I SA/Rz 28/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 20 października 2016 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku G. K. o zmianę postanowienia referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie, z dnia 29 lutego 2016 r., w przedmiocie odmowy przyznania mu prawa pomocy, poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie dla niego radcy prawnego, w sprawie ze skargi G. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) listopada 2014 r., nr (...), w przedmiocie podatku od towarów i usług za listopad 2011 r. - postanawia – odmówić zmiany postanowienia. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie, postanowieniem z dnia 29 lutego 2016 r., sygn. I SA/Rz 28/16, odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy, w zakresie zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Powodem negatywnego załatwienia przedmiotowego wniosku było stwierdzenie, że skarżący nie wykazał spełnienia przez siebie ustawowych przesłanek uzyskania tego rodzaju ulgi, gdyż złożone przez niego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym przedstawiły jego sytuację w sposób niejasny i niepełny oraz budzący uzasadnione wątpliwości, co do wiarygodności oświadczeń. Rozpoznający wniosek podkreślił, że na ich podstawie nie sposób jest stwierdzić gdzie w istocie skarżący mieszka, gdyż w oświadczeniach przewija się kilka adresów, a jako adres do korespondencji, skarżący wskazał adres swojego pracodawcy. Podobnie, kierując się informacjami złożonymi przez skarżącego nie można ustalić, w jaki sposób wykorzystuje on swoją nieruchomość, wskazywaną jako adres jego zamieszkania. Niezależnie od powyższego referendarz zauważył, że skarżący, wraz z małżonką, kierują, jako prezes i prokurent, spółką z o.o., deklarując dochody z tej działalności, na poziomie minimalnego wynagrodzenia za pracę. Okoliczność ta, w ocenie rozpoznającego wniosek, budzi wątpliwości, co do wiarygodności podanych informacji, poza tym, zakładając nawet, że dane o dochodach odpowiadają rzeczywistości, to świadczyć to może jedynie o tym, że skarżący nie wykorzystuje w pełni możliwości zarobkowych, jakie stwarza mu wykonywanie funkcji menadżerskich, a w związku z tym nie może zasadnie domagać się udzielenia mu wsparcia ze środków publicznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, po rozpoznaniu sprzeciwu skarżącego od wyżej opisanego postanowienia referendarza, postanowieniem z dnia 17 marca 2016 r., utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Sąd podzielił pogląd referendarza, że wątpliwości, co do rzeczywistego miejsca zamieszkania skarżącego, ponoszonych przez niego kosztów bytowych, są uzasadnione, a przytaczane w sprzeciwie wyjaśnienia skarżącego gołosłowne i niewiarygodne. Podobnie Sąd zgodził się ze stanowiskiem zawartym w zaskarżonym postanowieniu, co do możliwości zarobkowych skarżącego, w związku z wykonywaniem funkcji menedżerskich. W tej kwestii zauważył również, że skarżący wzywany do przedłożenia dokumentów dotyczących obrotów kierowanej przez niego firmy, które mogłyby podważyć przyjęty przez referendarza pogląd, uchylił się od wykonania wezwania w tym przedmiocie. Wnioskiem z dnia 7 lipca 2016 r. skarżący zwrócił się o zmianę prawomocnego postanowienia referendarza sądowego z dnia 29 lutego 2016 r. i przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym uprzednio zakresie. Składając, w związku z tym, kolejne oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym w istocie powielił on jednak dane przytoczone w pierwotnie złożonym oświadczeniu. Zmienił jedynie treść uzasadnienia wniosku podkreślając, że jego sytuacja jeszcze się pogorszyła, co wiąże się między innymi z początkiem wakacji i koniecznością zapewnienia opieki nad dziećmi, co wiąże się z dodatkowymi wydatkami. Zgodnie z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. W myśl natomiast art. 167 a § 1 P.p.s.a., do zarządzeń oraz postanowień referendarza sądowego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące zarządzeń przewodniczącego oraz postanowień sądu, tak więc możliwość zastosowania art. 165 P.p.s.a. leży również w zakresie kompetencji referendarza. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o zmianę prawomocnego postanowienia referendarza sądowego z dnia 29 lutego 2016 r., którym odmówiono mu przyznania prawa pomocy, jednakże, jak stanowi art. 165 P.p.s.a., zmiana ta możliwa jest wyłącznie w następstwie zmiany okoliczności, które towarzyszyły wydaniu postanowienia. Mając na względzie powyższe stwierdzić należy, że taka zmiana okoliczności w niniejszym przypadku nie nastąpiła. Ocena taka wynika przede wszystkim z tego, że podstawą odmowy przyznania skarżącemu prawa pomocy było przede wszystkim złożenie przez niego niejasnego, wybiórczego i niewiarygodnego oświadczenia o stanie majątkowym oraz stwierdzenie niewykorzystania istniejących możliwości zarobkowych. W tej sytuacji skarżący, występując o zmianę niekorzystnego dla siebie orzeczenia, złożył niemalże identyczne oświadczenie jak uprzednio. Nie uzupełnił też żadnego z braków, wytkniętych mu przez referendarza i Sąd, rozpoznający jego sprzeciw. W tej sytuacji brak jest podstaw do zmiany postanowienia o odmowie przyznania mu prawa pomocy. Podstawą zmiany postanowienia nie może być też podnoszona przez niego konieczność zapewnienia opieki nad dziećmi, w okresie wakacyjnym, gdyż ocenę rzeczywistych możliwości finansowych skarżącego uniemożliwia to, że nie złożył on oświadczenia, które pozwoliłoby w sposób pełny i wiarygodny określić jego stan majątkowy i możliwości uzyskania dodatkowych dochodów. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 165, w zw. z art. 167 a § 1 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.