości podatkowych jest niedopuszczalne i stanowi naruszenie zasad postępowania administracyjnego, w szczególności zasady dwuinstancyjności. Wydanie decyzji przez organ odwoławczy w warunkach powagi rzeczy osądzonej, gdy istnieje sprzeczność z inną ostateczną decyzją, powoduje konieczność uchylenia tej decyzji i ponownego rozpatrzenia sprawy.
Stan faktyczny
M.S. złożyła wnioski o umorzenie zaległości podatkowych za lata 2010-2012 do Wójta Gminy W. Wójt odmówił umorzenia, decyzję tę utrzymało w mocy Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Następnie Wójt wydał decyzję o umorzeniu zaległości za lata 2012 i 2013. W obrocie prawnym istniały więc dwie sprzeczne decyzje dotyczące umorzenia zaległości za rok 2012. M.S. zaskarżyła decyzję SKO do WSA w Rzeszowie.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, określił, że decyzja ta nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku oraz zasądził zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Maria Serafin-Kosowska Sędziowie WSA Jarosław Szaro WSA Kazimierz Włoch /spr./ Protokolant sekr. sąd. Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 czerwca 2014r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2014r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych za lata 2010, 2011, 2012 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) określa, że decyzja wymieniona w pkt. 1) nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, 3) zasądza od Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na rzecz adwokata S. J. kwotę 295,20 złotych (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100), w tym podatek od towarów i usług 55,20 złotych (słownie: pięćdziesiąt pięć 20/100) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2014r. nr SKO [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji - Wójta Gminy W. o odmowie umorzenia podatniczce M.S. zaległości podatkowych za lata 2010, 2011, 2012. Postępowanie w sprawie, wszczęte zostało na skutek wniosków M. S. z 13 listopada 2012r. skierowanych do Wójta Gminy W. z prośbą o umorzenie zaległości w podatku gruntowym za lata 2010, 2011 i 2012, w treści których wnioskodawczyni podała, iż z uwagi na konieczność naprawienia szkód jakie poniosła na skutek ulewnych deszczy, które zniszczyły jej dom, do chwili obecnej nie posiada środków na zapłatę przedmiotowego podatku. Decyzją z dnia [...] stycznia 2013r. nr [...] Wójt Gminy W. odmówił podatniczce umorzenia podatku. Decyzja ta została uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] lipca 2013r. Po ponownym rozpatrzeniu wniosku, Wójt Gminy W. decyzją z dnia [...] grudnia 2013r. nr [...] odmówił podatniczce umorzenia podatku za lata 2010, 2011, 2012. W piśmie z dnia 16 grudnia 2013r. M.S. wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R., które po rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia 6 marca 2013r. utrzymało przedmiotową decyzję w mocy. W skardze za przedmiotową decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w R., skarżąca, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji podniosła argumenty przemawiające, w jej ocenie, za uwzględnieniem wniosku o umorzenie zaległości podatkowych. Wraz ze skargą, skarżąca przedłożyła też kopię decyzji Wójta Gminy W. z dnia [...] lutego 2014r. o umorzeniu jej zaległości w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za lata 2012 i 1013 w łącznej kwocie 804 zł. oraz odsetki za zwłokę w kwocie 63 zł. Przedmiotowa decyzja zapadła na skutek kolejnego wniosku M.S. z dnia [...] lutego 2014r. w którym podała ona te same okoliczności, które były przyczyną odmownego załatwienia wniosku z dnia 13 listopada 2012r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosząc o oddalenie skargi podtrzymało dotychczasowe stanowisko o braku podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Z mocy art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która to kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, na dzień wydania zaskarżonej decyzji, jeżeli ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną przez skarżącego podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.). W zakresie kontroli mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c p.p.s.a., zaskarżone decyzje podlegają uchyleniu w sytuacji naruszenia tego prawa mającego lub mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Biorąc pod uwagę tak zakreślone granice zaskarżenia należy stwierdzić, iż skarga wniesiona w przedmiotowej sprawie jest zasadna, aczkolwiek z innych przyczyn aniżeli podniesione w treści jej uzasadnienia. Z opisanego stanu faktycznego sprawy wynika bezsprzecznie, iż w obrocie prawnym na skutek wydania zaskarżonej decyzji SKO z dnia [...] marca 2014r. nr [...] istnieją dwie sprzeczne w swej treści decyzje w przedmiocie umorzenia skarżącej M.S. zaległości podatkowej w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za 2012r. Są to mianowicie: 1. decyzja Wójta Gminy W. z [...] stycznia 2013r. o odmowie umorzenia zaległości za 2010, 2011 i 2012r. utrzymana następnie w mocy, będącą przedmiotem zaskarżenia decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R., 2. oraz decyzja Wójta Gminy W. z dnia [...] lutego 2014r. o umorzeniu skarżącej zaległości za lata 2012 i 2013. Taki stan rzeczy uznać należy za niedopuszczalny. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego unormowaną w art. 127 O.p. ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. 2012 r. poz. 749) - zwana dalej Op. - zadaniem organu odwoławczego rozpatrującego odwołanie jest nie tylko kontrola decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji, ale ponowne rozpatrzenie wszystkich żądań strony i ustosunkowanie się do nich w uzasadnieniu swej decyzji. Decyzja organu II instancji musi zatem uwzględniać stan faktyczny i prawny w jakim zostaje wydana a do obowiązku organu należy również dbałość o prawidłowość wydawanych decyzji z punktu widzenia przesłanek nieważności postepowania, o których mowa w art. 247 §1 Op. oraz ogólnych zasad postępowania. W przedmiotowej sprawie, na skutek wydania dwóch sprzecznych w swej treści decyzji o częściowo tożsamym przedmiocie rozstrzygnięcia, doszło niewątpliwie do naruszenia obowiązujących zasad postępowania przed organem odwoławczym. W obrocie prawnym nie powinny bowiem znaleźć się dwie ostateczne decyzje rozstrzygające w odmienny sposób tożsamą przedmiotowo kwestię. Postępowanie prowadzące zatem do wydania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. należy ocenić jako obarczone wadą obligującą Sąd do usunięcia przedmiotowej decyzji z obrotu prawnego. Organ odwoławczy wydał bowiem decyzję w warunkach powagi rzeczy osądzonej. Zauważyć przy tym należy, że w dacie rozpatrywania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. odwołania od decyzji Wójta Gminy W. z [...] stycznia 2013r. o odmowie umorzenia zaległości za 2010, 2011 i 2012r., nie upłynął jeszcze termin do zaskarżenia nowo wydanej decyzji tego organu z dnia z dnia [...] lutego 2014r. o umorzeniu skarżącej zaległości za lata 2012 i 2013, nie mniej jednak, to właśnie na skutek wydania zakażonej decyzji doszło do sytuacji, w której w obrocie prawnym istnieją dwie ostateczne decyzje sprzecznie rozstrzygające tożsamą przedmiotowo i podmiotowo sprawę. Wydając zaskarżoną decyzję organ odwoławczy uchybił przywołanym wyżej przepisom proceduralnym w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ odwoławczy ponownie zbada kwestię umorzenia wnioskodawczyni zaległości podatkowych za poszczególne lata, ze szczególnym uwzględnieniem istniejących w obrocie prawnym ostatecznych decyzji zapadłych w tym przedmiocie, oraz mając na względzie przepisy art. 247 §1 Op oraz art. 233 §1 Op. – wyda odpowiednią decyzję w sprawie. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło