I SA/Rz 277/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S.WSA Jacek Boratyn /spr./, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska, Sędzia WSA Jarosław Szaro, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 lipca 2022 r. sprawy ze skargi K.T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 11 stycznia 2022 r., nr SKO.418/19/2021, w przedmiocie oddalenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie na rzecz skarżącej K.T. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie, postanowieniem z 11 stycznia 2022 r., nr SKO.418/19/2021, po rozpatrzeniu zażalenia K. T.– zwanej dalej skarżącą, na postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy z 27 lipca 2021 r., nr RPGK.3162.048.2021, w przedmiocie oddalenia wniesionych przez skarżącą zarzutów, w sprawie prowadzonej wobec niej egzekucji administracyjnej, utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W stanie faktycznym sprawy Naczelnik Urzędu Skarbowego w prowadził wobec skarżącej postępowanie egzekucyjne, w zakresie egzekucji należności pieniężnych, z tytułu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, na podstawie tytułu wykonawczego z 22 czerwca 2021 r., nr RPGK.3162.048.2021. Kwota dochodzonej w ten sposób należności głównej wyniosła 83,20 zł. W poz. 4 części D tytułu wykonawczego, jako podstawę prawną dochodzonego obowiązku wskazano nr DEK/2013/3716, bez bliższego określenia do czego ten numer się odnosi. W dniu 5 lipca 2021 r. skarżąca wniosła zarzuty w sprawie prowadzonej wobec niej egzekucji administracyjnej. W jego treści, jako podstawę wniesionego przez siebie zarzutu skarżąca wskazała art. 33 § 1, § 2 i § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1427 z późn. zm., zwanej dalej u.p.e.a.). W tym kontekście skarżąca zaznaczyła, że egzekwowany wobec niej obowiązek w rzeczywistości nie istnieje lub też wierzyciel popełnił błąd, jeżeli chodzi o określenie osoby zobowiązanej. Skarżąca stwierdziła, że opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi uiściła za pośrednictwem przelewów bankowych. Do zarzutów dołączyła odcinki wpłat, kopie przelewów (wszystkie przedłożone przez skarżącą dowody wpłat dotyczą lat 2018-2019), które jej zdaniem potwierdzają jej stanowisko. W aktach sprawy znajdują się wysłane do skarżącej upomnienia, wraz ze zwrotnymi poświadczeniami ich doręczenia, dotyczące należności z tytułu: 1, 2 i 3 raty za 2017 r. (upomnienie z 21 sierpnia 2017 r.) oraz 6 raty za 2018 r., a także 1 i 2 raty za 2019 r. (upomnienie z 5 marca 2020 r.). Wierzyciel dochodzonej należności – Burmistrz Miasta i Gminy, postanowieniem z dnia 27 lipca 2021 r., oddalił wniesione przez skarżącą zarzuty. W uzasadnieniu przedmiotowego postanowienia organ podkreślił, że skarżąca, jako właściciel zamieszkałej nieruchomości, położonej w W., w związku ze złożoną deklaracją o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, miała obowiązek jej ponoszenia. W wyniku analizy dokonanych przez skarżącą płatności wierzyciel ustalił, że dokonując płatności za poszczególne okresy rozliczeniowe skarżąca pominęła opłatę z tytułu piątej raty z 2013 r., którą zobligowana była uiścić do 15 listopada 2013 r., a także szóstej ratę, której termin płatności upływał 15 stycznia 2014 r. Organ dodał, że późniejsze wpłaty skarżącej były księgowane na poczet najwcześniejszych zaległości, począwszy od piątej i szóstej raty opłaty za 2013 r. aż do roku 2019. Łączna wysokość dochodzonych od skarżącej należności obejmowała kwoty wynoszące po 35,80 zł, z tytułu piątej i szóstej raty za 2013 r., a także kwotę 11,60 zł, z roku 2017 r., kiedy to część dokonanej przez skarżącą wpłaty zarachowano na pokrycie kosztów upomnienia, związanego z nieuregulowaniem dwóch rat z 2013 r. Do tej sumy zaliczono koszty upomnienia, w kwocie 11,60 zł, z 2020 r. Burmistrz zaznaczył, że wszystkie wpłaty skarżącej zostały prawidłowo zaksięgowane na zaległości figurujące na koncie skarżącej, zgodnie z art. 62 § 1 i § 1 a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 z późn. zm., zwanej dalej Ordynacją), które to przepisy znajdują w tym wypadku zastosowanie. Organ dodał także, że w związku z obowiązującymi regulacjami, dotyczącymi zasad zaliczeń wpłat na poczet zaległości, nie mógł odstąpić od dokonania tego. Burmistrz Miasta i Gminy podsumował, że na dzień 27 lipca 2021 r. na koncie skarżącej figurują zaległości w kwocie, na którą został wystawiony tytuł wykonawczy. W zażaleniu na postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy podniosła zarzut przedawnienia swoich zobowiązań, z tytułu gospodarowania odpadami komunalnymi za 2013 r. Dodała, że opłaty za 2013 r. uiściła, nie posiada jednak dowodów na to, z uwagi na znaczny upływ czasu. Skarżąca zaznaczyła także, że upomnienie nie dotyczyło 2017 r., jak twierdzi organ, ale roku 2013. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie, po rozpatrzeniu zażalenia skarżącej, postanowieniem z 11 stycznia 2022 r., utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. W ocenie organu II instancji stanowisko wierzyciela, wyrażone w zaskarżonym zażaleniem postanowieniu jest zasadne, jako że Burmistrz Miasta i Gminy w sposób prawidłowy wskazał na mechanizm zaliczenia dokonywanych opłat, na poczet zaległości z tego tytułu. Jego zdaniem zastosowany w sprawie mechanizm zaliczenia wpłat na poczet zaległości spowodował przesunięcie zaległości na termin płatności kolejnych rat. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie dodało, że tytuł wykonawczy, wbrew stanowisku skarżącej, dotyczy należności nie za rok 2013, ale lat 2018 i 2019. W skardze na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z 11 stycznia 2022 r. skarżąca zwróciła się o jego uchylenie, a także o stwierdzenie nieważności tego aktu i zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania. Zaskarżonemu aktowi zarzuciła naruszenie: 1) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. (ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm.) poprzez niedokonanie wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i niepodjęcie kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy, w tym niewyjaśnienie kwestii przedawnienia dochodzonych od niej należności, 2) art. 8 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, oparte na ogólnikowych stwierdzeniach, a także niewyjaśnienie tego dlaczego zobowiązania za lata 2013-2014, nie uległy przedawnieniu w 2021 r., 3) art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 144 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwego postanowienia, wydanego z naruszeniem przepisów Ordynacji, 4) art. 62 § 1 i § 1 a Ordynacji poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na założeniu, że zaliczenie bieżących opłat na poczet zaległych, nie powoduje przedawnienia tych drugich, 5) art. 70 § 1 Ordynacji, skoro bowiem niedokonanie płatności za gospodarowanie odpadami komunalnymi miało miejsce w latach 2013 i 2014, to zobowiązania te uległy już przedawnieniu, którego termin wynosił 5 lat. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że żaden organ nie dokonał analizy sprawy pod kątem upływu terminów przedawnienia zobowiązań. W ocenie skarżącej terminy przedawnienia upłynęły, przed doręczeniem jej tytułu wykonawczego, co miało miejsce w 2021 r. W tym upatruje ona przede wszystkim naruszenia prawa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie, w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Przedmiotem skargi w niniejszym przypadku jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie, którym to organ II instancji utrzymał w mocy postanowienie wierzyciela – Burmistrza Miasta i Gminy, oddalające wniesione przez skarżącą zarzuty, w prowadzonym wobec niej postępowaniu egzekucyjnym. Burmistrza Miasta i Gminy nie uznał za zasadne zarzutów skarżącej, opartych na jej twierdzeniach, dotyczących nieistnienia egzekwowanego obowiązku, bądź też błędu co do osoby zobowiązanej. W tym zakresie organ I instancji przedstawił obszerny wywód dotyczący nieuiszczenia przez skarżącą opłat z tytułu gospodarowania opłatami komunalnymi, z tytułu V i VI raty tego zobowiązania za 2013 r. Zgodnie z jego stanowiskiem, na poczet tych właśnie zaległości, a także kosztów upomnienia, zarachowane zostały wpłaty dokonane przez skarżącą za późniejsze okresy, zgodnie z art. 62 § 1 i § 1 a Ordynacji. Organ II instancji w całości zaakceptował przedmiotowe stanowisko, uznając jego zasadność. Niezależnie jednak od tego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie podkreśliło, iż tytuł wykonawczy, o którym mowa w niniejszej sprawie, wbrew jej stanowisku oraz przytoczonej przez nią argumentacji, nie dotyczy należności za rok 2013, ale lata 2018 - 2019. W ten sposób organ II instancji wyjaśnił skarżącej rodzaj dochodzonego od niej obowiązku, doprecyzowując wywody Burmistrza Miasta i Gminy. Mając na względzie powyższe, a także treść wniesionej w niniejszej sprawie skargi, w której jej autorka (podobnie jak w zażaleniu) szczególnie dużą wagę przykłada do kwestii przedawnienia jej zobowiązania, z tytułu gospodarowania odpadami komunalnymi za 2013 r., stwierdzić należy, że organ II instancji nie w pełni odniósł się do zarzutów skarżącej, jakie sformułowała ona w swoim zażaleniu. Oprócz tego pobieżnie ocenił stanowisko Burmistrza Miasta i Gminy, wyrażone w postanowieniu z 27 lipca 2021 r., uznając je za wyczerpujące i prawidłowe, choć kwestię przedawnienia wierzyciel zupełnie zbagatelizował, a przy tym w sposób pobieżny odniósł się do kwestii zaliczenia późniejszych wpłat skarżącej, na poczet zaległości z 2013 r. Mając na względzie powyższe okoliczności, a także uwarunkowania przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że opisane wyżej wątpliwości skarżącej, w zakresie dochodzonego od niej obowiązku, tj. tego, którego okresu on dotyczył, wynikały z tych właśnie względów, tj. braków w zakresie uzasadnienia stanowiska organów, rozstrzygających sprawę zarzutów egzekucyjnych. Oprócz tego nadmienić w tym miejscu należy, że w tytule wykonawczym, o którym mowa w okolicznościach przedmiotowej sprawy, jako podstawę prawną objętego nim obowiązku wskazano numer – [...]. Do tego oznaczenia, które najprawdopodobniej dotyczy numeru złożonej przez skarżąca deklaracji, jako że w aktach sprawy brak jest kopii deklaracji, nie odniósł się ani Burmistrz Miasta i Gminy, w postanowieniu z 27 lipca 2021 r., ani też Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie w zaskarżonym postanowieniu. Zważywszy na fakt, że w numerze deklaracji zawarta jest roczna data 2013 r., taki sposób oznaczenia podstawy prawnej obowiązku mógł spotęgować wątpliwości skarżącej w omawianym zakresie. Niezależnie od powyższego dodać także należy, że wierzyciel powołał się na okoliczności związane z zaliczeniem dokonanych przez skarżącą sukcesywnie wpłat na poczet zaległości za 2013 r., jednakże w tym zakresie nie wskazał, w sposób jednoznaczny, formalnej podstawy tego zaliczenia, ani też nie powołał się wprost na okoliczności i podstawy prawne, w świetle których postanowienie w tym przedmiocie nie musiało zostać wydane. Tymczasem okoliczności związane z zaliczeniem, zwłaszcza jeżeli chodzi o datę dokonania tego, w odniesieniu do należności z tytułu opłat za poszczególne okresy, a także należności stanowiących koszty upomnienia są tu istotne, właśnie z punktu widzenia przedawnienia, do którego organy się nie odniosły. Dlatego więc w tym zakresie stanowisko organów wymaga uzupełnienia. Tym samym, w związku z opisanymi brakami uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, w sprawie mamy do czynienia z naruszeniem przepisów prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. To już zaś obligowało Sąd, do uchylenia zaskarżonego postanowienia, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, zwanej dalej: P.p.s.a.) w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 i w zw. z art. 144 K.p.a., w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ ustosunkuje się w pełnym zakresie do podnoszonych przez skarżącą zarzutów, ze szczególnym uwzględnieniem kwestii przedawnienia, zarówno w odniesieniu do należności głównych, jak i kosztów upomnienia, objętych tytułem wykonawczym. Następnie, w kontekście przyjętego stanowiska w przedmiocie przedawnienia, dokona oceny prawidłowości dokonania zaliczenia kolejnych wpłat skarżącej, na poczet jej wcześniejszych należności. Na podstawie art. 200 P.p.s.a. w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a. Sąd zasądził na rzecz skarżącej kwotę 100 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie, obejmującą zwrot uiszczonego przez nią wpisu od skargi.