I SA/Rz 272/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Wieczorska Sędzia NSA Maria Piórkowska Asesor WSA Małgorzata Niedobylska /spr./ Protokolant sek.sąd. T.Tochowicz po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2005r. na rozprawie- sprawy ze skargi mieszkańców S.- Gminy K. reprezentowanych przez L. S. na uchwałę Rady Gminy z dnia [...] marca 2005r. Nr [...] w przedmiocie budżetu Gminy K. na 2005r. - oddala skargę - I SA/Rz 272/05 U Z A S A D N I E N I E Przedmiotem skargi jest uchwała Nr XXV/224/2005 Rady Gminy Krasne z dnia 11 marca 2005 roku w sprawie budżetu Gminy Krasne za 2005 rok, podjęta na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 4, pkt 9 lit. d, lit. i, pkt 10 i art. 51 ust. 2 i art. 57 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001r., Nr 142, poz. 1591 z późn. zm., zwana dalej ustawą samorządową) art. 109, art. 112, art. 117a, art. 118, art. 122, art. 124 i art. 128 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 26 listopada 1990 roku o finansach publicznych. Na powyższą uchwałę, po wcześniejszym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożył, L.Sz. działający w imieniu mieszkańców Słociny - Gmina Krasne. Zaskarżonej uchwale zarzucił naruszenie interesu prawnego mieszkańców Słociny. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż dla miejscowości Słocina nie przydzielono żadnych środków finansowych na realizację niezbędnych inwestycji, podczas gdy znaczne środki przeznaczone zostały dla pozostałych sołectw gminy (Krasne, Malawa, Palikówka, Strażów, Załęże). W ten sposób - zdaniem skarżącego - naruszono art. 6 i 7 ust. 1 ustawy samorządowej. W przekonaniu skarżącego brak zabezpieczenia środków finansowych na najpilniejsze potrzeby naraża mieszkańców Słociny na różnego rodzaju niebezpieczeństwa (np. z powodu złego stanu dróg gminnych, braku chodników), utrudnia jakość życia we wspólnocie lokalnej i w konsekwencji narusza art. 32 Konstytucji RP. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy Krasne wniosła o jej oddalenie, podnosząc, iż skarżący nie wykazał, jaki konkretnie interes mieszkańców Słociny został naruszony, nie wymienił, jakie konkretne potrzeby wspólnoty nie będą zaspokojone w 2005 roku. Organ dodał, że przesłanką skargi z art. 101 ust. 1 ustawy samorządowej jest naruszenie indywidualnego interesu prawnego skarżącego. Dlatego skarżący nie może powoływać się na interes publiczny, bo nie ma w polskim systemie prawnym skargi powszechnej, czyli kierowanej do sądu w interesie publicznym. Nadto nadmienił, iż rada gminy jako jedyny organ gminy wyposażona została w wyłączne uprawnienia stanowienia budżetu. Do jej niezbywalnych - co do zasady - kompetencji należy określanie zadań inwestycyjnych oraz przypisywanie kwot budżetowych umożliwiających ich realizację. Określenie celów działania gminy dokonywane przez jej organy, a nie przez kogokolwiek z zewnątrz, jest de facto gwarancja samodzielności jednostek samorządu terytorialnego. Rada Gminy Krasne byłą więc władna uznać priorytet dla zadań inwestycyjnych realizowanych na terenie innych sołectw Gminy Krasne. Jednoczesne zabezpieczenie w budżecie na 2005 rok środków na realizację bieżących potrzeb społeczności Sołectwa Słocina czyni zarzut naruszenia art. 6 i 7 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym bezzasadnym. W piśmie z dnia 11 lipca 2005 roku, które wpłynęło do tut. Sądu w dniu 11 lipca 2005 roku skarżący L.Sz. podniósł, że skarga nie dotyczy indywidualnego interesu prawnego skarżącego, lecz została ona wniesiona w imieniu grupy mieszkańców, którzy wyrazili na to zgodę. Ponownie zrzucił Radzie Gminy dyskryminację mieszkańców Słociny w życiu politycznym, społecznym, gospodarczym. Końcowo nadmienił, iż naruszenie interesu prawnego mieszkańców "to naruszenie subiektywnie pojmowanego przez skarżących ich interesu, które obiektywnie polega na nieprzestrzeganiu przez organ gminy norm prawnych powszechnie obowiązujących". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 101 ust. 1 ustawy samorządowej, każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Skarga złożona na podstawie tegoż przepisu nie ma charakteru actio popularis, przeto do jej wniesienia nie legitymuje ani sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego bądź uprawnienia. Wnoszący skargę musi bowiem wykazać, że istnieje związek miedzy jego prawnie gwarantowaną sytuacją, a zaskarżoną uchwałą, polegający na tym, że uchwała narusza jego interes prawny lub uprawnienie, albo jako indywidualnego podmiotu, albo też jako członka określonej wspólnoty samorządowej. Związek ten musi już obecnie, a nie dopiero w przyszłości powodować następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia konkretnych uprawnień albo nałożenia obowiązków. Tymczasem - jak słusznie zauważył w odpowiedzi na skargę Przewodniczący Rady Gminy Krasne - skarżący L.Sz. (działający w imieniu grupy mieszkańców) nie wykazał, jaki konkretnie interes mieszkańców Słociny został naruszony. Co prawda skarżący podnosi, że naruszenie interesu prawnego mieszkańców Słociny polega na niepodejmowaniu czynności nakazanych w zaspokajaniu zbiorowych potrzeb wspólnoty, lecz nie wymienia jakie konkretnie potrzeby wspólnoty nie będą zaspokojone. Dalej podaje, że nie przydzielono żadnych środków finansowych na realizację niezbędnych inwestycji, lecz konkretnie nie wskazuje, jakich inwestycji wymagają bieżące potrzeby sołectwa. Wreszcie skarżący obarcza Gminę Krasne odpowiedzialnością za zły stan budynku szkoły podstawowej, boiska szkolnego, szatani, przerwanie budowy wodociągu, jednakże w żaden sposób nie tłumaczy, jak ten stan rzeczy jest związany z ich indywidualną sferą praw i obowiązków. Także ocena działalności organu gminy dokonana przez skarżącego, poprzez porównanie środków pieniężnych przeznaczonych na wydatki inwestycyjne i bieżące Sołectwa Słocina oraz wydatków na inne sołectwa Gminy Krasne nie wskazuje jaki konkretny, realny interes prawny lub uprawnienie został zaskarżoną uchwałą naruszony. Należy w tym miejscu stanowczo podkreślić, że sama przynależność do wspólnoty gminnej nie jest źródłem interesu prawnego, którego naruszenie uzasadnia wniesienie skargi na podstawie art. 101 ust. 1ustawy samorządowej. Interes prawny skarżącego, do którego wprost nawiązuje art. 101 ustawy samorządowej, musi wynikać wprost z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę W tym miejscu podkreślenia wymaga, że zawarte w ustawie samorządowej tzw. normy zadaniowe, mówiące o zaspokojeniu przez gminę zbiorowych potrzeb wspólnoty, jak np. w zakresie edukacji, ładu przestrzennego, lokalnego transportu zbiorowego nie dają podstaw do konstruowania indywidualnych praw i żądań, ani nie legitymują do zaskarżania uchwał w takich sprawach. Wyłączna kompetencja rady gminy do stanowienia budżetu, określania zadań inwestycyjnych oraz przypisywania na ten cel określonych kwot budżetowych, samodzielne wskazywanie priorytetów inwestycyjnych, jest przejawem (i jednocześnie gwarancją) samodzielności gminy. Stąd też Sąd nie jest władny badać konkretnych kwot dochodów i wydatków, jeśli ich umieszczenie lub nieumieszczenie w uchwale budżetowej nie narusza prawa, mimo subiektywnego poczucia mieszkańca gminy, ze jego interesy zostały naruszone. W konsekwencji nie ma racji skarżący, który przez naruszenie interesu prawnego mieszkańców rozumie "naruszenie subiektywnie pojmowanego przez skarżących ich interesu, które obiektywnie polega na nieprzestrzeganiu przez organ gminy norm prawnych powszechnie obowiązujących". Podobnie kwestia ta przedstawia się z punktu widzenia art. 3 Europejskiej Karty Samorządu Terytorialnego, sporządzonej w Strasburgu dnia 15 października 1985 roku (Dz.U. z 1994r., Nr 124, poz. 607), dotyczącej koncepcji samorządu terytorialnego. W myśl tego artykułu: 1. Samorząd terytorialny oznacza prawo i zdolność społeczności lokalnych, w granicach określonych prawem, do kierowania i zarządzania zasadniczą częścią spraw publicznych na ich własną odpowiedzialność i w interesie ich mieszkańców. 2. Prawo to jest realizowane przez rady lub zgromadzenia, w których skład wchodzą członkowie wybierani w wyborach wolnych, tajnych, równych, bezpośrednich i powszechnych i które mogą dysponować organami wykonawczymi im podlegającymi. Przepis ten nie wyklucza możliwości odwołania się do zgromadzeń obywateli, referendum lub każdej innej formy bezpośredniego uczestnictwa obywateli, jeśli ustawa dopuszcza takie rozwiązanie. Jak więc widać, konstrukcja przytoczonego przepisu jest tego rodzaju, ze stwarza jedynie tzw. normę programową, która ma determinować kierunki i podstawowe założenia rozstrzygnięć ustawodawcy krajowego (por. wyrok NSA z 1.03.2005r. sygn. OSK 1437/04 publik. wokanda 2005/7-8/69). Skoro brak jest bezpośredniego wpływu zaskarżonej uchwały na prawa i obowiązki skarżących mieszkańców sołectwa Słocina, które wynikałyby z konkretnej normy prawnej, to tym samym ich interes prawny w omawianych względzie nie istnieje. W konsekwencji nie mogą oni żądać wyeliminowania uchwały z obrotu prawnego. Mając powyższe na względzie Sąd w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę, jako niezasadną, oddalił.