I SA/Rz 275/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Jacek Surmacz Sędziowie WSA Grzegorz Panek WSA Jarosław Szaro / spr. / po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 listopada 2017 r. sprawy ze skargi T. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania ostatecznych decyzji oddala skargę. Przedmiotem skargi T. S. jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej SKO lub Kolegium) z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...], o odmowie wstrzymania wykonania ostatecznych decyzji. Postanowieniem z dnia [...] września 2016 r. nr [...], Prezydent Miasta odmówił wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji własnej: - z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...], ustalającej wysokość podatku od nieruchomości za 2009 r., w kwocie 1119, 00 zł, - z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...], ustalającej wysokość podatku od nieruchomości za 2010 r., w kwocie 580, 00 zł. Na to postanowienie zażalenie złożył T. S. podnosząc, że wystąpił do WSA o wstrzymanie wykonania ostatecznej decyzji za 2009 r. i 2010 r., a w NSA trwa wyjaśnianie, gdzie znajdują się dwa odwołania od wyroków WSA, jedno SKO a drugie składającego zażalenie. Nadto stwierdził, iż nie jest stroną postępowania oraz że urząd pełni rolę służebną w stosunku do interesantów. SKO postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r. – utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu Kolegiom wskazało na ww. decyzje Prezydent Miasta z dnia [...] grudnia 2014 r., oraz z dnia [...] sierpnia 2015 r., od których T. S. złożył odwołania do SKO. Kolegium decyzjami z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] i z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] - utrzymało w mocy zaskrzone decyzje organu I instancji. Następnie ww. decyzje SKO zostały zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. WSA wyrokiem z dnia 17 listopada 2015 r. sygn. akt I SA/Rz 796/15 - oddalił skargę na decyzję SKO z dnia [...] maja 2015 r. nr [...]. Od tego wyroku złożona została skarga kasacyjna do NSA, która nie została rozpoznana. Również sprawa ze skargi na decyzję SKO z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...], nie została prawomocnie zakończona. Wobec powyższego SKO stwierdziło, że ww. decyzje Prezydenta Miasta są decyzjami ostatecznymi, lecz nieprawomocnymi. Zwrócono uwagę, że w dniu 1 lipca 2016 r., T. S. wniósł do Prezydenta Miasta pismo w sprawie wstrzymania wykonania działań dotyczących podatku od nieruchomości za lata 2007, 2008, 2009, 2010, będącego odpowiedzią na skierowane przez Prezydenta pismo z dnia 30.05.2016 r. nr [...], w którym organ podatkowy informował podatnika, że upomnienie z dnia 31.03.2016 r. nr [...] stanowi wezwanie do zapłaty zaległego podatku od nieruchomości za 2007 r. oraz lata 2009-2010, od nieruchomości położonej w R. za ww. lata, stały się ostateczne i podlegają wykonaniu. Podatnik wzywany o uzupełnienie braków formalnych, sprecyzował swój wniosek, stwierdzając, iż wnosi o wstrzymanie wykonania decyzji ustalających podatek od nieruchomości za 2007 r., i lata 2009-2010. Kolegium podało, że w przedmiotowej sprawie, zgodnie z ustaleniami organu podatkowego I instancji nie wpisano hipoteki przymusowej ani zastawu skarbowego. Nadto wskazało, że na dzień wydania niniejszego postanowienia organ podatkowy nie wydał postanowienia o przyjęciu zabezpieczenia zobowiązania. Kolegium zauważyło, że o przyjęcie zabezpieczenia - o którym mowa w art. 33d § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.) dalej o.p. - nie wnioskował podatnik. Mając powyższe na uwadze Kolegium stwierdziło, iż przesłanki wynikające z ww. przepisu nie zostały przez podatnika spełnione. Ustosunkowując się do podniesionych w zażaleniu zarzutów stwierdziło, iż są one nietrafne, gdyż organ I instancji prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego oraz procesowego. SKO nadmieniło, że sprawa dotycząca odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania wykonania decyzji ustalających podatek od nieruchomości za 2007 r., została rozpoznana w odrębnym postępowaniu. T. S. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na postanowienie SKO z dnia [...] grudnia 2016 r., nie wskazując kierunku jej weryfikacji. Powtórzył analogicznie jak w zażaleniu, że nie jest stroną postępowania. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny miał na uwadze, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Organy słusznie przywołały jako możliwą podstawę wstrzymania wykonania decyzji podatkowych wydanych wobec skarżącego za lata 2009 i 2010 przepis art.239f o.p. i wskazały, że nie zaistniały przesłanki przewidziane w tym przepisie. Kwestie wykonalności decyzji ostatecznych reguluje przepis art. 239e ordynacji podatkowej, który stanowi, że decyzje ostateczne są wykonalne, chyba, że wstrzymano ich wykonanie. Przepisami przewidującymi możliwość wstrzymania wykonania decyzji są przepisy art. 239 f ordynacji podatkowej oraz 61 § 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U.2017 poz.1369 z zm. ) dalej ppsa. Podstawy przewidziane w obydwóch regulacjach mają zastosowanie w przypadku wniesienia skargi do sądu na decyzje administracyjne( a w przypadku ppsa także inne akty administracyjne), jednak przesłanki ich zastosowania są inne. Przepis art. 61 §2 ppsa, skierowany do organy administracyjnego nie przewiduje praktycznie żadnych pozytywnych przesłanek do wstrzymania wykonania decyzji, a jedynie wymienia negatywne przesłanki, kiedy wstrzymanie takie nie może nastąpić. Ma on jednak zastosowanie tylko w sytuacji, gdy organ otrzymuje skargę i przekazuje ją do sądu. Wtedy dokonuje kontroli wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Przepis art. 61 § 3 ppsa skierowany jest do sądu i może on wstrzymać wykonanie decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a ustawy szczególne nie wyłączają takiego wstrzymania. W końcu art. 152 § 1 ppsa przewiduje wstrzymanie wywołania skutków prawnych decyzji z mocy prawa, jeżeli została ona uchylona przez sąd I instancji, aż do uprawomocnienia się wyroku, chyba że sąd postanowi inaczej. Przepisy te jednak nie maja zastosowania w sprawie niniejszej, bowiem jak wykazały to organy, postępowania sądowe toczyły się już i zostały one w I instancji zakończone. Nie zostały również wyczerpane przesłanki zastosowania art. 239 f ordynacji podatkowej przewidującego możliwość wstrzymania wykonania decyzji zaskarżonej do sądu administracyjnego. Przesłanki, słusznie wskazane przez organy, mają charakter przesłanek formalnych, gdy po spełnieniu pewnych warunków zabezpieczających interesy finansowe organu podatkowego może dojść do nie prowadzenia postępowania zmierzającego do wyegzekwowania określonej bądź ustalonej ostatecznie, lecz nieprawomocnie należności publiczno-prawnej. Jak już wyżej wskazano podstawową przesłanką, od której uzależnione jest zastosowanie instytucji opisanej w art. 239 § 1 o.p. jest zaskarżenie decyzji podlegającej wykonaniu do sądu administracyjnego. Przesłanka ta jest spełniona. Kolejne przesłanki wypełnione jednak nie zostały. Są one przewidziane w dwóch alternatywach: - na wniosek - po przyjęciu zabezpieczenia wykonania zobowiązania wynikającego z decyzji wraz z odsetkami za zwłokę, o którym mowa w art. 33d § 2 - do wysokości zabezpieczenia i na czas jego trwania , - z urzędu - po prawomocnym wpisie hipoteki przymusowej lub wpisie zastawu skarbowego korzystających z pierwszeństwa zaspokojenia, które zabezpieczają wykonanie zobowiązania wynikającego z decyzji wraz z odsetkami za zwłokę - do wysokości odpowiadającej wartości przedmiotu hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego. W obydwóch przypadkach wstrzymanie wykonalności decyzji uzależnione jest od dokonania czynności, której efektem jest uzyskanie zabezpieczenia możliwości ściągnięcia opisanych w decyzji należności podatkowych. W pierwszym przypadku będzie to złożenie zabezpieczenia określonego w przepisach art. 33d i nast. o.p., zaś w drugim przypadku ustanowienie zastawu skarbowego przymusowego lub hipoteki przymusowej po ich prawomocnym wpisie dającym im pierwszeństwo w zaspokojeniu. Dokonanie tych czynności pozwala organom wstrzymać wykonywanie decyzji, bowiem ich istota jest taka, że przerwanie tych czynności nie pogarsza sytuacji uprawnionego organu w zakresie przymusowej realizacji należności. Dokonanie czynności przewidzianych w tych przepisach pozwala bowiem na ich realizacje po prawomocnym zakończeniu postępowania sądowego. Pomimo nie prowadzenia czynności ściągnięcie podatku jest zabezpieczone. Jednocześnie takie rozstrzygnięcie uwzględnia interesy podatnika, który nie jest pozbawiany wartości finansowych przed prawomocnym zakończeniem postępowania. Przesłanki opisane powyżej jak to wskazały organy nie zaistniały. Nie zostało złożone zabezpieczenie ,o którym mowa w art.33d o.p., jak także nie ustanowiono hipoteki ani zastawu skarbowego. Argumenty podnoszone w skardze ( podobnie jak tożsame argumenty z zażalenia ) nie zasługują na uwzględnienie ponieważ nie mają znaczenia w tej sprawie. Kwestie spełniania przez skarżącego funkcji podatnika należą do istoty postępowania sadowego w skargach kwestionujących decyzje wymiarowe, nie zaś w postępowaniu o wstrzymanie wykonania decyzji. W tej sytuacji postanowienie organu II instancji utrzymujące w mocy orzeczenie organu I instancji nie narusza prawa, w związku z czym skarga podlegała oddaleniu w myśl art. 151 ppsa.